Fjórði dagur aðalmeðferðar í Reykholtsmálinu svokallaða hófst með skýrslutöku af brotaþola í málinu. Maðurinn er 61 árs gamall Palestínumaður með maltneskt ríkisfang.
Sex Íslendingar, fimm karlar og ein kona, eru ákærð fyrir að halda manninum föngnum á heimili sínu í Reykholti í Bláskógabyggð og beita hann harkalegu ofbeldi til þess að hafa af honum fé í apríl 2024.
Maðurinn hefur áður gefið skýrslu fyrir dómi. Það getur gerst á fyrri stigum máls þegar óvíst er hvort hægt sé að kalla fólk til við aðalmeðferð.
Nokkuð ósamræmi var á milli frásagnar brotaþola og þess sem aðrir ákærðu í málinu sögðu fyrir dómi. Hann sagði þátt margra hinna ákærðu mun stærri en þeir hafa lýst fyrir dómi. Þá var einnig nokkuð um ósamræmi á milli frásagnar brotaþola og þess sem fram hefur komið í gögnum málsins.
Alls gáfu fjórir skýrslu í dag: brotaþoli, fyrrverandi eiginkona hans og dóttir og fyrrverandi eiginkona eins ákærða.
Réðust fjögur inn á föstudagskvöldi
Brotaþoli segir að hann hafi verið sofandi þegar fjórir komu að heimili hans á föstudagskvöldi. Hann segir það ekki tíðkast í Reykholti að læsa dyrum og því hafi fólkið gengið beint inn.
Þeir sem hafi komið í fyrstu hafi verið Andri Már Mortensen Birgisson og unnusta hans Ingunn Rut Sigurðardóttir. Með þeim í för hafi verið stór maður og annar lítill.
Stóri maðurinn hafi haldið honum og Ingunn og Andri hafi byrjað að lemja hann. Hann hafi fallið í gólfið og þá hafi verið sparkað í hann. Stuttu síðar hafi hann verið bundinn með einhvers konar benslum og honum komið fyrir í sturtubotni í íbúð sinni.
Hann segir að Ingunn hafi verið með einhvers konar járn á höndunum, líkt og hnúajárn, sem hún hafi notað til þess að berja á sér. Þetta stangast á við það sem Ingunn játaði fyrir dómi í gær en þar sagðist hún ekki hafa beitt manninn ofbeldi.
Brotaþoli segir Andra aðallega hafa beitt höndunum við ofbeldið en hann hafi ítrekað mundað vopn sem hann notaði til að ógna. Meðal annars hafi hann sett hníf við háls hans og mundað eitthvað sem hann taldi hafa verið byssa. Hún hafi verið smá en ekki skammbyssa. Þegar borin var undir hann mynd af afskorinni haglabyssu sem fannst á heimili Andra kannaðist hann við hana.
Brotaþoli segir að eftir að hann var beittur ofbeldi hafi honum verið komið fyrir í sturtubotni þar sem hann hafðist við fram á mánudagsmorgun. Hann hafi þá verið bundinn á höndum og fótum.
Segir tengdaföðurinn hafa komið alla dagana
Maðurinn segir að faðir Ingunnar hafi komið alla dagana meðan á frelsissviptingu hans stóð, frá föstudegi yfir á mánudag.
Hann hafi hótað honum með verkfæri sem notað sé til að vinna með tré. Áður hefur verið talað um að hann hafi hótað manninum með keðjusög.
Þetta er andstætt því sem tengdafaðirinn sagði fyrir rétti. Þar sagðist hann einungis hafa hitt brotaþola á sunnudeginum og hefði ekki vitað að hann hefði þá verið beittur ofbeldi. Hann hefði einungis heyrt af því eftir að maðurinn var farinn úr landi.
Annað sem tengdafaðirinn sagði var að brotaþoli hefði faðmað sig áður en hann fór úr landi og sagt við hann að hann væri „góður maður“.
Brotaþoli vísaði því á bug í dag.
Alvarlegir áverkar
Samkvæmt ákæru hlaut maðurinn alvarlega áverka og hlaut blæðingu í framheila, mar kringum hægra auga, brot í nefbeini, bólgu á hægri kjálka, brot bæði hægra og vinstra megin á kjálka, brot á fjórum tönnum, tapaði 15 tönnum og krónutap á tveimur tönnum, mar við vanga og á hálsi, húðtap á aftanverðum hálsi, fjögur rifbeinsbrot, mar á hægri handlegg, 20 cm mar á vinstri síðu með hrúðri miðlægt, mar á vinstri síðu, 10 cm mar á ofanverðum brjóstvegg vinstra megin og skrámur á baki og síðum.
