Donald Trump Bandaríkjaforseti segir Bandaríkin eiga í viðræðum við Rússland og Kína um kjarnorkuafvopnun. Yfirlýsingin vekur athygli þar sem síðasti stóri kjarnorkuvopnasamningurinn milli Washington og Moskvu rann út í febrúar og vaxandi áhyggjur eru af nýju vígbúnaðarkapphlaupi stórveldanna.

Trump greindi frá þessu í viðtali við bandarísku sjónvarpsstöðina Newsmax fimmtudaginn 15. október. Þar sagðist hann vilja draga úr kjarnorkuvopnum og staðfesti að Bandaríkin ættu samskipti við bæði Rússland og Kína um mögulega afvopnun.

„Ég myndi gjarnan vilja ná fram kjarnorkuafvopnun ef það væri mögulegt,“ sagði Trump og bætti við að Bandaríkin ræddu þegar við Rússland og Kína um málið.

Samkvæmt Newsmax hefur Trump einnig rætt kjarnorkuafvopnun við Xi Jinping, forseta Kína.

Kína að verða þriðja kjarnorkustórveldið

Trump lýsti jafnframt þeirri skoðun sinni að Kína gæti náð Bandaríkjunum í kjarnorkugetu innan næstu fimm ára.

Samkvæmt Alþjóðlegu friðarrannsóknastofnuninni í Stokkhólmi (SIPRI) eiga Rússland og Bandaríkin langstærstan hluta kjarnorkuvopna heimsins. Kína hefur hins vegar verið að stækka sitt vopnabúr á undanförnum árum.

Hugsanlegur samningur milli þessara þriggja ríkja gæti því haft veruleg áhrif á framtíð alþjóðlegs öryggis og dregið úr hættu á nýju kjarnorkuvopnakapphlaupi.

Trump hafnaði framlengingu eldri samnings

Yfirlýsing forsetans kemur rúmum átta mánuðum eftir að New START-samningurinn milli Bandaríkjanna og Rússlands rann út 5. febrúar 2026.

Samningurinn, sem var undirritaður árið 2010, takmarkaði fjölda uppsettra langdrægra kjarnorkuvopna beggja ríkja og fól jafnframt í sér eftirlitskerfi.

Vladimír Pútín Rússlandsforseti hafði boðist til að framlengja takmarkanir samningsins tímabundið, en Trump hafnaði þeirri leið og kallaði þess í stað eftir nýjum og nútímalegri samningi.

Trump hefur áður lýst því yfir að hann vilji að Kína verði aðili að framtíðarsamkomulagi um kjarnorkuvopn.

Formlegar samningaviðræður ekki staðfestar

Þrátt fyrir yfirlýsingar Trumps liggur enn ekki fyrir hvort formlegar samningaviðræður séu hafnar milli ríkjanna þriggja.

Hvorki stjórnvöld í Moskvu né Peking hafa, samkvæmt þeim upplýsingum sem nú liggja fyrir, staðfest að sameiginlegt þríhliða samningsferli sé hafið.

Kína hefur áður hafnað því að taka þátt í sambærilegum afvopnunarviðræðum með Bandaríkjunum og Rússlandi og bent á að kjarnorkuvopnabúr landsins sé mun minna.

Takist Trump að koma á raunverulegum samningaviðræðum milli þriggja stærstu kjarnorkuveldanna gæti það orðið eitt mikilvægasta skrefið í alþjóðlegum afvopnunarmálum um áratugaskeið.

En þar til formlegt samningsferli hefur verið staðfest er fyrst og fremst um yfirlýsingu Bandaríkjaforseta að ræða, fremur en staðfestan árangur í afvopnunarmálum.

Heimildir: Reuters, 16. október 2026; Reuters, 5. febrúar 2026.