Donald Trump hefur sterkar skoðanir á Atlantshafsbandalaginu, NATO. Ítrekað hefur hann lýst því sem úreltu, að bandamenn hafi komið svívirðilega fram við Bandaríkin sem þurfi auk þess að borga fyrir allt. En gagnrýni hans er ekki nýtilkomin. Allt frá 1987 hefur hann kvartað opinberlega undan því að greiða fyrir varnir annarra. Hér rekjum við nokkrar af yfirlýsingum hans í gegnum tíðina.
1987–2000
Rætur andstöðunnar
2. september 1987
New York Times og Washington Post — heilsíðuauglýsingar
Trump gagnrýnir bandamenn í fyrsta skipti opinberlega fyrir að „nýta sér“ Bandaríkin.
Upprunaleg tilvitnun:
„The world is laughing at America's politicians as we protect ships we don't own… destined for allies who won't help… Why are these nations not paying the United States?“
Íslensk þýðing:
„Heimurinn hlær að stjórnmálamönnum Bandaríkjanna á meðan við verjum skip sem við eigum ekki... ætluð bandamönnum sem vilja ekki hjálpa... Af hverju borga þessar þjóðir Bandaríkjunum ekki?“
Heimild:
AP News: https://apnews.com/article/05133dbe63ace98766527ec7d16ede08
2. Janúar 2000
The America We Deserve — bók Trumps
Trump dregur í efa að átök í Evrópu séu þess virði að fórna lífi bandarískra hermanna.
Upprunaleg tilvitnun:
„America has no vital interest in choosing between warring factions whose animosities go back centuries in Eastern Europe. Their conflicts are not worth American lives.“
Íslensk þýðing:
„Það er ekkert hagsmunamál fyrir Bandaríkin að velja á milli stríðandi fylkinga sem hafa eldað grátt silfur öldum saman í Austur-Evrópu. Átök þeirra eru ekki þess virði að fórna bandarískum lífum.“
Heimild:
Foreign Policy Research Institute: https://www.fpri.org/article/2016/01/detached-primacy-musings-trump-doctrine/
2016–2020
Fyrri forsetatíð
21. mars 2016
Washington Post
Fyrsta skiptið sem hann notar hugtakið „úrelt“ um NATO.
Upprunaleg tilvitnun:
„NATO is costing us a fortune… I think NATO as a concept is good, but it is obsolete. It was designed many, many years ago.“
Íslensk þýðing:
„NATO kostar okkur formúgu. Ég held að hugmyndin um NATO sé ágæt en úrelt. Uppsetningin er margra ára gömul.“
Heimild:
The Washington Post: https://www.washingtonpost.com/news/post-politics/wp/2016/03/21/donald-trump-reveals-foreign-policy-team-in-meeting-with-the-washington-post/
15. janúar 2017
Viðtal í The Times og Bild
Viðtal viku fyrir innsetningu í forsetaembætti þar sem hann ítrekar gagnrýni sína.
Upprunaleg tilvitnun:
„I said a long time ago that NATO had problems. Number one it was obsolete… Number two the countries aren't paying what they're supposed to pay.“
Íslensk þýðing:
„Það er langt síðan að ég sagði að NATO stríddi við vandamál. Í fyrsta lagi væri bandalagið úrelt. Í öðru lagi borga löndin ekki það sem þau eiga að borga.“
Heimild:
BBC News: https://www.bbc.com/news/world-us-canada-38635166
12. júlí 2018
NATO-fundur
Hótar úrsögn ef ríki hækka ekki framlög strax.
Upprunaleg tilvitnun:
„I told people I'd be very unhappy if they didn't up their commitments… [Asked if he could withdraw:] I think I probably can, but that's not necessary.“
Íslensk þýðing:
„Ég sagði mönnum að ég yrði mjög ósáttur ef þeir hækkuðu ekki framlög sín. [Aðspurður um brotthvarf:] Ég held að ég gæti gert það, en þess gerist ekki þörf.“
Heimild:
Politico: https://www.politico.com/story/2018/07/12/trump-nato-spending-714670
15. júní 2020
Hvíta húsið — um herlið í Þýskalandi
Samhengi: Tilkynnir fækkun hermanna í Þýskalandi vegna vanskila Þjóðverja.
