Nýjar ESB-kröfur sem setja vindorku ofar náttúrunni eru á leiðinni til Noregs.

„Þegar atvinnuvega- og orkunefnd ESB-þingsins greiðir þetta atkvæði með yfirgnæfandi meirihluta (57 af 68 atkvæðum) rúlla þeir út löglega gufukeilunni sem mun troða niður allri andstöðu sveitarfélaga við vindorku og skrímslumöstrum í norskum dölum, skrifar norski miðillinn Steigan.“

Þessi ákvörðun er beint framhald af REPowerEU áætlun ESB (og breytingum á tilskipuninni um endurnýjanlega orku, RED III).

Lögin eru skýr:

ESB hefur sett lög um að þróun endurnýjanlegrar orku og tengdra raforkukerta (eins og 420 kV línur Statnett) skuli teljast vera í þágu almannahagsmuna.

Hvað þýðir þetta í reynd?

Þetta þýðir að í dómssal eða áfrýjunarferli munu sjónarmið um líffræðilegan fjölbreytileika, náttúruvernd, hreindýrahirðingu eða mótmæli heimamanna sjálfkrafa tapa. Sérstök norsk náttúruverndarlöggjöf (eins og lög um fjölbreytni náttúrunnar) og sveitarfélög í skipulags- og byggingarlögum eru lagalega undirgefin yfirgripsmikilli markaðskröfu ESB um að færa orku þangað sem hennar er mest þörf.

Þegar ESB talar um „hraðari leyfi“ og styttri afgreiðslutíma þýðir það í raun að svipta lýðræðislegum réttindum borgaranna.

Þeir eru að kynna svokölluð „svæði fyrir endurnýjanlega orku“.

Innan þessara svæða eru mat á umhverfisáhrifum stytt í lágmark og kvartafrestir eru svo stuttir að staðbundnir aðgerðahópar eða sveitarfélög eiga enga möguleika á að stöðva verkefnin.

Ef afgreiðslan tekur of langan tíma kemur meginreglan um „þögult samþykki“ til sögunnar. Verkefnið er sjálfkrafa samþykkt vegna þess að embættismannakerfið vann það ekki nógu hratt fyrir ESB.

Framkvæmdastjórn ESB hefur þegar merkt þennan raforkukerfispakka sem viðeigandi fyrir EES. Þetta þýðir að um leið og viðræðum milli ráðsins og þingsins lýkur verður tilskipunin lögð á borð norsku ríkisstjórnarinnar.

Með 3. grein EES-samningsins (hollustuskyldunni) er Noregur skyldugur til að framfylgja þessu af hollustu.

Munurinn á orkupakka 4 og nýja orkukerfispakkanum

Orkupakkinn 4 (RED III / endurnýjanleg orkutilskipun) kynnti til sögunnar þá meginreglu að raunveruleg raforkuframleiðsla (vindmyllur, sólarorkugarðar) ætti að teljast vera í almannaþágu. Hann gaf grænt ljós á að náttúruleg sjónarmið væru í gildi til að þróa orkugjafana sjálfa.

Nýi orkukerfispakkarinn (aðgerðaáætlunin) tekur þessa meginreglu og færir hana beint yfir á innviði og raforkukerfi (flutningskerfi, spennistöðvar og risavaxnar þjóðvegalínur eins og 420 kV línur Statnett).

Þrátt fyrir að orkupakki 4 hafi forgangsraðað endurnýjanlegri orku stóðu verktakar samt frammi fyrir risavöxnum flöskuhálsi:

Afgreiðslutími raforkukerfisins sjálfs

Það hjálpar ekki ESB að vindorkusvæði sé samþykkt hratt, ef það tekur 10 ár af sveitarfélagslegri afgreiðslu, eignarnámskvörtunum og staðbundnum umhverfismálum að byggja risamöstur sem munu flytja rafmagnið út úr dalnum.

Þessi nýja ákvörðun skerðir síðasta neyðarhemilinn.

ESB setur nú lög um að uppbyggingu raforkukerfisins og styrking þess hafi sjálfkrafa forgang fram yfir innlendar afgreiðslureglur og staðbundnar umhverfiskröfur. Þetta fjarlægir í raun möguleika sveitarfélaga á að þjálfa verkefni í gegnum skipulagsáætlanir. Þetta sýnir nákvæmlega hvernig ESB vinnur kerfisbundið að því að loka öllum glufum:

• 2018 (Orkupakki 3):

Þeir tóku við stjórnun markaðarins og verðlagningar í gegnum ACER.

• 2021–2024 (Orkupakki 4 / RED III):

Þeir settu lög um að framleiðsla endurnýjanlegrar orku vegi þyngra en náttúruvernd.

• Núna (Nettpakken):

Þeir ákveða að raforkukerfið og innviðirnir skuli hafa nákvæmlega sama árásargjarna forganginn, þannig að Statnett og Tensio (Trøndelag) geti troðið í gegnum hraðleiðir án þess að staðbundnir náttúruverndarhagsmunir eða sveitarfélagsreglur tefji ferlið.

Meginreglan var þannig sett í orkupakka 4, en það sem er að gerast núna er að ESB veltir sömu lagalegu gufuvaltanum yfir sjálft miðlæga raforkukerfið til að tryggja að orkuhraðbrautirnar út úr landinu verði byggðar á miklum hraða.

Þegar Miðflokkurinn (og aðrir flokkar) ferðast um sveitirnar og lofa „staðbundnu eignarhaldi“, „lifandi þorpum“ og að sveitarfélögin haldi lokaneitunarrétti gegn vindorku, vita þeir mætavel að þeir eru að ljúga.

Orkupakki 4 og þessi netpakki eru hannaðir til að hnekkja einmitt neitunarvaldi sveitarfélaganna.

EES-samningurinn er ekki kyrrstætt viðskiptasamstarf, heldur er hann kraftmikið, yfirþjóðlegt ríkisvald sem étur upp norskt fullveldi og sundurtætir.

Ég endurtek:

• Í fyrsta lagi tók ESB stjórn á rafmagnsverðinu í gegnum orkumarkaðspakka 3 og ACER árið 2018.
• Norðursjávarstrengirnir voru lagðir til að fæða markaðinn.
• Með orkupakka 4 kom meginreglan um almannahagsmuni þar sem staðbundið lýðræði verður að víkja fyrir vindmyllum.

Og nú nota þeir þennan nýja raforkukerfispakka til að fjarlægja síðustu lagalegu hindrunina svo að Statnett og Tensio (Þrændalag) geti frjálslega eyðilagt óbyggðir okkar til að byggja orkuþjóðvegina sem Brussel krefst.

Lögin frá ESB hafa breytt Stórþinginu í áhorfendur og norsk sveitarfélög í löglausa milligönguaðila.