Meta, fyrirtækið sem rekur Facebook og Instagram auk annarra samfélagsmiðla, er byrjað að rukka fyrirtæki sem halda úti síðum fyrir að geta sett hlekki.
Nýtt áskriftarmódel sem kallast Meta One var kynnt í lok september. Það setur hömlur á hversu mörgum hlekkjum fyrirtæki geta deilt á Facebook án þess að borga.
Breytingarnar eiga að taka gildi um næstu mánaðamót og þær hafa helst áhrif á fólk og fyrirtæki sem hafa hingað til gengið að því vísu að geta birt hlekki og efni frítt á Facebook. Áfram verður hægt að greiða fyrir dreifingu Facebook- og Instagram-færsla.
Töluverð óvissa í nýjum aðstæðum
Fjölmiðlum hefur gengið illa að fá frekari upplýsingar en þær sem Meta hefur þegar gefið.
Þær vörur sem bundnar eru í áskriftarmódelið eru Facebook, Instagram, WhatsApp og Meta AI-gervigreindarlausnir. Það kostar 2,99 dollara (um 374 kr.) á mánuði að kaupa aðgang að stöku appi.
Áskriftarpakkar fyrir einstaklinga og einyrkja kosta á bilinu átta til 20 dollara (um 1.000 kr. til um 2.500 kr.) og áhrifavalda- og fyrirtækjaáskriftir kosta á bilinu 15 til 500 dollara (um 1.900 kr. til 62.571 kr.).
Um leið hætta vörur á borð við merkingar um að aðgangurinn sé raunverulega þinn að vera fríar og falla inn í áskriftarpakkana.
Áhrif breytinganna á íslenskan auglýsingamarkað eiga hreinlega eftir að koma í ljós, segir Cathrine Frederiksen sem er sérfræðingur í samfélagsmiðlum og efnisgerð hjá Digido. Hún starfar við að miðla efni íslenskra fyrirtækja á samfélagsmiðlum og hefur velt fyrir sér hvernig eigi að bregðast við áskriftarmódeli Meta.
Svarar eftirspurn eftir betri verkfærum
Cathrine segir að í aðra röndina sé Meta að svara eftirspurn markaðsfólks eftir betri birtingartólum og greiningargögnum. Hingað til hafa þeir sem starfa við Facebook-markaðssetningu reitt sig á verkfæri frá þriðja aðila til þess að birta og greina efni með skilvirkum hætti.
Verðmiðinn á þessum áskriftum er hár og það er vegna áralangrar eftirspurnar eftir betri verkfærum.
Cathrine segist þó hafa orðið fyrir vonbrigðum með hversu sýnilegir vefhlekkir úr mismunandi færslum á efni utan Facebook eru. Það þjónar ekki endilega hagsmunum þeirra sem kaupa þjónustuna, heldur miklu frekar Meta sem vill síður að fólk vafri út af miðlunum á aðrar vefsíður.
„Þetta er næsta skref í þróun samfélagsmiðla,“ segir Cathrine. Hún leggur áherslu á að lykilforsendur stafrænnar efnismarkaðssetningar hafi ekki breyst: „Áhugavert efni er ennþá aðalmálið og það breytist ekki með Meta One.“
Töluverð áhrif fréttamiðla
Undanfarin ár hefur Meta dregið úr vægi frétta og fréttamiðla á samfélagsmiðlum fyrirtækisins. Með aukinni notkun samfélagsmiðla varð Facebook ein helsta dreifileið fjölmiðla um allan heim, ekki síst á Íslandi.
En það er af sem áður var, nú sýna rannsóknir að minna en 5 prósent flettinga frétta á vefnum koma frá Facebook. Fréttavefir hafa þess vegna þurft að leita nýrra leiða til þess að koma efni sínu á framfæri.
Fréttamiðlar þurfa að kaupa áskriftir til þess að komast í sömu verkfæri og áhrifavaldar og fyrirtæki. Þeir geta jafnframt haldið áfram að dreifa hlekkjum á fréttir sínar með því að borga fyrir dreifingu þeirra. Fréttastofa RÚV greiðir ekki fyrir dreifingu frétta á Facebook.
Samkvæmt heimildum bandaríska fréttavefjarins PressGazette verða fréttamiðlar undanþegnir takmörkum á fjölda hlekkja sem hægt er að dreifa í hverjum mánuði, fyrst um sinn.
