Niðurstaða Guðna er að Sæmundur hafi ritað Njálu upphaflega á latínu og Snorri Sturluson flutt þá útgáfu með sér úr Odda yfir í Reykholt. Þar hafi frændur Snorra tekið við sögunni og þýtt hana og endurritað á íslensku.
Eftirvænting ríkti í Salnum þegar kom að lokaávarpi Guðna. Hann hafði fyrir Njáluþingið lýst því yfir að hann myndi upplýsa um höfund Njálu, nokkuð sem fræðimenn og aðrir áhugamenn um Brennu-Njáls sögu hafa tekist á um í heila öld.
„Og haldið ykkur nú,“ sagði Guðni. „Sjálfur Sæmundur fróði samdi Njálu.“
Guðni vísaði til þess að í bókinni „Njála í íslenskum skáldskap“, sem Matthías Johannessen ritaði, mætti finna fróðleik sem kannski staðfesti hver skrifaði Njálu.
Í útgáfu Konráðs Gíslasonar á Njálssögu frá árinu 1889 væri grein eftir Jón Þorkelsson „Om handskrifterne af Njál“. Í henni væru prentaðar Njáluvísur frá 17. og 18. öld, sem ritaðar hafi verið aftan við handritin. Þar væri vísa þar sem því væri haldið fram að Sæmundur fróði hafi samið Njálu.
Vísan hljóðaði svo:
„Lesi, bið ég, lundar stáls,
lífssöguna vitra Njáls,
er Sæmundur fróði sjálfur kvað
samsett hafa á Oddastað.“
Guðni sagði vitað að Sæmundur fróði hafi orðið fyrstur manna til þess að rita sögur Noregskonunga sem og um mörg önnur söguleg efni. Rit hans væru öll glötuð. Guðni varpaði svo fram þeirri spurningu út í sal á hvaða tungumáli Sæmundur hefði skrifað.
Svar barst um hæl frá séra Geir Waage, fyrrum sóknarpresti í Reykholti, sem sat á fremsta bekk: „Á latínu,“ sagði Geir.
Guðni rakti að Snorri Sturluson hefði numið fræði Sæmundar í Odda. Hann kynni að hafa tekið Sæmundar Njálu með sér í Reykholt og þá ritaða á latínu.
Sagnamenn eins og Óskar Guðmundsson, rithöfundur í Reykholti, hefðu haldið því fram að Snorri ætti handbragð í Njálu. Snorri hlyti oft að hafa rætt Njálu á kvöldvökum og einnig kona hans, Rangæingurinn Hallbera Ormsdóttir, afabarn Jóns Loftssonar í Odda.
Svo kynni að vera að frændur hans hafi snarað Brennu Njálssögu af latínu yfir á íslensku eftir lát Snorra. Guðni vitnaði einnig til kenningar Óskars um að líklegt væri að frændur Snorra ættu hlut að Njálu, þeir Sturla Þórðarson, Ólafur Hvítaskáld og ekki síst Egill Sölmundarson, systursonur Snorra. Egill Sölmundarson hafi tekið við ritstofu Snorra um miðja þrettándu öld en hann hafi var staðarhaldari í Reykholti til dauðadags 1297.
Meginefni Njáluþingsins í dag var annars að kynna þrjár nýjar en ólíkar útgáfur af Njálu. Guðni kynnti sjálfur viðhafnarútgáfu Brennu-Njáls sögu. Hjörleifur Hjartarson kynnti bókina Njála á hundavaði, sem er, eins og nafnið gefur til kynna, samanþjöppuð útgáfa. Þá kynnti Jón Karl Helgason myndasögubók, Njálsbrenna og Grettissaga, með gömlum teikningum Halldórs Péturssonar með textum Kristjáns J. Gunnarssonar.
Auk þeirra fluttu erindi þær Ragnhildur Richter menntaskólakennari og Ólína Kjerúlf Þorvarðardóttir, fræðimaður og rithöfundur. Þá léku þeir Eiríkur Stephensen og Hjörleifur Hjartarson í Hundur í óskilum nokkur lög.
Hér má heyra Guðna kynna Njáluhátíð í fyrra: