Ágreiningur um fyrirhugað vindorkuver að Hnotasteini í Norðurþingi hefur leitt til þess að sviðsstjóri skipulags- og umhverfissviðs sveitarfélagsins hefur sagt starfi sínu lausu. Samkvæmt frétt RÚV er sviðsstjórinn ósáttur við vinnubrögð meirihluta sveitarstjórnar í tengslum við málið. Uppsögnin vekur spurningar um stjórnsýslu, faglegt sjálfstæði embættismanna og ákvarðanatöku vegna stórra orkuframkvæmda.

Áform um 30 vindmyllur sem yrðu 200 metra háar

Franska orkufyrirtækið Qair áformar að reisa 30 vindmyllur að Hnotasteini á Hólaheiði, milli Kópaskers og Raufarhafnar. Hver vindmylla yrði um 200 metra há.

Áformin hafa valdið miklum deilum í sveitarfélaginu. Samkvæmt frétt RÚV frá 6. nóvember hafa 1.157 einstaklingar skrifað undir mótmælalista gegn framkvæmdinni.

Sveitarstjórn Norðurþings hefur lýst vilja til að virkjunarkosturinn verði færður úr biðflokki rammaáætlunar yfir í nýtingarflokk.

Á sama tíma hafa íbúar og náttúruverndarsinnar lýst áhyggjum af áhrifum framkvæmdarinnar á landslag, fuglalíf og óbyggð víðerni.

Sviðsstjóri gagnrýnir vinnubrögð meirihlutans

Elvar Árni Lund, sviðsstjóri skipulags- og umhverfissviðs Norðurþings, hefur sagt starfi sínu lausu vegna ágreinings um fyrirhugaða framkvæmd.

Í samtali við RÚV gagnrýnir hann meirihluta sveitarstjórnar fyrir að hafa tekið afstöðu með framkvæmdaraðilanum snemma í ferlinu.

Að hans mati hafi gagnrýni á framkvæmdina ekki fengið nægilega athygli og sveitarstjórnin ekki tekið ólík sjónarmið til fullnægjandi skoðunar.

Elvar segir að hann hafi ákveðið að segja upp þegar honum varð ljóst í hvað stefndi. Hann hafi ekki talið sig geta starfað áfram við þær aðstæður og jafnframt tjáð sig frjálslega og óháð um málið.

Segir umhverfismat vanmeta áhrif á fuglalíf

Elvar gagnrýnir einnig umhverfismatsskýrslu framkvæmdaraðilans og telur hana ófullnægjandi, sérstaklega hvað varðar áhrif á fuglalíf.

Hann bendir á að svæðið sé mikilvægt varpsvæði rjúpu og að farflug heiðagæsa um svæðið hafi ekki fengið nægilega ítarlega umfjöllun.

Í aðalskipulagi Norðurþings 2025–2045 kemur fram að Hnotasteinn sé á svæði sem Náttúrufræðistofnun hefur skilgreint sem mikilvægt fuglasvæði. Svæðið er einnig á náttúruminjaskrá og við jaðar óbyggðra víðerna.

Gagnrýni Elvars snýr því ekki aðeins að stjórnsýslu sveitarfélagsins heldur einnig að mögulegum áhrifum framkvæmdarinnar á náttúruverðmæti.

Sveitarstjóri hafnar gagnrýninni

Bergþór Bjarnason, sveitarstjóri Norðurþings, hafnar hins vegar þeirri lýsingu Elvars að málið hafi ekki verið tekið til viðeigandi umfjöllunar innan stjórnsýslu sveitarfélagsins.

Í viðtali við RÚV síðdegis 6. nóvember sagði Bergþór að málið hefði ítrekað komið til umfjöllunar á skipulags- og umhverfissviði og í tengslum við vinnu að nýju aðalskipulagi.

Hann sagðist jafnframt undrandi á því að ágreiningur um vindorkuverið hefði ekki komið fram þegar gengið var frá starfslokum Elvars.

Bergþór telur að sveitarfélagið hafi unnið faglega að málinu og að það sé nú í lögbundnu umsagnarferli.

Þannig eru verulegar deilur um málsmeðferðina sjálfa, auk ágreinings um áhrif fyrirhugaðs vindorkuvers.

Beiðni um íbúakosningu hafnað

Minnihluti sveitarstjórnar óskaði í október eftir því að efnt yrði til íbúakosningar um fyrirhugað vindorkuver.

Meirihlutinn hafnaði þeirri beiðni.

Á kynningarfundum Qair á Kópaskeri og Raufarhöfn í lok október komu fram skiptar skoðanir íbúa.

Andstæðingar framkvæmdarinnar hafa meðal annars lýst áhyggjum af áhrifum vindmyllanna á ásýnd lands, náttúru og ferðaþjónustu.

Framkvæmdaraðilinn hefur hins vegar lagt áherslu á möguleg efnahagsleg áhrif verkefnisins, þar á meðal störf, fasteignagjöld og aðrar tekjur fyrir sveitarfélagið.

Samkvæmt kynningu Qair gæti uppbyggingin skapað hundruð ársverka og skilað sveitarfélaginu umtalsverðum tekjum.

Þessar áætlanir eru þó mat framkvæmdaraðilans en ekki staðfest niðurstaða um raunverulegan ávinning.

Íbúafundir mögulega haldnir eftir 18. nóvember

Umsagnarferli vegna fyrirhugaðs vindorkuvers stendur yfir til 18. nóvember.

Bergþór Bjarnason hefur sagt að vel komi til greina að halda sérstaka íbúafundi á Kópaskeri og Raufarhöfn að loknu umsagnarferlinu.

Hann telur að slíkir fundir gætu hjálpað sveitarstjórn að fá skýrari mynd af afstöðu íbúa.

Ekki hefur þó verið tekin ákvörðun um íbúakosningu.

Ágreiningur um stjórnsýslu og framtíð náttúrusvæðis

Uppsögn sviðsstjóra skipulags- og umhverfissviðs Norðurþings setur nýjan svip á deilurnar um Hnotastein.

Málið snýst ekki lengur eingöngu um hvort reisa eigi vindorkuver á Hólaheiði, heldur einnig um hvernig sveitarstjórn vinnur úr athugasemdum sérfræðinga, íbúa og kjörinna fulltrúa.

Fram undan er áframhaldandi umsagnarferli og hugsanlega nýir íbúafundir.

Enn er óljóst hvort fyrirhugað vindorkuver verði að veruleika og hvaða áhrif ágreiningurinn muni hafa á áframhaldandi ákvarðanatöku sveitarfélagsins.