Kína grípur til neyðaraðgerða á hlutabréfamarkaði – tæknifyrirtæki hafa fallið um meira en 40 prósent

Þrjár stærstu kauphallir Kína hafa tilkynnt umfangsmiklar aðgerðir til að styðja við hlutabréfamarkað landsins eftir miklar verðlækkanir undanfarna mánuði. Aðgerðirnar fela meðal annars í sér rýmri reglur um lánsfjármögnuð hlutabréfakaup og lækkun viðskiptagjalda.
Tilkynningin kom sunnudaginn 22. nóvember og tekur mikilvægasta breytingin gildi 30. nóvember næstkomandi.
Samkvæmt Reuters hafa hlutabréf á helstu tæknimörkuðum Kína lækkað um meira en 40 prósent frá því í júní.
Á sama tíma glímir kínverskt efnahagslíf við hægan hagvöxt, óvissu um alþjóðaviðskipti og aukna spennu í samskiptum stórveldanna.
Lækka tryggingarkröfur úr 100 í 80 prósent
Kauphallirnar í Shanghai, Shenzhen og Peking hafa ákveðið að lækka lágmarkstryggingarhlutfall vegna hlutabréfakaupa sem fjármögnuð eru með lánsfé.
Hlutfallið verður lækkað úr 100 prósentum í 80 prósent frá 30. nóvember.
Breytingin þýðir að fjárfestar geta tekið hærri lán til hlutabréfakaupa með sömu tryggingum og áður.
Markmiðið er að auka lausafé á markaðnum og örva viðskipti.
Reglurnar höfðu verið hertar í janúar síðastliðnum þegar yfirvöld vildu draga úr áhættu vegna aukinnar skuldsetningar fjárfesta.
Nú hefur stefnunni verið snúið við.
Tæknimarkaðir hafa lækkað um meira en 40 prósent
Verðlækkanir hafa verið sérstaklega miklar meðal tæknifyrirtækja.
STAR Market í Shanghai og ChiNext-markaðurinn í Shenzhen hafa báðir lækkað um meira en 40 prósent frá hæstu gildum í júní.
Shanghai Composite-vísitalan lækkaði jafnframt um nærri þrjú prósent í síðustu viku og náði lægsta gildi í sextán mánuði.
Þróunin endurspeglar vaxandi áhyggjur fjárfesta af stöðu kínversks efnahagslífs og framtíðarhorfum tæknifyrirtækja.
Alþjóðleg sala á hlutabréfum í gervigreindarfyrirtækjum hefur einnig aukið þrýstinginn.
Lán til hlutabréfakaupa hafa dregist verulega saman
Samkvæmt Reuters hafa útistandandi lán vegna hlutabréfakaupa í Kína lækkað um meira en 20 prósent frá því í lok júní.
Þau námu þá um þremur billjónum júana en eru nú komin niður í um 2,2 billjónir júana.
Kauphallirnar segja að lánsfjármögnuð viðskipti hafi dregist verulega saman og að skuldsetning á markaðnum sé tiltölulega lítil.
Þær telja því svigrúm til að rýmka reglurnar án þess að skapa óhóflega áhættu.
Aðgerðirnar eiga að bæta seljanleika og stuðla að stöðugleika til lengri tíma.
Viðskiptagjöld lækkuð til að örva markaðinn
Kauphallirnar í Shanghai og Shenzhen hafa einnig tilkynnt lækkun ýmissa viðskiptagjalda.
Markmiðið er að draga úr kostnaði fjárfesta og fyrirtækja og auka áhuga á viðskiptum.
Kauphöllin í Shenzhen hefur jafnframt kynnt drög að nýjum reglum um viðskiptavaka á ChiNext-markaðnum.
Viðskiptavakar eru aðilar sem leggja fram kaup- og sölutilboð til að auðvelda viðskipti og draga úr miklum sveiflum.
Með breytingunum vonast yfirvöld til að auka traust fjárfesta og bæta virkni markaðarins.
Bandarískar takmarkanir á gervigreindarflögum auka þrýstinginn
Aðgerðirnar koma einnig í kjölfar nýrra bandarískra takmarkana á aðgang kínverskra fyrirtækja að háþróuðum tölvuflögum sem notaðar eru við þróun gervigreindar.
Takmarkanirnar hafa meðal annars áhrif á fyrirtæki sem byggja starfsemi sína á öflugum gagnaverum og þróun stórra gervigreindarlíkana.
Kínversk tæknifyrirtæki hafa því þurft að takast á við bæði aukinn kostnað og óvissu um aðgang að mikilvægum tæknibúnaði.
Á sama tíma hafa stjórnvöld í Peking lagt aukna áherslu á að efla innlenda framleiðslu hálfleiðara og draga úr tæknilegu háði við Bandaríkin.
Getur aukið áhættu fjárfesta
Þótt rýmri lánareglur geti örvað hlutabréfaviðskipti fylgir þeim einnig áhætta.
Þegar fjárfestar kaupa hlutabréf fyrir lánsfé geta bæði hagnaður og tap orðið meiri en ella.
Ef hlutabréfaverð heldur áfram að lækka geta fjárfestar þurft að leggja fram auknar tryggingar eða selja hlutabréf til að greiða niður lán.
Slík sala getur aukið þrýsting á markaðinn.
Þess vegna er ekki sjálfgefið að aukið aðgengi að lánsfé leiði til varanlegrar hækkunar hlutabréfaverðs.
Óvissa um áhrif aðgerðanna
Kínversk stjórnvöld hafa á undanförnum vikum gripið til fleiri ráðstafana til að styðja við hlutabréfamarkaðinn, meðal annars með aðgerðum sem eiga að hvetja fyrirtæki til hlutabréfakaupa.
Nýjustu breytingarnar sýna að yfirvöld telja enn þörf á frekari stuðningi.
Ekki liggur þó fyrir hvort þær muni nægja til að snúa við lækkunum undanfarinna mánaða.
Fjárfestar munu því fylgjast sérstaklega með viðbrögðum markaðarins þegar viðskipti hefjast að nýju og nýju lánareglurnar taka gildi 30. nóvember.
Heimildir: Reuters og Bloomberg, 22. nóvember 2026.