Þá hafi maðurinn heldur ekki neytt matar eða drykkjar frá föstudegi fram á mánudag.
Hann sagðist enn finna til þrátt fyrir að hafa undirgengist skurðaðgerð á kjálka og ætti enn erfitt með að neyta matar.
Farðaður til að fela áverka
Brotaþoli segist ekki hafa vitað hvaða dagur var á meðan frelsissviptingunni stóð. Þegar réttargæslumaður hans bað hann að rifja upp hvernig honum leið á meðan sagði hann það of erfitt. Hann ætti enn erfitt með að minnast þess sem hann varð fyrir og hvort það hafi verið raunverulegt eða ekki.
Á mánudeginum, eftir að hafa verið í haldi síðan á föstudag, hafi tengdafaðir Andra Más tilkynnt honum að senda ætti hann til Möltu. Honum hafi verið hótað að ef hann færi ekki myndi stóri maðurinn beita dóttur hans ofbeldi. „Þess vegna var ég hræddur og hugsaði að ég ætti að fara til Möltu,“ sagði maðurinn.
„Í þessa fjóra daga spurðu þau mig endalaust um rafræn skilríki en ég gaf ekki upp rafræn skilríki mín,“ sagði hann og lýsti því að Ingunn, Andri og bróðir hans hafi setið á rúmi mannsins og verið í tölvunni hans.
Brotaþoli sagði að bróðir Andra hefði einnig beitt sig ofbeldi sem stangast á við það sem hann sagði fyrir rétti í gær.
Á mánudeginum hafi hann svo loks verið sendur í sturtu og farðaður til að hylja áverka. Hann segir að mikið blóð hafi verið á höndum hans og andliti fyrir það. Pakkað hafi verið í litla tösku fyrir hann. Í henni hafi reynst vera fartölva þegar hann kom til Möltu.
Því næst hafi verið haldið til Reykjavíkur í bíl sem brotaþoli taldi í eigu bróður Andra. Stoppað hafi verið í verslun Símans fyrir flugferðina. Hann hafi þar verið beðinn að kvitta undir eyðublað.
Sækjandi spilaði myndbandsupptöku við réttarhöldin sem sýndi það sem virtist vera brotaþoli, Andra og Ingunni í verslun Símans þessu til stuðnings.
Eftir þetta hafi verið haldið upp á flugvöll. „Ég var í mjög slæmu ástandi,“ segir maðurinn.
Á flugvellinum hafi Andri fylgt honum upp stigann í átt að öryggisleitinni á flugvellinum og hann síðan flogið til Frakklands og þaðan til Möltu. Hann sagðist ekki hafa rætt við neinn, hvorki á meðan hann var á flugvellinum á Íslandi né í París.
„Um leið og ég kom til Möltu talaði ég við dóttur mína og fór síðan á spítala. Eftir það spurði lögregla á Möltu hvort ég vildi vera þar eða fara aftur til Íslands,“ sagði hann. Samkvæmt vitnisburði hans fór hann heim til fyrrverandi konu sinnar með leigubíl og kom dóttir hans þangað.
Kjálkinn hafi ekki verið á réttum stað
Teknar voru skýrslur af fyrrverandi eiginkonu brotaþola og dóttur hans í gegnum fjarfundarbúnað í dag. Dóttirin gaf fyrst skýrslu og sagði að hún hefði keyrt beint heim til móður sinnar eftir að brotaþola hefði borið að garði. Hún segist hafa sagt móður sinni að koma ekki við hann.
„Hann var í mjög slæmu ástandi, augljóslega með áverka. Hann var ringlaður og með blóð og mar á sér,“ sagði hún.
Fyrrverandi eiginkona hans lýsti því að kjálki mannsins hefði ekki verið á réttum stað. Þá hefði allt andlit hans verið mjög bólgið og hann ekki líkur sjálfum sér.
Dóttirin sagði að maðurinn hefði átt erfitt með að tala en hann hefði nefnt nöfn nokkurra þeirra sem beittu hann ofbeldi. Þar hafi hann nefnt Andra, tengdaföðurinn og dóttur hans Ingunni.
