Donald Trump Bandaríkjaforseti hefur staðfest að bandaríski herinn hafi gert nýjar árásir á loftvarnarkerfi á Qeshm-eyju í Íran, skammt frá Hormuz-sundi. Árásirnar koma á sama tíma og Katar reynir að miðla málum milli Bandaríkjanna og Írans til að koma í veg fyrir að átökin í Mið-Austurlöndum magnist enn frekar.

Trump greindi frá árásunum í samtali við fréttamenn í West Palm Beach í Flórída á föstudag. Hann lýsti þeim sem takmörkuðum hernaðaraðgerðum og sagði bandarískar hersveitir hafa eyðilagt loftvarnabúnað sem Íranir hefðu komið upp.

„Við gerum minni háttar árásir,“ sagði Trump og bætti við að það hefði aðeins tekið bandaríska herinn nokkrar mínútur að eyðileggja búnaðinn.

Forsetanum var jafnframt tíðrætt um að viðræður við Íran væru enn í gangi og að árangur hefði náðst í samskiptum ríkjanna.

Tvær eldflaugar sagðar hafa hæft Qeshm-eyju

Íranska fréttastofan Tasnim greindi frá því að tvær eldflaugar hefðu hæft Qeshm-eyju, sem er staðsett við Hormuz-sund, eina mikilvægustu siglingaleið heims fyrir olíuflutninga.

Samkvæmt fyrstu upplýsingum urðu sprengingar á Suza-svæðinu á eyjunni.

Ekki liggja fyrir staðfestar upplýsingar um mannfall eða umfang skemmda.

Íranska ríkissjónvarpið IRIB greindi jafnframt frá því, með vísan til íranska hersins, að loftvarnir landsins hefðu grandað bandarískum MQ-9-dróna yfir eyjunni.

Sú fullyrðing hefur ekki verið staðfest sjálfstætt.

Bandaríska herstjórnin CENTCOM hefur lýst ástandinu á svæðinu sem tiltölulega rólegu, þrátt fyrir fregnir af sprengingum.

Trump segir samning við Íran mögulegan

Þrátt fyrir árásirnar hefur Trump lýst yfir bjartsýni um að hægt verði að ná samkomulagi við írönsk stjórnvöld.

Hann sagði Bandaríkin eiga í samskiptum við fulltrúa Teheran og að Íranir vildu ná samningi.

Forsetanum hefur þó orðið tíðrætt um möguleikann á frekari hernaðaraðgerðum ef viðræðurnar skila ekki tilætluðum árangri.

Þessi tvíþætta nálgun, þar sem hernaðarþrýstingur og diplómatískar viðræður fara fram samtímis, hefur aukið óvissu um framhaldið.

Katar reynir að koma í veg fyrir frekari átök

Katar hefur gegnt mikilvægu hlutverki í tilraunum til að miðla málum milli Bandaríkjanna og Írans.

Mohammed bin Abdulrahman Al-Thani, forsætisráðherra Katars, sagði laugardaginn 7. nóvember að sáttamiðlun héldi áfram og að verulegur árangur hefði náðst.

Hann lagði áherslu á að ríkin þyrftu ekki að bíða eftir fullkomnu samkomulagi, heldur væri mikilvægara að ná raunhæfri niðurstöðu sem gæti komið í veg fyrir frekari átök.

Stjórnvöld í Katar hafa jafnframt vísað á bug fullyrðingum um að viðræðurnar séu komnar í þrot.

Hormuz-sund í miðju deilunnar

Hormuz-sund er ein mikilvægasta flutningaleið heims fyrir olíu og gas.

Átök á svæðinu hafa því ekki aðeins áhrif á ríkin við Persaflóa heldur einnig alþjóðlega orkumarkaði og efnahagslíf.

Íran hefur sett fram tillögur um opnun sundsins gegn því að Bandaríkin aflétti hafnbanni, losi um frystar íranska eignir og samþykki ákveðnar ráðstafanir varðandi siglingar.

Bandarísk stjórnvöld hafa hingað til ekki samþykkt skilyrði Írana.

Samkvæmt fréttum hafa sáttasemjarar unnið að nýjum tillögum sem gætu orðið grundvöllur frekari viðræðna.

Ágreiningur ríkjanna snýst einnig um kjarnorkuáætlun Írans, alþjóðlegt eftirlit og öryggismál á svæðinu.

Óvissa eftir þingkosningarnar í Bandaríkjunum

Nýju árásirnar koma aðeins nokkrum dögum eftir þingkosningarnar í Bandaríkjunum, þar sem Repúblikanaflokkur Trump beið verulegt pólitískt afhroð.

Trump hefur sjálfur viðurkennt að átökin við Íran hafi haft áhrif á niðurstöðu kosninganna.

Á sama tíma hafa fregnir borist af auknum viðbúnaði bandaríska hersins í Mið-Austurlöndum.

Ekki liggur þó fyrir að Bandaríkin hafi ákveðið að hefja nýja umfangsmikla hernaðarherferð.

Friður eða frekari stigmögnun?

Staðan milli Bandaríkjanna og Írans er áfram viðkvæm.

Annars vegar hefur Trump staðfest nýjar hernaðaraðgerðir og haldið möguleikanum á frekari árásum opnum. Hins vegar segjast bæði bandarísk stjórnvöld og sáttasemjarar í Katar sjá möguleika á samkomulagi.

Íran hefur áður varað við því að nýjum bandarískum árásum verði svarað.

Næstu dagar gætu því ráðið miklu um hvort takist að draga úr spennunni eða hvort átökin breiðist enn frekar út um Mið-Austurlönd.