Á bæjarstjórnarfundi í Reykjanesbæ var samþykkt að Vilhjálmur Árnason, oddviti Sjálfstæðisflokksins í bænum og alþingismaður, yrði ráðinn bæjarstjóri. Þetta var hins vegar gert án þess að fyrir lægi ráðningarsamningur bæjarins við Vilhjálm. Minnihluti bæjarstjórnar gagnrýndi þetta á fundinum og sagði þetta ekki bera vott um faglega og trausta stjórnsýslu. Sagði minnihlutinn eðlilegra að ráðningarsamningur lægi fyrir og að fjallað hefði verið um hann í bæjarráði áður en bæjarstjórn staðfesti ráðningu Vilhjálms. Vilhjálmur vildi meina að bæjarstjórn yrði að samþykkja ráðningu hans áður en bæjarráð gæti gengið frá ráðningarsamningi og að svona vinnulag væri vel þekkt. Hins vegar var önnur leið farin á Akureyri en þar lá ráðningarsamningur fyrir þegar ráðning nýs bæjarstjóra var samþykkt.
Það var þó ekki kjörinn bæjarfulltrúi sem vakti athygli á þessu á samfélagsmiðlum heldur var það Arnar Páll Guðmundsson oddviti Viðreisnar í nýafstöðnum bæjarstjórnarkosningum en flokkurinn náði ekki inn manni í bæjarstjórn Reykjanesbæjar. Sagði Arnar Páll á Facebook að hann hefði ásamt félögum sínum í flokknum verið viðstaddur þennan fyrsta fund nýkjörinnar bæjarstjórnar enda ætlaði Viðreisn sér að fylgjast vel með gangi mála og standa vörð um hagsmuni íbúa, þrátt fyrir að flokkurinn hafi ekki náð kjöri í bæjarstjórn.
Segist Arnar Páll taka undir með minnihluta bæjarstjórnar um að slík vinnubrögð samræmist illa þeim kröfum sem gera verði um vandaða, ábyrga og gagnsæja stjórnsýslu. Það sé því eðlilegt að spurt sé hvort fleiri mál muni í framtíðinni verða afgreidd með sambærilegum hætti:
„Við í Viðreisn í Reykjanesbæ höfum frá upphafi talað fyrir því að ráðning bæjarstjóra fari fram á faglegum forsendum og með skýrum og gagnsæjum hætti. Þá afstöðu höfum við ekki aðeins haldið, heldur styrkst í henni eftir að hafa fylgst með þessum fyrsta fundi.“
Pistill Arnars Páls fór ekki framhjá Vilhjálmi sem svaraði honum ekki að öðru leyti en því að setja hjartatjákn við hann.
Vinnubrögð
Borin var á fundinum upp tillaga meirihluta Sjálfstæðisflokks og Miðflokks um ráðningu Vilhjálms sem bæjarstjóra.
