Volodymyr Zelensky forseti Úkraínu bauð Vladímír Pútín forseta Rússlands til viðræðna um stríðslok í opnu 1.800 orða bréfi í gær. Forseti Bandaríkjanna og Evrópusambandið fagna tillögunum.
Zelensky birti bréfið á samfélagsmiðlum sínum seint í gær. Hann minnti Pútín á að nær helminginn af 26 ára valdatíð sinni hefði hann verið í stríði gegn Úkraínu. „Hvað sem þú kannt að hafa að segja um NATO, heimsmálin eða rússneska tungumálið, þá er þetta stríð þitt persónulega val – stríð án tilefnis og þannig á sagan eftir að dæma það,“ segir Zelensky í bréfinu.
Þegar þú komst til valda í Rússlandi fyrir yfir 26 árum voru margir í Úkraínu sem litu þig jákvæðum augum. Nú tilheyrir slíkt fortíðinni. Yfirgnæfandi meirihluti Úkraínumanna lítur það jákvæðum augum að langdrægar flaugar okkar hafi verið viðstaddar á opnunardegi ráðstefnunnar þinnar í Sankti Pétursborg, þær drógu yfir 1.000 kílómetra. Eins og þú veist þá eigum við flaugar sem komast enn lengra.
Með orðunum hér að undan var Zelensky að vísa til að þess að Úkraínuher hefur hert árásir á olíuinnviði í Rússlandi síðustu mánuði. Á fyrsta degi alþjóðlegrar efnahagsráðstefnu í Sankti Pétursborg í vikunni lagði dökkan reyk yfir borgina úr olíuinnviðum sem logaði í eftir árásir Úkraínu.
Þá sagði Zelensky að Rússar finni æ meira fyrir neikvæðum afleiðingum stríðsins enda verði þær sífellt fleiri.
Þeim líkar ekki að fá drónana okkar og eldflaugar. Þeim líkar ekki skortur á eldsneyti og sífellt hækkandi verðlag. Þeim líka ekki eilífar takmarkanir. Þeim líka ekki fyrirætlanir þínar um að efna til annarrar herkvaðningar til að útvíkka stríðið í aðra átt og nota það gegn öðrum nágrannaríkjum Rússlands.
Þá líki Rússum ekki að stríðslok séu hvergi í sjónmáli.
Greinendur BBC, breska ríkisútvarpsins, telja tóninn í bréfinu vera ögrandi og jafnvel hæðinn. Í því sé athyglinni beint að nýlegum árásum Úkraínu á Rússland.
Í bréfi sínu segir Zelensky að samkvæmt skýrslu sem hann hafi fengið hafi Rússar misst 30.000 hermenn á víglínunni í maí. Þannig hafi mannfallið verið mánuð eftir mánuð.
Við í Úkraínu höfum ekki áhyggjur af afdrifum rússneskra hermanna eftir þann toll sem stríðið hefur tekið af okkur. En okkur er annt um Úkraínumenn. Við erum að missa fólkið okkar og hver missir er sár. Jafnvel þó að hlutfallið af úkraínskum missi á móti rússneskum sé einn á móti fimm eða sex þá skiptir það miklu máli.
Zelenský segir í bréfinu að Úkraínumenn vilji ekki varanlegt stríð. „Við vitum vel að líf án stríðs er miklu betra og það viljum við fá,“ sagði Úkraínuforseti í bréfinu. „Ég er viss um að Rússar séu þessu sammála og það veist þú vel.“
Leggur til að þeir hittist í Sviss eða Tyrklandi
Í bréfinu segir Zelenský við Pútín að hann hafi val um að enda stríðið. „Nóg er komið af stríði. Úkraína leggur til að því verði lokið. Það þarf að gera með reisn og með tryggingum fyrir því að stríðið verði ekki hafið á ný.“
Þá segir Zelensky ljóst að öll athygli stjórnvalda í Bandaríkjunum sé á stríðinu í Mið-Austurlöndum. Það væri rangt að bíða með samningaviðræður þar til Úkraínustríðið komist aftur í sviðsljósið. Hann vill hitta Pútín á fundi og stingur upp á Sviss, Tyrklandi eða einhverju Arabaríkjanna sem fundarstað. Þá leggur hann til vopnahlé meðan á viðræðum stendur.
Trump og ESB fagna tillögum Zelenskys
Talsmaður Evrópusambandsins sagði í dag að sambandið styddi heilshugar tillögur Zelenskys um viðræður við Pútín. Donald Trump forseti Bandaríkjanna hefur einnig sagt frábært ef þeir myndu hittast. Stjórnvöld í Kreml hafa staðfest móttöku bréfsins.
Pútín sagði við erlenda blaðamenn á alþjóðlegri efnahagsráðstefnu í Sankti Pétursborg, áður en hann fékk bréfið, að hann væri reiðubúinn til viðræðna en að Úkraína þyrfti að gera málamiðlanir.
Rússar krefjast þess að Úkraínumenn gefi eftir Luhansk, Donetsk, Kherson og Zaphorítsja. Hingað til hafa Úkraínumenn neitað að verða við þeim kröfum og treysta því ekki að Rússar láti yfirtöku á því landi nægja.
