„Ég er að sjá núna nokkuð sem ég hef ekki séð áður. Börn sem eru kynsegin eða trans reyna í auknum mæli að falla inn í þetta venjulega unglingasamfélag,“ segir Hrefna Þórarinsdóttir, forstöðukona Hinsegin félagsmiðstöðvarinnar.
Börnin dulbúa sig
Einu sinni í viku er opnun í félagsmiðstöðinni og þá koma börn alls staðar af landinu til að hittast í öryggi, þar sem þeim líður vel og eru meðal jafningja.
„Við höfum séð að þau koma kannski í strætó til okkar, í venjulegum unglingafatnaði, eru svolítið að dulbúa sig, en koma með sjálfið sitt í poka, fötin sem þau langar að vera í. Svo fara þau inn á klósett og skipta um föt. Svo í lok kvöldsins klæða þau sig aftur úr sjálfinu og fara í hliðarsjálfið. Ég sá þetta ekki áður og þetta er átakanlegt í hvert einasta skipti því þau eiga ekki að þurfa að minnka sig til að passa einhvers staðar inn.“
Í hlaðvarpinu Meiningu fjallar Anna Gyða Sigurgísladóttir um bakslagið í málefnum hinsegin fólks hér á landi. Í nýjasta þætti er staða yngri kynslóða skoðuð.
Hrefna tengir breytingu á hegðun trans barna beint við hatramma umræðu á samfélagsmiðlum, umræðu fullorðins fólks gagnvart trans börnum þar sem meðal annars er sagt að þau eigi ekki tilvistarrétt.
„Ég hef unnið í félagsmiðstöð hálfa ævina og hef aldrei upplifað ástandið eins krefjandi og erfitt og akkúrat núna.“
Hrefna nefnir fleiri dæmi um breytingar til hins verra. Hún segir að trans börn séu varari um sig, séu jafnvel hrædd við að fara í strætó, passi að þrífa af sér andlitsmálningu áður en þau fara út fyrir örugga veggi félagsmiðstöðvarinnar, þori ekki að fara í réttan mátunarklefa í verslunarmiðstöðvum og svo mætti lengi telja.
Ég myndi vilja fylgja þeim í strætó á hverjum degi, fylgja þeim í Smáralind og Kringluna, hringja í skólana þeirra og biðja kennarana að nota fornafnið sem barnið kýs sér. Ég myndi gera þetta á hverjum degi en ég á ekki að þurfa þess.
Meiri sjálfsskaði og fleiri sjálfsvígstilraunir
Hinsegin félagsmiðstöðin er örugg höfn fyrir börn af öllu landinu. Fyrir tíu árum mættu 20-30 börn á vikulega opnun. Í dag mæta 80-120 börn í hverri viku. Hrefna segir þetta oft eina staðinn þar sem börnin upplifa sig alveg örugg og að geta verið þau sjálf. Hún sér skýr merki um að hópnum líði verr í dag en fyrir tíu árum.
„Hinsegin börn og sérstaklega trans börn upplifa meiri kvíða, eru útsettari fyrir ofbeldi, bæði utan og innan heimilis. Þau eru gjarnari á að stunda sjálfsskaða og gera tilraun til sjálfsvígs. Við höfum aldrei séð jafn margar tilraunir til sjálfsvígs eða fengið jafn mörg mál sem tengjast sjálfsskaða eins og síðasta árið.“
Hrefna segir trans börn og fjölskyldur þeirra vera með þanin þolmörk og því megi lítið bera út af. Þolið til að mæta mótlæti sé orðið minna eftir svo óvæga umræðu í lengri tíma.
Í þættinum ræðir Anna Gyða einnig við lækna í transteymi barna og unglinga á Landspítala. Þeir taka undir orð Hrefnu og segjast greina verri líðan hjá trans börnum og fjölskyldum þeirra þegar transfóbísk umræða blæs upp í fjölmiðlum.
„Mikil ósköp,“ segir Björn Hjálmarsson barnageðlæknir og bætir við að umræðan geti ýtt undir einelti og ofbeldi.
„Fólk er að leika sér að eldi þarna og vega að okkar minnstu bræðrum og systrum. Það er ótrúlega óábyrgt af fullorðnu fólki að fara fram af svona miklum óvitaskap og jafnvel grimmd gagnvart svo viðkvæmum hópi.“
