Einar Logi hefur birt myndband úr svínabúi Stjörnugríss á Kjalarnesi sem hefur vakið spurningar um aðbúnað og velferð dýranna. Í myndbandinu sjást svín í þröngum einstaklingsstíum, dýr liggjandi á rimlagólfi og aðstæður sem Einar lýsir sem hræðilegum. Hann segist hafa séð svín með legusár, dauð dýr og önnur sem hafi verið illa á sig komin. Geir Gunnar Geirsson, forstjóri Stjörnugríss, staðfestir að myndbandið sé tekið í búi fyrirtækisins en hafnar því að það gefi rétta heildarmynd af starfseminni.

„Það ætti engin lífvera að þurfa að þjást svona mikið“

Einar Logi birti um einnar og hálfrar mínútu langt myndband á Instagram ásamt skriflegri lýsingu á því sem hann segist hafa orðið vitni að í svínabúinu.

Hann segir að nær öll svínin hafi verið í þröngum stíum þar sem þau hafi ekki getað snúið sér við.

Í myndbandinu má sjá svín í málmgrindum sem virðast takmarka hreyfigetu þeirra verulega. Einnig sjást grísir liggjandi á rimlagólfi og á sumum dýrum má greina húðbreytingar.

Ekki er þó hægt að staðfesta af myndbandinu einu hvort öll dýr sem liggja hreyfingarlaus séu dauð eða hvort húðbreytingarnar séu legusár.

Einar lýsir aðstæðunum sem óviðunandi og telur að dýrin þurfi að þola óþarfa þjáningar.

Hann heldur því jafnframt fram að sambærilegar aðstæður megi finna í öðrum svínabúum á Íslandi og hvetur fólk til að hætta að neyta svínakjöts.

Fullyrðingar hans um aðbúnað í öðrum svínabúum hafa ekki verið staðfestar með sjálfstæðum hætti.

Myndbandið sýnir þröngar stíur og takmarkaða hreyfigetu

Fréttin.is hefur fengið myndbandið til skoðunar.

Á upptökunni sjást meðal annars svín í einstaklingsstíum með málmgrindum og dýr sem liggja á hörðu rimlagólfi.

Sum rýmin virðast svo þröng að hreyfigeta dýranna sé verulega takmörkuð.

Myndbandið vekur því spurningar um hvort aðbúnaðurinn uppfylli þær kröfur sem gerðar eru til velferðar svína samkvæmt íslenskum lögum og reglugerðum.

Til að meta það þarf meðal annars að liggja fyrir hvaða dýrahópar eru í stíunum, hversu lengi dýrin dvelja þar og hvort aðstæður samræmist þeim undanþágum og takmörkunum sem kunna að gilda um mismunandi stig svínaræktar.

Ekki liggur fyrir sjálfstætt mat dýralæknis eða Matvælastofnunar á þeim atriðum sem sjást í upptökunni.

Forstjóri segir myndbandið ekki gefa rétta mynd

Geir Gunnar Geirsson, forstjóri Stjörnugríss, segir í samtali við Vísi að myndefnið sé vissulega úr búi fyrirtækisins.

Hann hafnar hins vegar þeirri mynd sem Einar dregur upp af starfseminni og telur upptökuna einhliða.

Geir Gunnar bendir á að Matvælastofnun hafi nýlega tekið búið út og að opinbert eftirlit fari reglulega fram.

Þá segir hann fyrirtækið einnig nýta sér þjónustuaðila sem fari yfir aðstæður á tveggja vikna fresti.

Hann telur að frávik í starfseminni séu fá og að svínarækt sæti umfangsmiklu eftirliti.

Niðurstöður nýjustu eftirlitsskýrslna liggja ekki fyrir í þeim gögnum sem Fréttin.is hefur undir höndum.

Segir dauðfædda grísi hluta af búrekstrinum

Geir Gunnar segir að á myndbandinu megi meðal annars sjá dauðfædda grísi.

Hann útskýrir að gyltur geti gotið að nóttu til og að sumir grísir fæðist andvana.

