„Niðurstöður skýrslunnar eru að kostnaður Íslands við að halda úti sjálfstæðum gjaldmiðli er mjög mikill og verulegir gallar á núverandi fyrirkomulagi,“ segir Daði Már Kristófersson, fjármála- og efnahagsráðherra.
Hann vísar til skýrslu sem unnin var fyrir ráðuneyti hans um valkosti Íslands í gjaldmiðlamálum. Í henni voru kostir og gallar krónunnar skoðaðir í samanburði við aðild að stærra gjaldmiðlasvæði, svo sem evrusvæðinu.
Í inngangi skýrslunnar segir að skýrsluhöfundum hafi verið falið að undirbúa gögn sem skiptu máli fyrir þjóðaratkvæðagreiðsluna um framhald aðildarviðræðna við ESB í ágúst.
„Mat skýrsluhöfunda er að það væri mjög vænlegur kostur fyrir Ísland að taka upp evru ef við veljum að ganga inn í Evrópusambandið,“ segir fjármálaráðherra.
Meiri stöðugleiki með evrunni
Greining skýrsluhöfundanna, sem lögðu mat á kosti og galla þess að Ísland ræki sjálfstæðan gjaldmiðil, benti til þess að kostnaðurinn við krónuna væri að jafnaði meiri en ábatinn sem henni fylgir.
Sérfræðingarnir telja að gengi krónunnar sé ekki til þess fallið að stuðla að efnahagslegum stöðugleika nema í stóráföllum. Gengissveiflur hafi þá oft frekar magnað en dregið úr áhrifum efnahagsáfalla, að því er segir í tilkynningu Stjórnarráðsins.
Í skýrslunni er bent á að upptaka evru gæti haft í för með sér lægri vexti, minni viðskiptakostnað og aukinn stöðugleika. Það myndi fela í sér minni fjárhagslega áhættu fyrir Ísland að vera hluti af myntbandalagi.
Það að vera hluti af evrusvæðinu gæfi Íslendingum fleiri lána- og fjárfestingarkosti og aukna samkeppni. „Það eru greinilegir kostir við að minnka kostnað við myntskipti og minnka þörf á gjaldeyrisvaraforða,“ segir enn fremur í skýrslunni.
Ef Ísland tekur upp evruna myndi landið þó ekki lengur hafa sjálfstæða peningastefnu sem felur í sér kostnað. Í stað hennar þyrftu ríkisfjármál, vinnumarkaður og önnur hagstjórn að tryggja stöðugleika.
Ekki fyrsta skýrslan
Daði Már segir að vinnsla skýrslunnar hafi verið hluti af stjórnarsáttmála ríkisstjórnarinnar.
„Það er jú þannig að framtíð íslensku þjóðarinnar, afkoma hagkerfisins til lengri tíma litið, er háð því að við tökum skynsamlegar ákvarðanir í peningamálum. Þetta er innlegg í þá umræðu,“ segir hann.
Þetta er ekki fyrsta skýrsla sinnar tegundar en Seðlabankinn vann svipað mat árið 2012 að sögn Daða Más. „Það sem þessir aðilar eru að draga fram er að reynsla frá þeim tíma hefur frekar styrkt þá niðurstöðu að núverandi fyrirkomulag sé óhagkvæmara heldur en það að taka upp sterkari gjaldmiðil.“
