Alvarleg hrina sprengjuhótana hefur valdið mikilli röskun á starfsemi fjölmiðla og flugfélaga víða um Evrópu. Írska ríkisútvarpið RTÉ, breska sjónvarpsstöðin Sky og búlgarska sjónvarpsstöðin Nova TV voru meðal fjölmiðla sem fengu hótanir föstudaginn 6. nóvember. Fjöldi flugvéla hefur jafnframt þurft að breyta flugleiðum eða sæta sérstakri öryggisleit. Yfirvöld rannsaka hvort um samhæfða herferð sé að ræða.

Írska ríkisútvarpið rýmt

Starfsfólk írska ríkisútvarpsins RTÉ þurfti að yfirgefa höfuðstöðvar sínar í Donnybrook í Dyflinni á föstudagsmorgun eftir að sprengjuhótun barst með tölvupósti.

Lögregla mætti á vettvang og leitaði í byggingunum með aðstoð sérþjálfaðra hunda. Dagskrá sjónvarps- og útvarpsstöðva RTÉ raskaðist og þurfti meðal annars að grípa til upptökuefnis á meðan leit stóð yfir.

Kevin Bakhurst, útvarpsstjóri RTÉ, sagði öryggi starfsfólks hafa verið sett í forgang. Starfsmönnum var heimilað að snúa aftur eftir að leit lauk og húsnæðið hafði verið lýst öruggt.

Fleiri írskir fjölmiðlar fengu sambærilegar hótanir, þar á meðal Irish Independent og Virgin Media.

Hótanir bárust einnig til Bretlands og Búlgaríu

Breska sjónvarpsstöðin Sky staðfesti að henni hefði borist öryggishótun.

Í Búlgaríu var starfsfólk Nova TV í Sófíu látið yfirgefa vinnustað sinn á meðan lögregla leitaði að hugsanlegum sprengjubúnaði.

Engin sprengiefni fundust og starfsemi stöðvarinnar gat haldið áfram.

Samkvæmt Reuters bárust fjölmiðlunum tölvupóstar þar sem hótað var sprengingu innan skamms tíma.

Í skilaboðunum var einnig gefið í skyn að fleiri árásir á samgöngur í Evrópu væru fyrirhugaðar.

Óþekktur sendandi segist bera ábyrgð

Hótunarpóstarnir voru undirritaðir með nafninu „Mikhail Andropov“.

Sendandinn sagðist tengjast hópi sem bæri ábyrgð á sprengjuhótunum gegn farþegaflugvélum í Evrópu undanfarna daga.

Ekki hefur tekist að staðfesta hver sendandinn er eða hvort sami aðili standi að öllum hótununum.

Nafnið og orðalag skilaboðanna hafa vakið vangaveltur um möguleg tengsl við Rússland. Engar staðfestar sannanir hafa þó verið lagðar fram um að rússnesk stjórnvöld eða aðilar á þeirra vegum standi að hótununum.

Tugir flugferða undir áhrifum

Hótanirnar gegn fjölmiðlum koma í kjölfar sambærilegra hótana gegn farþegaflugvélum víða um Evrópu.

Samkvæmt frétt The Guardian urðu að minnsta kosti 18 flugferðir fyrir röskun á föstudag, meðal annars í tengslum við flug til og frá Frakklandi, Ítalíu, Portúgal, Tékklandi og Bretlandi.

Fyrr í vikunni höfðu að minnsta kosti 35 flugferðir þurft að sæta sérstakri öryggisleit eða breytingum á flugleiðum vegna hótana.

Í nokkrum tilvikum voru orrustuþotur sendar til að fylgja farþegaflugvélum.

Engin sprengiefni hafa fundist í tengslum við þær hótanir sem yfirvöld hafa rannsakað og ekki hefur verið greint frá meiðslum vegna þeirra.

Írsk stjórnvöld telja samhæfða herferð mögulega

Micheál Martin, forsætisráðherra Írlands, sagði að hótanirnar væru afar alvarlegar og hefðu það að markmiði að skapa ótta og trufla daglegt líf.

Írsk stjórnvöld telja líklegt að um skipulagða röskunarherferð geti verið að ræða, þótt enn hafi ekki verið staðfest hver standi að henni.

Spænski utanríkisráðherrann José Manuel Albares hefur einnig lýst áhyggjum af því að hótanirnar kunni að vera hluti af svonefndum blendingsaðgerðum, þar sem reynt er að skapa óöryggi og trufla samfélagslega innviði án hefðbundinna hernaðaraðgerða.

Þetta er þó enn til rannsóknar og ekki hefur verið sýnt fram á að allar hótanirnar tengist.

Áhyggjur af öryggi fjölmiðla og samgangna

Atburðirnir hafa vakið spurningar um hversu auðvelt sé að trufla starfsemi mikilvægra samfélagsstofnana með hótunum einum saman.

Þótt enginn sprengjubúnaður hafi fundist hafa hótanirnar kallað á umfangsmiklar öryggisráðstafanir, rýmingar og breytingar á flugumferð.

Árásir eða hótanir gegn fjölmiðlum geta jafnframt haft áhrif á upplýsingamiðlun til almennings og starfsskilyrði blaðamanna.

Evrópsk lögreglu- og öryggisyfirvöld vinna nú að því að bera kennsl á þá sem standa að hótununum og kanna hvort um sé að ræða samhæfðar aðgerðir yfir landamæri. Enn hefur enginn verið staðfestur ábyrgur fyrir hótanahrinunni í heild.