Íranska byltingarvarðliðið (IRGC) fullyrðir að risastórt olíuflutningaskip, sem flutti meira en tvær milljónir tunna af hráolíu, hafi rekist á tundurdufl í Hormussundi og að mikil sprenging og eldur hafi fylgt í kjölfarið. Atvikið er enn óstaðfest af óháðum aðilum en kemur á sama tíma og átök um yfirráð yfir einni mikilvægustu siglingaleið heims fara harðnandi.

Íranska ríkissjónvarpið greindi frá atvikinu laugardaginn 17. október og hafði eftir sjóher byltingarvarðliðsins að skipið hefði reynt að sigla um Hormussund eftir leið sem írönsk stjórnvöld hefðu ekki heimilað.

Samkvæmt yfirlýsingunni hafði áhöfnin slökkt á staðsetningar- og ratsjárbúnaði skipsins og reynt að komast um sundið án vitundar íranskra yfirvalda.

Byltingarvarðliðið fullyrðir jafnframt að skipið hafi notið stuðnings bandaríska hersins við siglinguna.

Þessar ásakanir hafa ekki verið staðfestar með óháðum hætti.

Óvissa um afdrif skipsins og áhafnarinnar

Írönsk stjórnvöld hafa hvorki gefið upp nafn skipsins né hvaða ríki það siglir undir.

Ekki liggja heldur fyrir upplýsingar um afdrif áhafnarinnar, umfang skemmda eða hvort olía hafi lekið í sjóinn.

Íranskir ríkismiðlar hafa birt myndskeið sem þeir segja sýna olíuskip í ljósum logum, en ekki hefur fengist óháð staðfesting á því að myndskeiðið sýni umrætt atvik.

Breska siglingaöryggisstofnunin UKMTO hafði ekki tilkynnt um samsvarandi atvik þegar fyrstu fréttir birtust.

Tvö önnur skip urðu fyrir árásum

UKMTO staðfesti hins vegar að tvö skip hefðu orðið fyrir árásum á Persaflóa, norðaustur af hafnarborginni Al Jubayl í Sádi-Arabíu.

Annað skipið varð fyrir skoti frá litlum báti sem olli skemmdum á afturhluta þess. Hitt varð fyrir óþekktum skotfæri.

Samkvæmt stofnuninni voru áhafnir beggja skipanna öruggar.

Ekki liggur fyrir hvort þessi atvik tengist fullyrðingum Írans um ofurtankskipið.

Bandaríkin og Íran deila um yfirráð yfir Hormussundi

Hormussund er ein mikilvægasta flutningsleið heims fyrir hráolíu og fljótandi jarðgas.

Fyrir átökin fóru um fimmtungur alþjóðlegra olíu- og gasflutninga um sundið, sem tengir Persaflóa við Ómanflóa og alþjóðlegar siglingaleiðir.

Íran hefur reynt að takmarka siglingar um sundið frá því Bandaríkin og Ísrael hófu hernaðaraðgerðir gegn landinu 28. febrúar.

Bandaríska herstjórnin CENTCOM hefur hins vegar lýst því yfir að bandarískar hersveitir hafi hreinsað helstu siglingaleiðir sundsins af tundurduflum.

Írönsk stjórnvöld halda því fram að þau ráði enn yfir aðgangi að sundinu og geti komið í veg fyrir ferðir skipa sem ekki hafa fengið heimild þeirra.

Ótti við frekari hækkun olíuverðs

Ástandið hefur þegar haft veruleg áhrif á alþjóðlega orkumarkaði.

Árásir á olíuflutningaskip og óvissa um öryggi siglinga hafa aukið kostnað við flutninga og tryggingar og stuðlað að hækkandi olíuverði.

Ef staðfest verður að ofurtankskip með meira en tvær milljónir tunna af hráolíu hafi orðið fyrir sprengingu í Hormussundi gæti það aukið enn frekar áhyggjur af öryggi olíuflutninga.

Atvikið undirstrikar hversu viðkvæmt ástandið er orðið á Persaflóa, þar sem Bandaríkin og Íran takast nú á um yfirráð yfir siglingaleið sem hefur grundvallarþýðingu fyrir orkuöryggi heimsins.

Enn er þó ekki hægt að fullyrða að umrætt ofurtankskip hafi rekist á tundurdufl eða að lýsing íranskra stjórnvalda á atvikinu sé rétt.