Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, formaður Miðflokksins, segir að lögfest markmið um kolefnishlutleysi Íslands árið 2040 sé „algjörlega óraunhæft“ og „miklu dýrara“ en samsvarandi markmið árið 2050. Tilefnið er mat danska rithöfundarins Björns Lomborg, forseta Copenhagen Consensus Center, á kostnaði og ávinningi af því að Ísland nái kolefnishlutleysi árið 2050.
Lomborg birti niðurstöðurnar á X kl. 11:05 í dag og á vefnum NetZeroCostBenefit.com. Hann skrifaði, í þýðingu:
„Hér eru niðurstöðurnar fyrir Ísland: Kolefnishlutleysi árið 2050 kostar 2.480 milljarða króna á núvirði. Heimurinn fær 0,000045°C minni hlýnun árið 2100. 4 krónur til baka fyrir hverjar 100 krónur sem varið er.“
Tölurnar eru mat Lomborgs úr því líkani sem hann birtir á vefnum, ekki niðurstöður óháðrar rannsóknar sem staðfestar hafa verið. Á vefnum segir að kostnaður og ávinningur séu reiknaðir fyrir árin 2027 til 2100, á verðlagi ársins 2026 og færðir til núvirðis. Loftslagslíkanið MAGICC, sem notað er í skýrslum loftslagsnefndar Sameinuðu þjóðanna, er lagt til grundvallar mati á hlýnun, en kostnaðurinn byggist á haglíkaninu AIM. Miðað er við að Ísland nái kolefnishlutleysi árið 2050 en að önnur ríki haldi núverandi stefnu.
Mat Björns Lomborg á kostnaði og ávinningi af að ná kolefnishlutleysi Íslands árið 2050.
Alþingi tók að vísu þá furðulegu ákvörðun að setja í lög að Ísland verði orðið kolefnishlutlaust árið 2040.
Fyrir utan að vera algjörlega óraunhæft væri það miklu dýrara en 2050.— Sigmundur Davíð (@sigmundurdavid) November 15, 2026
Samkvæmt sama vef er heildarkostnaðurinn 2.480 milljarðar króna en ávinningurinn fyrir allan heiminn 105 milljarðar króna. Af hverjum 100 krónum sem varið er fáist 4 krónur til baka og 96 krónur tapist. Árlegur kostnaður Íslands árið 2050 er sagður 192 milljarðar króna, sem samsvari 2,5 prósentum af landsframleiðslu eða 443.558 krónum á mann miðað við áætlaðan mannfjölda þess árs. Í 36 sekúndna myndbandi sem Lomborg birti með færslunni er áhrifin á hlýnun sýnd sem 0,0000449°C.
Sigmundur Davíð deildi færslu Lomborgs á X kl. 14:24 og skrifaði:
„Mat Björns Lomborg á kostnaði og ávinningi af að ná kolefnishlutleysi Íslands árið 2050.
Alþingi tók að vísu þá furðulegu ákvörðun að setja í lög að Ísland verði orðið kolefnishlutlaust árið 2040.
Fyrir utan að vera algjörlega óraunhæft væri það miklu dýrara en 2050.“
Lomborg birti ekki sérstakt kostnaðarmat fyrir markmiðið 2040. Staðhæfingin um að það væri miklu dýrara er því mat Sigmundar Davíðs.
Í lögum um loftslagsmál nr. 70/2012 er eitt markmiða laganna „að ná kolefnishlutleysi eigi síðar en árið 2040“. Ákvæðið var lögfest með lögum nr. 95/2021. Stjórnarráðið greindi frá 15. júní 2021 að Alþingi hefði samþykkt frumvarpið. Kolefnishlutleysi er þar skilgreint sem ástand þar sem jafnvægi hefur náðst milli losunar gróðurhúsalofttegunda og bindingar kolefnis af mannavöldum og nettólosun er því engin. Ákvæðið er enn í gildi.
Ný aðgerðaáætlun í loftslagsmálum – Ísland uppfyllir skuldbindingar og gott betur