Halldóra Fríða Þorvaldsdóttir oddviti Framsóknarflokksins, sem er í minnihluta ásamt Samfylkingunni, tók þá til máls og tók það í upphafi fram að gagnrýni hennar sneri ekki að persónu Vilhjálms heldur fyrst og fremt því að ekki lægi fyrir ráðningarsamningur áður en bæjarstjórn samþykkti ráðninguna:
„Ráðning bæjarstjóra er nefnilega ein af stærstu og mikilvægustu ákvörðunum sem að teknar eru hér í bæjarstjórn og þess vegna skiptir máli að við vöndum til verka og að bæjarfulltrúar geti tekið umræðu og upplýsta ákvörðun á grundvelli allra nauðsynlegra gagna.“
Hins vegar væri verið að óska eftir að hinn nýji bæjarstjóri yrði ráðinn án þess að ráðningarsamningur lægi fyrir og án þess að bæjarráð hefði farið yfir efni slíks samnings. Sagði Halldóra Fríða því næst:
„Í raun og veru hefur enginn bæjarfulltrúi hér séð samninginn allavega ekki bæjarfulltrúar í minnihluta.“
Engin gögn
Sagði Halldóra Fríða að búið væri hins vegar að setja málið á dagskrá næsta fundar bæjarráðs sem fram fer á morgun, fimmtudag. Búið væri að senda út gögn vegna fundarins en þar á meðal væri hins vegar ekki að finna nein gögn sem tengdust ráðningu bæjarstjórans:
„Þannig að það er engin leið að kynna sér málin með þeim hætti heldur. Þannig að það er að okkar mati ekki þau vinnubrögð sem eiga að einkenna faglega og trausta stjórnsýslu hér í sveitarfélaginu.“
Sagði Halldóra Fríða að vissulega væru fordæmi fyrir því að bæjarstjórn Reykjanesbæjar staðfesti ráðningu bæjarstjóra með þessum hætti en þá hefði verið um endurráðningu að ræða án breytinga á ráðningarsamningi. Á hún þar væntanlega við Kjartan Má Kjartansson, forvera Vilhjálms, sem var endurráðinn bæjarstjóri tvisvar, eftir kosningar 2018 og 2022 en hann var fyrst ráðinn 2014 eftir að auglýst hafði verið eftir bæjarstjóra:
„En nú er verið að ráða nýjan bæjarstjóra og alls óljóst hvaða kröfur eru settar fram þar. Við höfum því engar upplýsingar um starfskjör, réttindi, starfslokaákvæði eða aðrar meginforsendur ráðningarsamnings. Ég skil ekki alveg hvert við erum að fara í þessum efnum því við erum ekki að flýta okkur í málum af þessari stærðargráðu og málið verður tekið til umfjöllunar í bæjarráði á fimmtudag og traust til okkar byggist á því að farið sé hér rétt með vald, verklag og ábyrgð og þá sérstaklega núna í upphafi nýs kjörtímabils.“
Sagði Halldóra Fríða að lokum og sagðist tala fyrir hönd alls minnihlutans að eðlilegt væri og ábyrgt að fyrir lægi fullunninn ráðningarsamningur og formleg umfjöllun bæjarráðs um slíkan samning færi fram áður en bæjarstjórn væri beðin um að staðfesta ráðningu hins nýja bæjarstjóra. Bar hún í kjölfarið upp tillögu um það.
Ráðinn
Margrét Þórarinsdóttir, bæjarfulltrúi Sjálfstæðisflokksins, sem fyrr á fundinum var kjörin nýr forseti bæjarstjórnar og tók þá við fundarstjórn, sagði eftir ræðu Halldóru Fríðu að dagskrá bæjarstjórnarfundarins yrði fylgt og bar tillöguna um ráðningu Vilhjálms upp til atkvæðagreiðslu. Tillagan var samþykkt af fulltrúum meirihlutans en hafnað af fulltrúum minnihlutans. Sagði Margrét að bæjarráði væri falið að ganga frá ráðningu Vilhjálms.
Vilhjálmur tók því næst til máls og þakkaði fyrir traustið sem honum var sýnt. Hann þakkaði fráfarandi bæjarstjórn fyrir vel unnin störf sem og fovera sínum, áðurnefndum Kjartani Má Kjartanssyni, fyrir vel unnin störf. Sagðist Vilhjálmur hlakka til samstarfsins við hina nýkjörnu bæjarstjórn. Hét Vilhjálmur því að leggja sig allan fram í starfi. Hvað varðaði málsmeðferðina við ráðningu sína sagði Vilhjálmur að samkvæmt lögum færi bæjarstjórn með ráðningu bæjarstjóra:
„Ráðningin þarf að hafa farið fram svo að bæjarráð geti sinnt sínu hlutverki að klára þá ráðningarsamninginn.“
Sagðist Vilhjálmur að það væri alþekkt í stjórnsýslunni að tekin væri ákvörðun og svo öðru stjórnvaldi falin fullnaðarafgreiðsla. Sagði hann að málið yrði rætt á bæjarráðsfundi á fimmtudag.
