Jóhannes Loftsson, verkfræðingur og formaður Frjálshyggjufélagsins og Ábyrgrar framtíðar, krefst tveggja rannsókna á frjósemi íslenskra kvenna í grein í Morgunblaðinu í dag, sem hann hefur einnig birt á X. Hann vill bera saman bólusettar og óbólusettar konur og rannsaka sérstaklega konur sem hann segir hafa tilkynnt tíðatruflanir.
Jóhannes telur fækkun fæðinga og niðurstöður tékkneskrar rannsóknar gefa tilefni til rannsóknanna. Gögnin staðfesta þó ekki að bólusetningar hafi skert getu kvenna til að verða þungaðar.
Vill rannsaka tvo hópa
Annars vegar vill Jóhannes kanna hvort munur sé á frjósemi bólusettra og óbólusettra kvenna hérlendis. Hins vegar beinir hann sjónum að um 800 konum sem hann segir hafa tilkynnt tíðatruflanir til Lyfjastofnunar.
„Er frjósemi þeirra 800 kvenna sem tilkynntu tíðatruflanir til Lyfjastofnunar frábrugðin frjósemi sambærilegra óbólusettra kvenna?“
Tilkynning um grun um aukaverkun staðfestir hvorki orsakasamband við bólusetningu né skerta frjósemi. Samanburður hópanna þyrfti að taka mið af öðrum þáttum sem hafa áhrif á barneignir og líkur á getnaði.
Færri fæðingar eftir óvenjulegt ár
Samkvæmt Hagstofu fæddust 4.879 lifandi börn árið 2021 og 4.391 árið 2022. Fækkunin var 488 börn, eða um tíu prósent, og sú mesta milli ára í fjölda talið frá 1838.
Jóhannes nefnir sjálfur að 2021 hafi verið óvenjulegt fæðingarár. Fækkunin getur að hluta endurspeglað að fæðingar hafi færst milli ára. Nordregio lýsir lækkandi frjósemi á Norðurlöndum frá því um 2010, meðal annars samhliða frestun barneigna og auknu barnleysi.
Lýðfræðileg frjósemi lýsir barneignum í þýði, en mælir ekki beint líffræðilega getu einstaklings til að eignast barn. Fæðingartölur einar sýna því ekki áhrif bóluefna.
Takmarkanir á tékknesku gögnunum
Tékkneska rannsóknin byggði á samanlögðum mánaðargögnum um bólusetningar og lifandi fædd börn. Getnaður var áætlaður út frá fæðingum níu mánuðum síðar. Áætlað hlutfall getnaðar sem leiddi til lifandi fæðingar var hærra meðal óbólusettra árið 2022.
Höfundar lýsa niðurstöðunum sem frumathugun sem gefi tilefni til tilgátna. Ekki var leiðrétt fyrir meðal annars aldurssamsetningu, félagslegum aðstæðum, fyrri frjósemi eða getnaðarvörnum. Slíkir þættir geta skýrt mun milli hópanna; rannsóknin sýnir ekki orsakasamband.
Í framsýnu PRESTO-rannsókninni, með rúmlega 2.000 konum sem reyndu að verða þungaðar, tengdist bólusetning hjá hvorugum maka minni líkum á getnaði eftir leiðréttingu fyrir mögulegum skekkjuþáttum.
Tengsl við umræðu hjá Joe Rogan
Peter A. McCullough, læknir og vísindastjóri The Wellness Company, hélt fram tengslum bólusetningar á meðgöngu við háa tíðni fósturláta í þætti númer 2576 af The Joe Rogan Experience, sem kom út 4. nóvember 2026. Sú fullyrðing snertir annað tímaskeið en framsýn rannsókn á yfir 1.800 konum sem fann ekki aukna hættu á fósturláti eftir bólusetningu fyrir getnað. Krafa Jóhannesar snýst um að íslensk gögn verði rannsökuð sérstaklega.
Heimildir
- Grein Jóhannesar í Morgunblaðinu 7. nóvember 2026 – aðgangur áskrifenda
- Greinin í heild á X
- Greinin á bloggi Jóhannesar
- Hagstofa Íslands: Fæðingar 2022
- Tékkneska rannsóknin: Rates of successful conceptions according to COVID-19 vaccination status
- NIH: Framsýn rannsókn á bólusetningu og líkum á getnaði
- NICHD: Bólusetning fyrir getnað og hætta á fósturláti
- Nordregio: Þróun frjósemi á Norðurlöndum
- The Joe Rogan Experience: Peter McCullough, 4. nóvember 2026