Upprunaleg tilvitnun:
„We're protecting Germany and they're delinquent. That doesn't make sense. […] So we are going to keep 25,000 soldiers.“
Íslensk þýðing:
„Við stöndum vörð um Þýskaland en þeir eru í skuld. Það er glórulaust. Svo að við ætlum að halda 25.000 hermönnum þarna.“
Heimild:
Reuters: https://www.reuters.com/article/world/trump-says-to-cut-u-s-troops-in-germany-over-defense-spending-idUSKBN23M29G/
2022–2024
Millibilsárin
23. apríl 2022
Kosningafundur — Delaware, Ohio
Trump rifjar upp hvernig hann notaði herstyrk Bandaríkjanna sem tól í samningaviðræðum.
Upprunaleg tilvitnun:
„I said, ‘If you don't pay, we're not going to protect you.’ […] Now they're back to the old ways where they want the U.S. to pay for everything.“
Íslensk þýðing:
„Ég sagði: Annað hvort borgið þið eða við veitum ykkur ekki vernd. [...] Núna eru þeir komnir í gamla formið og vilja að Bandaríkin borgi fyrir allt.“
Heimild:
The Hill: https://thehill.com/homenews/administration/3461413-trump-says-he-threatened-nato-allies-he-wouldnt-protect-them-if-they-didnt-pay-up/
19. júlí 2023
Agenda47 — Truth Social
Lofar að endurskoða tilgang NATO frá grunni ef hann nær kjöri.
Upprunaleg tilvitnun:
„We have to finish the process we began under my administration of fundamentally re-evaluating NATO's purpose and NATO's mission.“
Íslensk þýðing:
„Við verðum að ljúka verkefninu sem hófst á fyrra kjörtímabili mínu sem er að endurmeta tilgang og verkefni NATO.“
Heimild:
The New York Times: https://www.nytimes.com/2023/12/09/us/politics/trump-2024-nato.html
10. febrúar 2024
Kosningafundur — Suður-Karólínu
Segist myndu hvetja Rússa til að gera „hvað sem þeir vilja“ við ríki sem borga ekki.
Upprunaleg tilvitnun:
„No, I would not protect you. In fact, I would encourage them [Russia] to do whatever the hell they want. You gotta pay your bills.“
Íslensk þýðing:
„Nei, ég myndi ekki vernda ykkur. Ég myndi raunar hvetja þá (Rússa) til að gera hvern fjárann sem þeir vilja. Þið verðið að greiða reikningana.“
Heimild:
CNN: https://edition.cnn.com/2024/02/10/politics/trump-russia-nato/index.html
21. janúar 2026
World Economic Forum í Davos
Trump segir Bandaríkin ekkert fá fyrir framlag sitt til NATO og að hin NATO-ríkin myndu aldrei koma Bandaríkjunum til bjargar.
Upprunaleg tilvitnun:
„We give so much and we get so little in return. And I’ve been a critic of NATO for many years, and yet I’ve done more to help NATO than any other president by far, than any other person. You wouldn’t have NATO if I didn’t get involved in my first term. [...] But the problem with NATO is that we’ll be there for them 100 per cent. But I’m not sure that they’d be there for us if we gave them the call: ‘Gentlemen, we are being attacked. We’re under attack by such and such nation.’“
Íslensk þýðing:
„Við gefum svo mikið af okkur og fáum svo lítið á móti. Ég hef verið gagnrýninn á NATO um langt árabil og hef þó gert meira til að hjálpa þessu bandalagi en nokkur forseti svo að miklu nemur, meira en nokkur annar. Það væri ekkert NATO til ef ég hefði ekki komið að málum á fyrra kjörtímabilinu. [...] En vandamálið með NATO er að við höfum verið 100% til staðar fyrir þá. En ég er ekki viss um að þeir kæmu okkur til bjargar ef við hringdum og segðum: Herrar mínir, ráðist hefur verið á okkur. Þessi eða hin þjóð er að gera árás á okkur.“
Heimild:
Global News, transcript: https://globalnews.ca/news/11623027/read-full-transcript-donald-trump-speech-davos/
17. mars 2026
Truth Social — Hormuz-deilan
Trump segist enga þörf hafa fyrir NATO eftir að bandamenn höfnuðu að taka þátt í stríðinu í Íran.
