Einar Logi Pétursson, 25 ára karlmaður sem játað hefur innbrotin Stjörnugríss á Kjalarnesi og Reykjabúið í Mosfellsbæ, birti í dag myndband af innbroti sínu hjá Stjörnugrís. Hann hvatti þar fólk til að hætta að borða svínakjöt. Fram kom í tilkynningu frá MAST eftir myndbirtinguna að hún yrði rannsökuð.
„Ég held að það sé mjög mikilvægt að hafa það í huga að það er einn stór glæpur í þessu myndbandi. Það er innbrotið sjálft og innrásin í velferð dýranna með áreitinu sem þau verða fyrir á meðan á innbrotinu stendur,“ sagði Trausti Hjálmarsson, formaður Bændasamtakanna, um innbrot í húsnæði Stjörnugríss.
Trausti var til viðtals í Reykjavík síðdegis á Bylgjunni í dag og hlusta má á viðtalið í heild sinni í spilaranum hér að neðan.
Trausti segir eftirlitsheimsóknir sem hafa átt sér stað í svínabúum á Íslandi ekki gefa þá mynd sem birtist í mynbandi Einars Loga. Með slíkum myndbirtingum sé auðvelt að búa til þá ímynd sem henti hverju sinni.
„Það er mjög einfalt og auðvelt ef þú brýst inn í svona bú að búa til ímynd af starfseminni með þeim hætti sem þú vilt að sjáist með því að tiltaka sérstök atriði,“ segir Trausti.
Ekkert bendi til annars en að vel sé hugsað um dýrin
Velferð dýranna hafi verið ógnað við innbrotin. Búið sé undir eftirliti MAST og dýralækna sem fylgist með starfseminni. Hann viti ekki sjálfur annað en að starfsemi Stjörnugríss standi vel „miðað við það umhverfi sem þeim er gert að starfa eftir.“
Velferð dýranna var náttúrulega mjög ógnað með innbrotunum og í mínum huga er það glæpurinn
Við eftirlitsheimsóknir hafi engin alvarleg atvik komið upp og hafi þær ekki bent til annars en að í húsakynnum Stjörnugríss sé vel hugsað um dýrin.
Ertu að meina að þetta myndband sé þá líklega sviðsett?
„Ég ætla ekkert að segja að það sé sviðsett en það er gengið þarna inn um dyrnar eða brotist inn í húsið og einhver einstaka frávik leituð uppi sem geta átt sér stað í bæði dýraheimum og mannheimum. Svo eru þau sett í eina myndbirtingu og ég skil vel að fólki líði ekki vel að horfa á þetta en ég vil bara árétta það enn og aftur að þessi starfsemi, eins og önnur starfsemi í landbúnaði, er undir ströngu og öflugu eftirliti til þess einmitt að gæta að velferð dýranna.“
„Alltaf einhver frávik“
Aðspurður hvort honum sjálfum hefði þótt eitthvað í mynbandsbirtingu Einars Loga koma illa út sagði hann að bændur fylgdust vel með sínum dýrum til þess að gæta að velferð þeirra. Í dýrahaldi verði „alltaf einhver frávik“ og það sé þá í höndum bænda að bregðast við og „laga það sem við getum gert þannig að gripunum líði enn betur“.
Hann vilji ekki gera lítið úr því að slík myndvönd geti valdið misjöfnum tilfinningum hjá fólki en mikilvægt sé að hafa í huga að bændur vinni undir eftirliti og reglum um velferð dýra.
„Við þurfum að treysta eftirlitinu og ég treysti bændum.“
Alltaf eitthvað sem geti komið upp á
Aðspurður um þrengsli innan bása gyltanna sem sjást í myndbandinu segir hann að gylturnar séu í lausagöngu og geti lagst í básana til að fá frið frá öðrum dýrum. Þær séu ekki fastar í básunum nema þegar þær séu að gjóta.
Þannig að þær eru ekki njörvaðar niður svona allan tímann?
„Ekki í öllum þessum básum en svo er það auðvitað þannig að þegar þær eru í goti þá þarf að gæta að því að þær geti ekki valdið grísunum skaða og þá er haft þrengra á þeim rétt á meðan gotið á sér stað.“
En þessi sár á dýrunum, hvernig útskýrirðu þau?
„Það getur alltaf eitthvað komið upp á og í sumum tilvikum geta sár verið nýtilkomin og þau geta líka verið gömul. Þá treystir maður því að þau séu búin að fá þá meðhöndlun sem þau þurfa til þess að gróa og séu í meðhöndlun og lagist á þeim tíma sem það tekur fyrir sár að gróa.“
Ekki sé hægt að réttlæta slík brot
Bændur séu hins vegar ósköp fegnir að búið sé að upplýsa um nokkur innbrotanna en ekki sé með nokkrum hætti hægt að réttlæta slík innbrot sem sáust í sumar.
„Auðvitað erum við ósköp fegin bændur að það skuli vera búið að upplýsa um þau innbrot sem hafa verið upplýst. En ég get ekki tekið því þannig að það sé hægt að umbera það að að það sé brotist inn í gripahús hjá bændum og og svo sé reynt að réttlæta hinn raunverulega glæp sem olli, í þessu tilviki Stjörnugrís, mörgum dýrum miklum þjáningum.
Mörg dýr voru slösuð, mörg þurfti að aflífa. Margar gyltur lentu í ótímabæru goti á grísum sem fæddust þá ekki lifandi eins og til stóð,“ segir formaður Bændasamtakanna.