Neyðarástandi lýst yfir á El Hierro

Yfirvöld á Kanaríeyjunni El Hierro hafa lýst yfir neyðarástandi eftir mikla fjölgun farandfólks sem kemur til eyjunnar á bátum frá Vestur-Afríku.

Samkvæmt upplýsingum sem Reuters og Al Jazeera birtu 6.–8. nóvember hafa yfir 3.300 manns komið til eyjunnar á um 30 bátum frá mánaðamótum.

Til samanburðar búa aðeins um 11.400 manns á El Hierro.

Alpidio Armas, forseti eyjaráðs El Hierro, sagði í viðtali við spænska sjónvarpið laugardaginn 7. nóvember að yfirvöld hefðu miklar áhyggjur af fjölgun komufólks.

Neyðarástandinu er ætlað að auðvelda samhæfingu við stjórnvöld á Kanaríeyjum og spænsku ríkisstjórnina, svo hægt verði að tryggja nauðsynlega þjónustu.

Yfir 3.200 bjargað á sex dögum

Samkvæmt spænsku sjóbjörgunarþjónustunni var 3.261 einstaklingi bjargað á hafsvæðinu við Kanaríeyjar fyrstu sex daga nóvember.

Að kvöldi fimmtudagsins 5. nóvember björguðu spænskir viðbragðsaðilar um 500 manns af tveimur bátum nærri höfninni La Restinga á El Hierro.

Einn einstaklingur fannst látinn í tengslum við björgunaraðgerðirnar.

Á síðustu vikum hafa að minnsta kosti níu manns látist á hafsvæðinu við Kanaríeyjar í tengslum við þessar siglingar.

Meðal þeirra sem hafa komið til eyjanna eru fjölskyldur og börn. Ungabarn í lífshættulegu ástandi var nýlega flutt með þyrlu á sjúkrahús.

Heilbrigðisþjónustan undir miklu álagi

Fernando Clavijo, forseti heimastjórnar Kanaríeyja, hefur varað við því að núverandi ástand sé ósjálfbært.

Mikill fjöldi nýkominna hefur valdið álagi á heilbrigðisþjónustu, móttökustöðvar og almenningssamgöngur.

Strætisvagnar hafa verið teknir úr hefðbundinni þjónustu til að sinna fólksflutningum og heilbrigðisstarfsfólk hefur verið sent frá öðrum eyjum til að aðstoða við móttöku.

Yfirvöld leita jafnframt að tímabundnu húsnæði fyrir þá sem hafa komið til El Hierro.

Lögreglufélög og samtök björgunarstarfsmanna hafa varað við miklu vinnuálagi og kallað eftir auknum mannafla.

Krefjast aðgerða frá ríkisstjórn Spánar

Clavijo hefur óskað eftir brýnum samráðsfundi með Pedro Sánchez, forsætisráðherra Spánar, og viðeigandi ráðuneytum.

Hann telur nauðsynlegt að ríkið leggi fram aukið fjármagn og mannafla til að takast á við ástandið.

Spænsk stjórnvöld hafa þegar hafið flutning fólks frá El Hierro til annarra Kanaríeyja, meðal annars Tenerife og Gran Canaria, til að draga úr álagi á móttökukerfið.

Ágreiningur hefur þó verið milli heimastjórnar Kanaríeyja og ríkisstjórnarinnar í Madríd um ábyrgð á móttöku og þjónustu við hælisleitendur, sérstaklega fylgdarlaus börn.

Fjöldinn nálgast metárin 2023 og 2024

Fjöldi þeirra sem komu til Kanaríeyja jókst verulega á árunum 2023 og 2024.

Árið 2024 komu 46.843 einstaklingar sjóleiðina til eyjanna, sem var metfjöldi.

Eftir það dró úr komum, meðal annars vegna aukins eftirlits og samstarfs spænskra stjórnvalda við ríki í Vestur-Afríku.

Þrátt fyrir nýjustu fjölgunina var heildarfjöldi þeirra sem komu fyrstu tíu mánuði ársins 2026 nær 61% minni en á sama tímabili árið 2024.

Nýjasta þróunin bendir því til mikillar fjölgunar á skömmum tíma, en ekki þess að heildarfjöldi ársins hafi þegar náð fyrri metum.

Í október komu rúmlega 6.100 manns til Kanaríeyja og fjölgunin hélt áfram fyrstu daga nóvember.

Ein hættulegasta siglingaleið heims

Siglingaleiðin frá Vestur-Afríku til Kanaríeyja er talin meðal hættulegustu fólksflutningaleiða heims.

Fólk leggur oft af stað frá Senegal, Máritaníu, Marokkó og öðrum ríkjum Vestur-Afríku á litlum og stundum yfirfullum bátum.

Vegna aukins landamæraeftirlits hafa sumar brottfarir færst sunnar meðfram Afríkuströndum, sem getur lengt siglinguna verulega.

Sterkir hafstraumar, óhagstætt veður og langar vegalengdir gera ferðina varasama.

Spænska fréttastofan EFE greindi frá því að fyrstu fimm daga nóvember hefðu að minnsta kosti 307 börn komið til El Hierro, þar af ellefu ungbörn.

Mikil óvissa um framhaldið

Yfirvöld á Kanaríeyjum óttast að fjölgunin haldi áfram næstu vikur.

Clavijo telur að hagstæðari veðurskilyrði til siglinga og breyttar brottfararleiðir frá Vestur-Afríku eigi þátt í þróuninni.

Spænsk stjórnvöld standa nú frammi fyrir því verkefni að tryggja nauðsynlega móttöku og heilbrigðisþjónustu, á sama tíma og þau reyna að draga úr hættulegum siglingum yfir Atlantshafið.

Neyðarástandið á El Hierro undirstrikar hversu mikil áhrif skyndileg fjölgun farandfólks getur haft á lítil samfélög þar sem opinberir innviðir eru takmarkaðir.