„Hann var alveg einstakur, það voru engir þrír, fjórir Megasar í gangi. Hann var sá eini sem gerði þetta svona.“
Þetta segir poppfræðingurinn Arnar Eggert Thoroddsen um ævistarf Magnúsar Þórs Jónssonar, Megasar, tónlistarmanns, rithöfundar og myndlistarmanns, sem lést í gærkvöldi, 81 árs að aldri.
Hann segir Megas hafa verið stórstjörnu í íslensku tónlistarlífi og að áhrif hans hafi til að mynda falist í vandaðri textagerð á íslensku.
Fór í taugarnar á prúða fólkinu
„Þetta er auðvitað maður sem kemur fram snemma á áttunda áratugnum og er í þessum Bob Dylan, Leonard Cohen-gír. Hann var skáld að sögn og hann söng á íslensku, sem var mjög mikilvægt,“ segir Arnar Eggert um innkomu Magnúsar inn í íslenskt menningarlíf.
„Hann var algjör svona intelligensía, bráðgáfaður, klár og beittur og tók strax til við að gera grín að og skjóta á heilagar kýr í íslenskri menningu, sem olli því að íhaldsfólk og prúttfólk þoldi hann ekki en hipparnir, sósíalistarnir og fólk sem vill hrista upp í hlutunum dýrkaði hann,“ segir Arnar og bætir við að þetta hafi í raun haldist allan hans feril.
„Hann var alveg einstakur, það voru engir þrír, fjórir Megasar í gangi. Hann var sá eini sem gerði þetta svona. Hann verður algjör stórstjarna,“ segir Arnar Eggert.
Spurður hvenær Megas hafi orðið að þessari miklu stjörnu í íslensku tónlistarlífi segir hann að fyrsta platan hans, Megas, sem kom út árið 1972 hafi strax vakið mikla athygli en að það hafi verið þriðja platan Fram og aftur blindgötuna sem kom út árið 1976 sem gerði hann að stjörnu.
„Þá er hann kominn með band með sér og þá fer þetta meira í gang. Um miðjan áttunda áratuginn er hann orðinn súperstjarna í íslensku tónlistarlífi.“
Í stöðugri endurnýjun
Spurður út í áhrif Megasar á íslenskt tónlistarlíf segir Arnar Eggert þau ekki síst liggja í textagerð hans.
„Hann var samþykktur af pönkurunum af því að hann þótti bara kúl, hann var svona utangarðsmaður. Áhrifin liggja nú bara til dæmis í því að vanda sig við textagerð og reyna að skrifa texta sem hafa eitthvað að segja.“
Hann bætir þó við að listrænar gáfur Megasar á sviði tónlistar hafi ekki aðeins falist í textagerð heldur hafi hann líka samið góð lög. Þá hafi hann alltaf náð að endurnýja sig sem listamaður og haldið erindi sínu.
„Á sviði gat hann líka verið alveg rosalegur, rosa mikil svona innlifun og brjálæði sko. Og ég man sem krakki, manni svona stóð stuggur af honum. Hann leit út eins og einhver sjóræningi. Það er líka kúl, það var rokk og ról í honum.“
Fatlað fólk í náð meginstraumsins
Þú talar um að Megas hafi verið pönkari og að íhaldinu hafi verið í nöp við hann. Varð hann einhvern tímann hluti af meginstraumsmenningunni?
Arnar Eggert segir að lagið Fatlafól sem Megas samdi og flutti með Bubba Morthens árið 1983 hafi verið spilað mikið í útvarpi og verið liður í því að hann var tekinn í sátt af meginstraumnum.
„Smátt og smátt verður hann einhvern veginn meira samþykktur af meginstraumnum en meginstraumurinn þorir aldrei að gera neitt nema það liggi fyrir hart samþykki utan frá.“
„Hann hélt okkur á teinunum“
Spurður hvort einhver lög frá ferli Megasar standi upp úr nefnir Arnar Eggert til dæmis Tvær stjörnur, sem er af mörgum talið eitt fallegasta íslenska dægurlagið, Reykjavíkurnætur og Lóa Lóa.
„En þetta er náttúrulega gríðarlegt lagasafn,“ segir Arnar.
En hver voru hans helstu yrkisefni í tónlistinni?
„Ég myndi segja svona jaðarmenning, jaðarfólk,“ segir Arnar og nefnir í því samhengi lögin
(Borðið þér) Orma frú Norma, Kókódílamanninn og Fatlafól.
„Svona stingandi kaldhæðni, gagnrýni á hið hefðbundna líf. Hann hélt okkur á teinunum.“
