Íþrótt í fjötrum íslenskrar sérvitundar og forræðishyggju

Eldur Smári Kristinsson skrifar:
Í gærkvöldi slóst ég í för með góðum félaga á hnefaleikamót í Valencia á Spáni. Þetta var í fyrsta sinn sem ég sótti slíkan viðburð. Hnefaleikar hafa aldrei vakið sérstakan áhuga minn eða orðið mér hvatning til að mæta á bardaga. En þegar ungur íslenskur maður stendur í hringnum erlendis vegna þess að honum er ekki leyft að stunda íþrótt sína heima fyrir, þá horfir málið öðruvísi við. Ég vildi sjá þetta með eigin augum.
Emin Kadri – efnilegur íþróttamaður sem á hrós skilið
Þar keppti Emin Kadri Eminsson, 23 ára gamall og efnilegur hnefaleikari. Hann sigraði Lettann Dinars Skripkins með rothöggi í annarri lotu og hefur þar með unnið alla sex atvinnubardaga sína til þessa.
Emin sýnir skýra stefnu, hörku og tækni sem maður sér ekki á hverjum degi hjá jafn ungum íþróttamanni. Hann berst fyrir Ísland, þótt íslensk yfirvöld leyfi honum ekki að stunda atvinnu sína hér á landi.
Hann er einmitt sú fyrirmynd sem samfélagið ætti að hrósa fyrir: duglegur, metnaðarfullur og tilbúinn að leggja mikið á sig til að ná markmiðum sínum. Ég er stoltur af honum.

Bannið frá 1956 og forræðishyggja ríkisins
Á meðan Emin sigrar erlendis stendur enn í gildi á Íslandi bann við atvinnumannahnefaleikum sem á rætur að rekja til ársins 1956. Áhugamannahnefaleikar voru leyfðir árið 2002, en atvinnumennskan er enn bönnuð.
Ísland sker sig þannig úr hópi vestrænna ríkja með úreltu banni við íþrótt sem löngu hefur verið lögleidd á hinum Norðurlöndunum. Bannið vekur eðlilega spurningar um hvers vegna íslensk stjórnvöld telja sig enn þurfa að setja fólki skorður við iðkun hennar.
Ríkið virðist sífellt vilja bregða fæti fyrir framtak og athafnafrelsi almennings. Það er ekki nóg að fólk vilji stunda íþrótt, þjálfa hæfileika sína og skapa sér atvinnu. Þá þarf ríkið að grípa inn í og ákveða að iðjan sé of hættuleg, of ofbeldisfull eða einfaldlega ekki í samræmi við hugmyndir yfirvalda um hvað fólki sé fyrir bestu.
Þetta er klassísk forræðishyggja: Við vitum betur en þú hvað þér er fyrir bestu.
Gagnrýni Emins og samskipti við þingmenn sem fjara út
Emin Kadri hefur gagnrýnt bannið opinberlega og fært fyrir því málefnaleg rök. Nýlega gagnrýndi hann Ingu Sæland, mennta- og barnamálaráðherra, fyrir að vilja halda banninu til streitu. Hann hefur lýst því sem „óboðlegu og jafnvel frekar hrokafullu“ þegar ráðherra telur sig vita betur en umheimurinn hvað fólki eigi að leyfast.
Emin hefur bent á að bannið gangi gegn atvinnufrelsi einstaklingsins og að slík löggjöf eigi ekki heima árið 2026.
Hann hefur einnig átt í samskiptum við þingmenn um málið. En eins og svo oft í samskiptum almennings við íslenska þingmenn virðast þau samskipti fjara út. Annaðhvort gefa þingmenn sér ekki tíma til að sinna erindum kjósenda á milli kosninga eða þeir hafa svo marga bolta á lofti að einn og einn dettur niður.
Þetta er kunnuglegt mynstur. Fólk sem vill breytingar lendir í endalausum samtölum sem skila litlu sem engu, á meðan úrelt löggjöf stendur óbreytt ár eftir ár.
Ég styð lögleiðingu hnefaleika
Ég styð hnefaleika og lögleiðingu atvinnumennskunnar. Hnefaleikar eru ekki áhættulaus íþrótt, en það á við um margar aðrar íþróttagreinar. Fullorðið fólk á að fá að meta áhættuna sjálft, að því gefnu að starfsemin fari fram innan skynsamlegs regluverks, með viðeigandi eftirliti og öryggiskröfum, eins og tíðkast víða um heim.
Að neita ungum mönnum á borð við Emin um tækifæri til að keppa hér heima og byggja upp atvinnuferil sinn er ekki vernd. Það er hindrun. Bannið takmarkar möguleika þeirra, eykur kostnaðinn við að ná árangri og sendir þau skilaboð að ríkið eigi að ráða persónulegum ákvörðunum fullorðins fólks, jafnvel þegar það snýst um lögmæta atvinnu og íþróttaiðkun.
Emin Kadri sýnir hvað er hægt að gera þrátt fyrir kerfið. Hann á betra skilið en að þurfa að ferðast úr landi til að stunda atvinnu sína. Íslenskir íþróttamenn eiga að geta byggt upp feril sinn hér á landi, án þess að úrelt löggjöf standi í vegi þeirra.
Ísland á skilið að losna við þetta úrelta bann
Ég hrósa Emin Kadri fyrir árangurinn, metnaðinn og baráttuna. Jafnframt skora ég á íslenska þingmenn að hætta að láta samskiptin við fólk sem krefst breytinga fjara út. Það er kominn tími til að hætta að tala um málið og klára verkið.
