Handtökuskipunin var gefin út 30. júlí af héraðsdómstóli í Króatíu. Samkvæmt henni var maðurinn sakfelldur með dómi 14. mars 2025 fyrir að afla, flytja og selja verulegt magn skotvopna og skotfæra milli nokkurra landa í hagnaðarskyni, í félagi við nafngreinda samverkamenn. Hann hlaut tveggja ára og tíu mánaða fangelsisdóm.
Farið er fram á að óskilorðsbundni hlutinn verði afplánaður, að frádregnu gæsluvarðhaldi mannsins í Króatíu. Alls að hann afpláni sem nemur átta mánuðum.
Maðurinn var handtekinn 5. október vegna málsins. Hann staðfesti að eftirlýsingin ætti við sig og að hann hefði verið sakfelldur með öðrum í málinu. Hann mótmælti hins vegar framsalinu og sagðist vilja ljúka afplánun hér á landi fyrst.
Yfirfull fangelsi og kæfandi hiti
Verjandi mannsins krafðist þess að afhendingunni yrði hafnað því hún bryti gegn mannréttindasáttmála Evrópu og stjórnarskrá, sem banna ómannúðlega og vanvirðandi meðferð. Hann vísaði í skýrslur Evrópunefndar um varnir gegn pyndingum frá 2023 og umboðsmanns Króatíu fyrir árin 2024 og 2025.
Samkvæmt þeim var nýtingarhlutfall stofnunarinnar þar sem afplánun hans á að hefjast 204% og 170%, persónulegt rými stundum rúmir tveir fermetrar á mann, fangar lokaðir inni allt að 22 klukkustundir á sólarhring og hiti í herbergjum fór í 32 stig.
Maðurinn bar sjálfur gæsluvarðhaldi sínu í Króatíu ekki vel söguna. Hann sagðist hafa verið með sjö öðrum í átta til níu fermetra klefa og lést um fimmtán kíló.
Króatar lofuðu 4,2 fermetrum
Eftir athugasemdir verjandans kallaði ríkissaksóknari eftir frekari upplýsingum frá króatískum yfirvöldum. Aðalskrifstofa fangelsismála í dómsmálaráðuneyti landsins sagði þá að maðurinn yrði vistaður einn, eða með í mesta lagi einum öðrum fanga, í tæplega tíu fermetra klefa. Hann fengi því að persónulegt rými upp á rúma fjóra ferkílómetra. Salerni yrði aðskilið með vegg og hurð, klefinn hefði glugga, útivist næmi að minnsta kosti tveimur klukkustundir á dag og hann hefði aðgang að líkamsrækt. Fyrst um sinn dveldi hann í móttökumiðstöð fanga og svo yrði endanlegur afplánunarstaður ákveðinn.
Ríkissaksóknari taldi þessi svör fullnægjandi og féllst á afhendingu, en frestaði henni til 15. febrúar 2027. Þá er gert ráð fyrir að maðurinn eigi kost á reynslulausn hér á landi.
Hætta á ómannúðlegri meðferð án ráðstafana
Héraðsdómur taldi gögn málsins „nokkuð afgerandi“ um að hætta væri á ómannúðlegri meðferð ef ekki kæmu til sérstakar ráðstafanir og tryggingar vegna mannsins. Hann taldi hins vegar að tryggingar króatískra stjórnvalda dygðu. Ef þær standast uppfylli aðstæður lágmarkskröfur Evrópunefndarinnar.
Dómurinn hafnaði því að ríkissaksóknara hafi borið að kanna aðstæður í öllum fangelsum þar sem maðurinn gæti verið vistaður síðar. Rannsóknarskyldan nái til þeirra stofnana þar sem raunverulega sé fyrirhugað að vista hann, og aðstæður annars staðar svari króatískir dómstólar fyrir. Dómurinn féllst heldur ekki á að heilsufarsvandamál mannsins stæðu í vegi fyrir framsali. Afhending á grundvelli evrópskrar handtökuskipunar bygði á gagnkvæmu trausti ríkja.