„Fyrst var ég hræddur en lögreglan á Möltu sagði mér að ég ætti ekki að vera hræddur. Lögreglan á Íslandi myndi vernda mig,“ sagði brotaþoli sem þakkaði lögreglu á Möltu og Íslandi og öllu starfsfólki sem hjálpaði honum.
„Ég kom til Íslands og sagði þar lögreglunni hvað hafði gerst,“ sagði hann. „Sem betur fer því þau hugsuðu um mig. Líka fólkið sem er í þessum sveitabæ. Þau hugsuðu um mig og hjálpuðu mér. Ég er mjög þakklátur fyrir það.“
Dóttirin sagðist vera í meiri samskiptum við föður sinn í dag en fyrir atvikið. Hann væri enn hræddur eftir ofbeldið og fyndi fyrir miklum sársauka. Hann ætti erfitt með að borða og sofa og fengi martraðir. Hann óttist enn að einhver skaði dóttur sína.
Var leiguskuld eða ekki?
Áður hefur verið talað um að rótin að öllu í málinu hafi verið leiguskuld til tengdaföðursins sem brotaþoli leigði af húsnæði. Samkvæmt vitnisburði brotaþola hafði hann búið í húsnæðinu í fjögur ár. Hann sagðist aldrei hafa sleppt úr greiðslum á leigu og vísaði því ítrekað á bug við réttarhöldin að einhvers konar leiguskuld hafi verið til staðar.
Sækjandi í málinu bar undir hann upptöku þar sem brotaþoli og Andri voru sagðir ræða um leiguskuld. Þar heyrðist það sem virtist vera brotaþoli „Ég mun borga, ekki hafa áhyggjur, ég mun borga.“
Eftir að upptakan var borin undir hann mundi brotaþoli betur eftir málinu og sagði samtalið vissulega hafa snúist um vangreidda leigu en hann hafi borgað hana í reiðufé.
Áður hafði brotaþoli sagt að hann hefði aldrei rætt umrædda leiguskuld við Andra.
Hvers konar spurningar eru þetta?
Verjandi tengdaföður Andra spurði manninn nánar út í þetta. Hann sagði að í þinglýstum leigusamningi hefði staðið að greiða hefði átt 75 þúsund krónur fyrir húsnæðið með hita og rafmagni.
Brotaþoli sagði að hann hefði þó greitt 50 þúsund krónur á mánuði. Samningur hefði verið á milli hans og tengfaföðursins um fyrirkomulagið. Upphæðin fyrir leiguna hefði vísvitandi verið höfð hærri vegna húsnæðisbóta.
Hann hafi því fengið greiddar húsnæðisbætur en þegar það hafi uppgötvast að tekjur hans voru of háar hafi hann þurft að greiða þær til baka.
Þegar verjandi spurði hvort hann hefði hætt að greiða leigu á þeim tíma sem hann var í vinnu í sláturhúsinu á Húsavík komst brotaþoli í nokkuð uppnám.
„Fyrirgefðu, hvers konar spurningar eru þetta?“ spurði hann og benti verjanda á að hann gæti athugað málið nánar með því að skoða bankayfirlit.
Verjandinn spurði brotaþola þá út í afleiðingarnar af helginni og hvort hann væri búinn að jafna sig líkamlega. Löng þögn tók þá við áður en hann svaraði. „Finnst þér ég orðinn betri?“
Nokkuð um ósamræmi
Ásamt því að ósamræmi sé á milli þess sem brotaþoli hefur sagt og annarra sem eru ákærðir stangast sumar frásagnir á við það sem komið hefur fram í gögnum málsins.
Sem dæmi má nefna myndbandsupptökuna sem spiluð var fyrir rétti þar sem Andri og brotaþoli virðast takast á um leiguskuldina.
Annað sem stangast á er að Andri segir brotaþola hafa sloppið úr haldi á einhverjum tímapunkti yfir helgina. Samkvæmt ákæru var maðurinn þá eltur uppi og beittur meira ofbeldi. Upptökur í málinu styðja þetta að nokkru leyti. Þegar brotaþoli var spurður út í þetta sagðist hann ekki muna til að hann hefði sloppið.
Þá sagði brotaþoli einnig að Ingunn hefði verið á staðnum frá upphafi þegar ráðist var á hann á föstudeginum. Samkvæmt upptökum sem spilaðar hafa verið fyrir rétti virðist það ekki vera rétt.
