Hundruð óbreyttra borgara hafa komist í öruggt skjól frá bænum Oleshky í suðurhluta Úkraínu eftir að Rússland og Úkraína samþykktu tímabundið vopnahlé vegna mannúðaraðgerða. Samkomulagið náðist með milligöngu Melaniu Trump, forsetafrúar Bandaríkjanna, og aðkomu Leós XIV páfa.

Íbúar bæjarins Oleshky, sem hefur verið undir stjórn rússneskra hersveita frá upphafi innrásarinnar árið 2022, hafa búið við afar erfiðar aðstæður. Matvælaskortur, skortur á lyfjum og rofin aðföng hafa sett líf þeirra í hættu.

Samkvæmt Reuters kom hópur íbúa til landsvæða undir stjórn Úkraínu laugardaginn 31. október eftir flókna brottflutningsaðgerð sem meðal annars lá um Rússland og Hvíta-Rússland.

Fjölskyldur tóku á móti fólkinu við landamærin í Chernihiv-héraði þar sem heilbrigðisstarfsfólk og hjálparsamtök biðu með mat, drykk og læknisaðstoð.

Melania Trump og páfinn komu að samkomulaginu

Tímabundna vopnahléið tók gildi 27. október og átti að standa til 1. nóvember. Það gerði hjálparstarfsfólki kleift að koma matvælum, lyfjum og öðrum nauðsynjum til íbúanna og flytja þá sem vildu á brott.

Melania Trump tók þátt í milligöngu um samkomulagið ásamt bandarískum stjórnvöldum og Leó XIV páfa.

Aðgerðin er talin ein umfangsmesta sameiginlega mannúðaraðgerð Rússlands og Úkraínu frá upphafi innrásarinnar.

Íbúar höfðu verið án nauðsynja mánuðum saman

Oleshky hafði um 24 þúsund íbúa fyrir innrás Rússlands, en talið er að aðeins um 1.700 hafi verið eftir í bænum fyrir brottflutninginn.

Ástandið versnaði verulega eftir eyðileggingu Kakhovka-stíflunnar árið 2023, sem olli umfangsmiklum flóðum á svæðinu.

Samkvæmt frásögnum íbúa höfðu matvælasendingar stöðvast mánuðum áður en mannúðaraðgerðin hófst. Margir voru vannærðir og höfðu búið við skort á rafmagni, vatni og öðrum grunnþörfum.

Sumir íbúar kusu að vera áfram í bænum en aðrir fóru til Rússlands.

Zelenskyj vonast eftir frekari skrefum í átt að friði

Volodymyr Zelenskyj, forseti Úkraínu, þakkaði Bandaríkjunum og Melaniu Trump fyrir milligönguna og sagði mikilvægt að tryggja áframhaldandi mannúðaraðstoð.

Hann lagði jafnframt áherslu á að frekari skref væru nauðsynleg til að draga úr átökum og skapa forsendur fyrir friði.

Þótt vopnahléið hafi haldið á Oleshky-svæðinu héldu hernaðaraðgerðir áfram annars staðar í Úkraínu.

Samkomulagið felur því ekki í sér almennt vopnahlé milli ríkjanna, en sýnir að takmarkað samstarf um mannúðarmál er mögulegt þrátt fyrir áframhaldandi átök.