Að hans sögn sé ekki hægt að koma í veg fyrir öll slík tilvik.

Varðandi legusár bendir hann á að slík sár geti einnig komið fram hjá öðrum dýrum og nefnir sem dæmi aldraðan hund sinn.

Þótt dauðfæddir grísir geti verið hluti af svínarækt skiptir máli að greina á milli náttúrulegra affalla og þess hvort aðbúnaður eða umönnun dýranna sé fullnægjandi.

Myndbandið eitt og sér sker ekki úr um það.

Ellefu grísir drápust í tengslum við fyrra innbrot

Málið á sér einnig forsögu.

Í maí 2026 var greint frá innbroti í svínabú Stjörnugríss á Kjalarnesi.

Samkvæmt upplýsingum sem þá komu frá fyrirtækinu drápust tíu smágrísir í kjölfar atviksins og aflífa þurfti einn til viðbótar vegna meiðsla.

Einnig var greint frá áverkum á gyltum og röskun á aðbúnaði dýranna.

Málið var tilkynnt lögreglu og Matvælastofnun.

Ekki hefur verið sýnt fram á í þeim upplýsingum sem liggja fyrir að grísirnir sem drápust í maí séu sömu dýr og sjást í nýbirta myndbandinu.

Segist ætla að tilkynna birtingu myndbandsins til lögreglu

Geir Gunnar segir að upptakan hafi verið gerð í óheimilli heimsókn í svínabúið.

Hann hyggst tilkynna myndbandið til lögreglu og telur að sá sem birti það hafi með því upplýst um eigin háttsemi.

Samkvæmt umfjöllun Vísis er Einar Logi talinn hafa farið inn í búið bæði í maí og september.

Geir Gunnar segist ekki vita úr hvoru atvikinu myndbandið sé.

Ekki liggur fyrir niðurstaða lögreglurannsóknar eða dómstóla um háttsemi Einars.

Þótt ágreiningur sé um hvernig myndbandið var tekið er það sjálfstætt álitaefni hvort aðbúnaðurinn sem þar sést uppfylli kröfur um velferð dýra.

Hvað segir Matvælastofnun?

Geir Gunnar hefur vísað til eftirlits Matvælastofnunar máli sínu til stuðnings.

Það að eftirlit hafi farið fram staðfestir þó ekki eitt og sér að engin frávik hafi verið skráð.

Til að fá skýra mynd af stöðunni þarf að liggja fyrir hvenær síðasta eftirlit fór fram, hvort það var boðað eða óboðað og hvaða niðurstöður fengust.

Einnig skiptir máli hvort gerðar hafi verið athugasemdir við hreyfigetu dýranna, stíustærðir, heilbrigði eða umönnun og hvort úrbóta hafi verið krafist.

Fréttin.is hefur undirbúið fyrirspurn til Matvælastofnunar þar sem óskað verður eftir upplýsingum um eftirlit með búinu og afritum af eftirlitsskýrslum síðustu þriggja ára.

Jafnframt verður óskað eftir afstöðu stofnunarinnar til þess hvort aðstæður sem sjást í myndbandinu samræmist gildandi reglum um dýravelferð.

Dýravelferð í brennidepli

Birting myndbandsins hefur vakið mikilvægar spurningar um aðbúnað svína í íslenskum landbúnaði.

Annars vegar liggja fyrir alvarlegar ásakanir Einars Loga um að dýrin búi við óviðunandi aðstæður. Hins vegar hafnar Stjörnugrís því að upptakan gefi rétta heildarmynd og vísar til reglubundins eftirlits.

Til að skera úr um ágreininginn þarf faglega úttekt á þeim aðstæðum sem sjást í myndbandinu og aðgang að niðurstöðum opinbers eftirlits.

Velferð dýranna verður að vera í fyrirrúmi, óháð því hver tók myndbandið eða með hvaða hætti það var tekið. Málið undirstrikar mikilvægi gagnsæis og þess að almenningur geti treyst því að eftirlit með dýrahaldi sé virkt og að brugðist sé við þegar ástæða er til.