Captain Paul Watson-samtökin telja að verulegur vafi leiki á því að aðgerðir lögreglu og Landhelgisgæslunnar, farbann Samgöngustofu og ákvarðanir um brottvísun áhafnarinnar séu samrýmanlegar íslenskum lögum og alþjóðlegum skuldbindingum íslenska ríkisins.
Þetta kemur fram í erindi sem samtökin sendu dómsmála- og innviðaráðherra á þriðjudag.
„Jafnframt telja samtökin að við undirbúning og framkvæmd aðgerðanna hafi ekki farið fram fullnægjandi heildarmat á nauðsyn þeirra, meðalhófi og fyrirsjáanlegum áhrifum hverrar ráðstöfunar á aðrar ráðstafanir stjórnvalda,“ segir í erindinu sem Bjarni Már Magnússon, lögmaður og hafréttarsérfræðingur, sendi ráðherrunum fyrir hönd samtakanna.
Hluti af fyrirfram mótaðri heildaráætlun stjórnvalda
Erindið hefst á því að rekja málsatvik. Sagt er frá því að Landhelgisgæslan hafi haft viðbúnað frá því að fyrirhugaðar aðgerðir samtakanna voru boðaðar í maí. Eftir að Bandero sigldi inn fyrir 12 mílna landhelgi Íslands 30. júlí hafi varðskipið Freyja hafið eftirför sem stóð í fjórar klukkustundir.
Eftirförinni lauk með því að sérsveitarmenn ríkislögreglustjóra og séraðgerðasveit LHG fóru um borð í skipið, handtóku skipstjórann og tóku yfir stjórn skipsins. Vísað er í fjölmiðlaumfjöllun þar sem haft er eftir upplýsingafulltrúa gæslunnar að 50 starfsmenn lögreglu og LHG hafi tekið þátt í aðgerðinni.
Föstudaginn fyrir verslunarmannahelgi tók lögreglan á höfuðborgarsvæðinu við rannsókn málsins og um kvöldið hafði hún sent Útlendingastofnun greinargerð þar sem þess var farið á leit að allri áhöfninni yrði vísað úr landi. Á þriðjudag, fyrsta virka dag eftir verslunarmannahelgi, var ÚTL búin að afgreiða öll mál áhafnarinnar og birta henni niðurstöðurnar.
„Hraði, umfang og samhæfing aðgerðanna gefa til kynna að aðgerðir löggæsluaðila hafi verið hluti af fyrir fram mótaðri heildaráætlun stjórnvalda en ekki viðbragð við atviki á sjó sem brugðist er við eftir að það á sér stað.“
Vilja að ráðherrar beiti sér
Í erindinu eru þar að auki gerðar verulegar athugasemdir við framkvæmd þvingunarráðstafana lögreglu gagnvart áhöfn skipsins.
Í erindinu er þess óskað að ráðherrar beiti sér „fyrir heildstæðri stjórnsýslulegri yfirferð á þeirri stöðu sem upp er komin“. Sérstaklega er óskað eftir því að leysa úr þeim atriðum sem standa í vegi fyrir öruggri brottför Banderos. Þá er einnig farið fram á að samtökunum verði gerð grein fyrir lagagrundvelli valdbeitingaraðgerða gagnvart áhöfn og skipi.
Fréttin verður uppfærð.
