Spjallið með Frosta Logasyni
Richard Werner, þýskur hagfræðiprófessor og alþjóðlega viðurkenndur sérfræðingur í bankastarfsemi, peningasköpun og peningamálum, varar Íslendinga eindregið við því að ganga í Evrópusambandið og taka síðar upp evru.
Í þessu ítarlega viðtali, sem tekið er í aðdraganda þjóðaratkvæðagreiðslunnar um framhald aðildarviðræðna við ESB, segir Werner að upptaka evrunnar yrði ein versta efnahagsákvörðun sem Ísland gæti tekið. Með því að leggja krónuna niður myndu Íslendingar afsala sér stjórn peningamála, missa mikilvægustu verkfærin til að bregðast við framtíðarkreppum og færa úrslitavald yfir íslenskum efnahagsmálum til Seðlabanka Evrópu.
Werner fjallar einnig um áform Seðlabanka Evrópu um stafræna evru. Hann telur stafrænan seðlabankagjaldmiðil geta orðið öflugt miðstýringartæki sem geri ECB kleift að eiga bein viðskipti við almenning, grafi undan hefðbundnum viðskipta- og samfélagsbönkum og gjörbreyti fjármálakerfi Evrópu.
Hann hlífir þó ekki íslenskum stjórnvöldum eða Seðlabanka Íslands. Werner gagnrýnir bankann harðlega fyrir að treysta á sífelldar vaxtahækkanir á sama tíma og of lítil áhersla sé lögð á magn lánsfjár og hvert nýtt bankalánafé rennur. Að hans mati eru verðbólga, háir húsnæðisvextir og efnahagslegur óstöðugleiki ekki óhjákvæmilegur fylgifiskur krónunnar heldur afleiðing rangrar peninga- og lánastefnu.
Werner leggur til að Ísland haldi krónunni, geri Seðlabankann raunverulega ábyrgan fyrir árangri sínum, fjölgi litlum staðbundnum bönkum og beini nýju lánsfé fyrst og fremst til atvinnuuppbyggingar og verðmætasköpunar. Bankar eigi ekki að skapa nýtt fé til neyslu, fasteignakaupa eða fjármálabrasks, enda leiði slíkt til verðbólgu, eignabóla og bankakreppna.
Í viðtalinu er einnig fjallað sérstaklega um íslenska verðtryggingu. Werner segir hana fyrst og fremst meðhöndla einkenni vandans í stað þess að ráðast að rót hans. Takist Íslandi að stöðva verðbólguna við upptök hennar sé hægt að draga úr þörfinni fyrir verðtryggingu og ná fram lægri vöxtum, stöðugri krónu, meiri hagvexti og bættum lífskjörum—án þess að afsala sér sjálfstæðum gjaldmiðli.
Meðal efnis í þættinum:
• Hvers vegna Werner telur Ísland eiga að hafna ESB-aðild
• Hverju Ísland myndi fórna með upptöku evrunnar
• Verðbólga, eignabólur og bankakreppur á evrusvæðinu
• Stafræna evran og framtíð stafræns seðlabankagjaldmiðils
• Hvað Seðlabanki Íslands er að gera rangt
• Hvers vegna vaxtahækkanir leysa ekki endilega verðbólguvandann
• Séríslenska verðtryggingin
• Hvernig bankar skapa nýja peninga með útlánum
• Tillaga Werners um fjölgun staðbundinna samfélagsbanka
• Hvernig Ísland getur náð stöðugleika og hagsæld með eigin gjaldmiðli
Frosti Logason ræðir við Richard Werner.