Ekki frestað
Halldóra Fríða kom þá aftur upp í pontu og lagði fram bókun fyrir hönd minnihlutans. Í bókun minnihlutans eru gerðar alvarlegar athugasemdir við þau vinnubrögð meirihlutans að samþykkja ráðningu Vilhjálms sem bæjarstjóra án þess að fyrir lægi ráðningarsamningur. Um væri að ræða óeðlilega flýtimeðferð á einni mikilvægustu ákvörðun bæjarstjórnar:
„Bæjarfulltrúum er hér ætlað að staðfesta ráðningu bæjarstjóra og skuldbinda sveitarfélagið án þess að fyrir liggi upplýsingar um starfskjör, réttindi, starfslokaákvæði eða aðrar meginforsendur ráðningarsamningsins. Slík vinnubrögð samræmast hvorki kröfum um gagnsæi né vönduðum stjórnsýsluháttum við ráðningu æðsta stjórnanda sveitarfélagsins.“
Í bókuninni voru síðan endurtekin fyrri orð Halldóru Fríðu um að eðlilegra væri að fullunninn ráðningarsamningur færi fyrst til umfjöllunar í bæjarráði og lægi síðan fyrir áður en ráðning nýs bæjarstjóra væri staðfest af bæjarstjórn. Var síðan lagt til að ráðningunni yrði frestað en yrði það ekki samþykkt væri ekki annað hægt fyrir minnihlutann en að hafna ráðningu Vilhjálms enda væri það óábyrgt að samþykkja ráðninguna þar sem bæjarfulltrúar vissu ekkert um hver kjör hans væru og minnihlutinn gæti ekki tekið þátt í slíku.
Margrét bar síðan upp tillögu minnihlutans um að ráðningu Vilhjálms yrði frestað til atkvæðagreiðslu en henni var hafnað af meirihlutanum og var þá vikið að næsta máli á dagskrá.
Akureyri
Í ljósi ummæla Vilhjálms um að bæjarstjórn yrði að samþykkja ráðningu bæjarstjóra áður en bæjarráð gæti fjallað um ráðningarsamning vekur athygli að í gær fór einnig fram fyrsti fundur nýrrar bæjarstjórnar á á Akureyri og þar var farin önnur leið í þessum efnum.
Þar var samþykkt að ráða Berglindi Ósk Guðmundsdóttur oddvita Sjálfstæðisflokksins sem bæjarstjóra.
Fundargerð fundarins hefur ekki verið birt á heimasíðu bæjarins en Sindri St. Kristjánsson bæjarfulltrúi Samfylkingarinnar, sem er í minnihluta, birtir hins vegar, á Facebook hluta af ræðu sinni á fundinum um ráðningu Berglindar og segir þar að fyrir hafi legið ráðningarsamningur sem meirihluti bæjarstjórnar hafi samþykkt en minnihlutinn hafnað. Gagnrýndi Sindri að Berglind hefði verið ráðin bæjarstjóri og sagði að fremur hefði átt að endurráða Ásthildi Sturludóttur, forvera Berglindar, eða auglýsa eftir bæjarstjóra.
Þórhallur Jónsson bæjarfulltrúi Akeyrarlistans, sem er einnig í minnihluta, segir á Facebook-síðu flokksins að minnihlutinn hafi lagt fram sameiginlega bókun og birtir hana í heild. Í bókuninni er gagnrýnt að Berglind Ósk hafi verið ráðin á sams konar kjörum og Ásthildur og vísað til þess að sú fyrrnefnda hafi mun minni reynslu af slíkum störfum en sú síðarnefnda.
Hvers vegna hægt var að leggja fyrir ráðningarsamning áður en ráðning Berglindar var samþykkt en ekki í tilfelli Vilhjálms er óljóst.
