Kínversk stjórnvöld halda áfram að herða aðgerðir gegn kristnum söfnuðum sem starfa utan ríkisviðurkenndra trúfélaga. Nýjustu fréttir greina frá handtöku kristins starfsmanns á grundvelli þjóðaröryggislaga, lokunum sjálfstæðra kirkna og auknu eftirliti með trúariðkun. Mannréttindasamtök saka stjórnvöld í Peking um kerfisbundnar ofsóknir gegn kristnum sem neita að lúta pólitísku eftirliti kommúnistaflokksins.

Kristinn starfsmaður handtekinn samkvæmt þjóðaröryggislögum

Þann 20. október greindu kristnu mannréttindasamtökin ChinaAid frá því að Wang Baihu, sem starfar við útgáfu og dreifingu kristilegra rita í Sichuan-héraði, hefði verið úrskurðaður í þriggja daga stjórnsýsluvarðhald.

Samkvæmt upplýsingum samtakanna sökuðu kínversk öryggisyfirvöld Wang um starfsemi sem ógnaði þjóðaröryggi landsins.

Varðhaldið átti að standa frá 15. til 18. október, en þegar frétt ChinaAid birtist hafði ekki fengist staðfest að honum hefði verið sleppt.

Málið hefur vakið áhyggjur meðal talsmanna trúfrelsis, sem telja að víðtæk ákvæði kínverskra þjóðaröryggislaga séu notuð til að takmarka friðsamlegt trúarstarf.

Sjálfstæðum kirkjum lokað

Í annarri umfjöllun, sem birtist 19. október, greindi ChinaAid frá því að kínversk stjórnvöld hefðu beitt reglum um óskráð félagasamtök gegn sjálfstæðum kristnum söfnuðum.

Meðal þeirra kirkna sem hafa verið bannaðar eða lokað á árinu eru Trinity Church í Peking og Yongji Church í Guangzhou.

Yfirvöld hafa meðal annars vísað til þess að söfnuðirnir hafi starfað án tilskilinnar opinberrar skráningar.

Margir sjálfstæðir kristnir söfnuðir í Kína, svokallaðar heimakirkjur, hafna því að ganga í ríkisviðurkennd kirkjusamtök vegna þess að þeir vilja varðveita trúarlegt sjálfstæði sitt.

Gagnrýnendur segja að með þessu séu kristnir settir frammi fyrir tveimur kostum: Að lúta eftirliti kommúnistastjórnarinnar eða eiga á hættu að starfsemi þeirra verði skilgreind sem ólögleg.

Átta kristnir leiðtogar enn í haldi

Eitt þekktasta mál síðustu missera tengist Zion Church, einum stærsta sjálfstæða mótmælendasöfnuði Kína.

Í október 2025 handtóku kínversk yfirvöld fjölmarga presta og safnaðarstarfsmenn í samræmdum aðgerðum víða um land.

Stofnanda kirkjunnar, prestinum Ezra Jin Mingri, var sleppt úr haldi í júlí 2026 eftir alþjóðlegan þrýsting, meðal annars frá Bandaríkjunum.

Átta aðrir starfsmenn kirkjunnar voru hins vegar enn í haldi samkvæmt upplýsingum sem birtust í október.

Mál þeirra hefur vakið alþjóðlega athygli og hafa mannréttindasamtök krafist þess að þeir verði látnir lausir.

Fólki boðin umbun fyrir að tilkynna trúariðkun

Human Rights Watch greindi frá því í september að yfirvöld í meira en tólf kínverskum borgum hefðu á fyrri hluta ársins innleitt reglur sem hvetja almenning til að tilkynna starfsemi trúfélaga sem stjórnvöld telja ólöglega.

Í sumum tilvikum er boðin fjárhagsleg umbun fyrir slíkar tilkynningar.

Meðal athafna sem geta fallið undir reglurnar eru trúarsamkomur á óviðurkenndum stöðum, dreifing trúarrita og trúarfræðsla án opinbers leyfis.

Samtökin segja að aðgerðirnar beinist ekki eingöngu gegn kristnum heldur einnig öðrum trúarhópum, þar á meðal múslimum og tíbetskum búddistum.

Kommúnistaflokkurinn vill hafa yfirráð yfir trúarlífi

Frá því Xi Jinping Kínaforseti hóf að herða stefnu stjórnvalda gagnvart trúfélögum hefur áhersla verið lögð á að trúariðkun samræmist kínverskum stjórnmála- og menningarlegum áherslum.

Stefnan er gjarnan kölluð sinicization of religion, eða kínverskun trúarbragða.

Í framkvæmd felur hún meðal annars í sér aukið eftirlit með trúarleiðtogum, takmarkanir á sjálfstæðri starfsemi safnaða og kröfur um að trúfélög viðurkenni forræði ríkisins.

Kínversk stjórnvöld halda því fram að trúfrelsi sé tryggt í landinu, en að trúfélögum beri að starfa innan laga og reglna ríkisins.

Mannréttindasamtök hafna því að þessar takmarkanir samrýmist raunverulegu trúfrelsi.

Þau benda á að rétturinn til að iðka trú sína eigi ekki að vera háður pólitískri hollustu við ríkjandi stjórnvöld.

Alþjóðasamfélagið hvatt til að bregðast við

Human Rights Watch hefur hvatt erlend stjórnvöld og trúarleiðtoga til að fordæma aðgerðir kínverskra yfirvalda og krefjast lausnar þeirra sem hafa verið handteknir vegna friðsamlegrar trúariðkunar.

Nýjustu handtökurnar og kirkjulokanirnar benda til þess að þrýstingur á sjálfstæða kristna söfnuði í Kína haldi áfram þrátt fyrir alþjóðlega gagnrýni.

Málin vekja jafnframt spurningar um stöðu trúfrelsis í einu fjölmennasta ríki heims og hversu langt kínversk stjórnvöld eru reiðubúin að ganga til að tryggja pólitískt eftirlit með trúarlífi landsmanna.

Heimildir

• ChinaAid, 20. október 2026: Chinese authorities detain Christian ministry worker under national security law.
• ChinaAid, 19. október 2026: China’s crackdown on ‘illegal social organizations’ targets independent Christian churches.
• Human Rights Watch, 9. september 2026: China Wants Citizens to Report ‘Illegal’ Religious Practice.
• Human Rights Watch, 6. janúar 2026: China: New Arrests at Underground Protestant Churches.
• Bitter Winter, október 2026: Los Angeles for Beijing’s Zion Church: I Was There.