Upprunaleg tilvitnun:
„We no longer ‘need,’ or desire, the Nato Countries' assistance — WE NEVER DID!“
Íslensk þýðing:
„Við þurfum hvorki né viljum aðstoð NATO-ríkjanna. VIÐ ÞURFTUM ÞESS ALDREI!“
Heimild:
The Guardian: https://www.theguardian.com/world/2026/mar/17/trump-us-president-nato-strait-of-hormuz-iran-middle-east
1. apríl 2026
Viðtal við Telegraph
Trump kallar NATO „pappírstígur“ í opinskáu viðtali og kveðst enn á ný opinn fyrir því að ganga úr bandalaginu.
Upprunaleg tilvitnun:
„Oh yes, I would say [it’s] beyond reconsideration. I was never swayed by Nato. I always knew they were a paper tiger, and Putin knows that too.“
Íslensk þýðing:
„Já, það er ekki bara til skoðunar. Ég var aldrei hrifinn af NATO. Ég vissi alltaf að þeir væru pappírstígur og Pútín veit það líka.“
Heimild:
The Telegraph: https://www.telegraph.co.uk/gift/bcd7726eaf99d0e5
8. apríl 2026
Truth Social
Yfirlýsing daginn fyrir fund með Mark Rutte, framkvæmdastjóra NATO. Trump var ósáttur við að Evrópuríki í NATO hefðu ekki tekið þátt í stríðsrekstri í Íran.
Upprunaleg tilvitnun:
„NATO WASN’T THERE WHEN WE NEEDED THEM, AND THEY WON’T BE THERE IF WE NEED THEM AGAIN. REMEMBER GREENLAND, THAT BIG, POORLY RUN, PIECE OF ICE!!! President DJT“
Íslensk þýðing:
„NATO VAR EKKI TIL STAÐAR ÞEGAR VIÐ ÞURFTUM Á ÞEIM AÐ HALDA OG VERÐA ÞAÐ EKKI HELDUR EF VIÐ ÞURFUM ÞEIRRA AFTUR. MUNIÐ EFTIR GRÆNLANDI, ÞESSUM STÓRA ÍSKLUMPI SEM ER ILLA STJÓRNAÐ!!! DJT forseti“
Heimild:
Truth Social: https://truthsocial.com/@realDonaldTrump/posts/116371693008302124
24. júní 2026
Í Hvíta húsinu með Mark Rutte
Trump hittir Mark Rutte, framkvæmdastjóra NATO, á fundi í Hvíta húsinu.
Upprunaleg tilvitnun:
„I was disappointed with Italy. I was disappointed with the UK. [...] We were disappointed with Germany and France. [...] Spain is a horror show. Spain is terrible. [... I want] I just want their loyalty.“
Íslensk þýðing:
„Ég varð fyrir vonbrigðum með Ítalíu. Ég varð fyrir vonbrigðum með Bretland. Við urðum fyrir vonbrigðum með Þýskaland og Frakkland. Spánn er hörmulegur, hræðilegur. Ég vil bara að þeir séu tryggir.“
Heimild:
Roll Call / Factba.se: https://rollcall.com/factbase/trump/transcript/donald-trump-remarks-mark-rutte-nato-june-24-2026/1
3. júlí 2026
Truth Social
Yfirlýsing nokkrum dögum fyrir leiðtogafund NATO í Ankara í Tyrklandi.
Upprunaleg tilvitnun:
„Ridiculous for the U.S.A. to continue along this one sided path when the relationship is not reciprocal. They were not there for us!!! President DJT!“
Íslensk þýðing:
„Það er út í hött að Bandaríkin haldi áfram á þessari braut ef sambandið er ekki gagnkvæmt. Þeir voru ekki til staðar fyrir okkur!!! DJT forseti!“
Heimild:
Truth Social: https://truthsocial.com/@realDonaldTrump/posts/116853791867694191
