Lilja Benatov Hjartar skrifar:
Ég er ekki viss um hvort Sigurður Hólm sé ánægður eða pirraður vegna greinarinnar á Nútímanum um pistil minn þar sem ég svaraði honum varðandi Lúter og lútersku kirkjuna. Hann hefur nú svarað þeirri frétt með pistli á vegg sínum á Facebook, sem mér finnst ágætt því það sýnir að hann er tilbúinn til þess að ræða málin, þótt það sé dæmigert að halda því fram að pistill minn hafi verið skrifaður honum „til höfuðs“. Ég las pistilinn hans og taldi mikilvægt að benda á atriði sem mér þóttu þess virði að fjalla um, sem upplýsingar fyrir þá sem lesa skrif okkar beggja.
Nú hefur hann komist að því að ég skrifaði grein á Vísi í byrjun mars á þessu ári þar sem ég ræddi viðbrögð við frétt um séra Jakob Rolland. Niðurstaða Sigurðar er sú að ég sé á móti samkynhneigðum. Las hann greinina eða las hann bara frétt á DV um greinina? Þessi niðurstaða hans er nefnilega skólabókardæmi um það sem hefur einkennt íslenska umræðu allt of lengi: fyrirsagnalestur án þess að kynna sér efnið. Í greininni frá því í mars benti ég á að fólk, þar á meðal kjörnir fulltrúar, hefði æst sig yfir fyrirsögn fréttarinnar án þess að hafa hlustað á viðtalið sjálft. Ég útskýrði síðan hvert guðfræðilegt inntak orða prestsins væri og hvað lægi þar að baki. Ég viðurkenni að ég var orðhvöss og hefði alveg getað orðað það af meiri yfirvegun, en hvergi var ég að tala um hvað mér sjálfri finnst, enda er ég ekki að gera kenningar kaþólsku kirkjunnar að mínum eigin persónulegu skoðunum.
Sigurður hefur nú spurt mig beint: „Er rétt að skilja þig svo að þú sért sjálf á móti kynlífi milli fólks af sama kyni af trúarlegum ástæðum?“ Stutta svarið er: Þér kemur það ekki við, en ég held að það sé nauðsynlegt að ganga lengra og benda á að við lifum í nútímanum, að minnsta kosti í hinum vestræna heimi, þar sem enginn viti borinn maður fordæmir samkynhneigða. Í veraldlegu samfélagi er grunnreglan einföld: það hvað fólk gerir í sínu einkalífi kemur hvorki ríkinu né öðrum við, svo lengi sem það brýtur ekki gegn lögum eða réttindum annarra.
Það er ánægjulegt að sjá að Sigurður er sammála mér að einhverju leyti, en í svari sínu skautar hann fram hjá helstu atriðunum sem ég benti á. Enginn hefur krafist þess að „múslimi úti í bæ“ sanni sakleysi sitt eða beri ábyrgð á glæpum annarra. Það er strámaður sem Sigurður býr til sjálfur til að sleppa við að ræða kjarna málsins. Ástæðan fyrir því að ég vel að svara þessu á opinberum vettvangi snýst um þau þrjú brögð sem jafnan eru notuð til að afvegaleiða umræðuna um evrópska samfélagsþróun:
Í fyrsta lagi: Landfræðilegi flóttinn og valkvætt minni. Þegar bent er á raunverulegar áskoranir í Evrópu, til dæmis tölur frá Pew Research Center sem sýna að stór hluti tiltekinna hópa í Evrópu vill að trúarlög standi ofar lýðræðislegum lögum, er svarið sjaldnast efnislegt. Þess í stað er stokkið til Pentagon, Ísraels eða Gaza, þar sem Sigurður sér ástæðu til að ræða trúarlega réttlætingu hernaðar en gleymir alveg 7. október 2023 og trúarlegu ofstæki árásarmannanna. Ísland er ekki ríki í Bandaríkjunum og hér við völd sitja engir erlendir bókstafstrúarráðherrar. Að benda á átök hinum megin á hnettinum svarar engu um hvernig við verjum mannréttindi og veraldlegt réttarríki í okkar eigin heimshluta.
Í öðru lagi: Fölsk samsvörun. Til að jafna leikinn er reynt að leggja allt að jöfnu og jafnvel haldið fram að Jesús Kristur í Nýja testamentinu og Múhameð í Kóraninum séu sambærilegar fyrirmyndir þegar kemur að ofbeldi og lagaboðum, þrátt fyrir að Jesús hafi hvorki stýrt her né sett veraldleg refsilög. Á sama hátt er lagt að jöfnu að vestræn trúfélög hafi innri siðareglur um skírlífi, án nokkurra refsinga eða krafna um breytingar á landslögum, og prédikanir eða réttarkerfi þar sem hvatt er til ofbeldis, morða eða dauðarefsinga fyrir að yfirgefa trú eða elska manneskju af sama kyni. Sá sem sér ekki himin og haf á milli þessa tvenns er vísvitandi að snúa út úr.
Í þriðja lagi: Stimplun og persónulegar yfirheyrslur. Þegar rökin gegn staðreyndunum þrjóta er farið að grafa í gömlum fréttum til að stilla gagnrýnendum upp sem hræsnurum eða spyrja þá út í persónulegar trúarskoðanir, á sama tíma og málefnalegri gagnrýni er spyrnt saman við gróft útlendingahatur.
Ég fagna því að Sigurður segi okkur vera hundrað prósent sammála um að lög landsins eigi að standa ofar trúarreglum. Ef við meintum það í alvöru myndum við hætta að flýja inn í sögulegar líkingar, erlend stríðsátök og gamlar fyrirsagnir, og fara þess í stað að ræða þær staðreyndir sem blasa við okkur hér og nú á Íslandi og í Evrópu.
Þegar við neitum að horfast í augu við þennan veruleika eru helstu fórnarlömbin innflytjendurnir sjálfir. Ef við segjum fólki ekki skýrt hvernig samfélag okkar virkar og hvaða leikreglur hér gilda, þá erum við að skilja það eftir í lausu lofti og ætlast til þess að það geti sér til um þær. Með þögninni svíkjum við bæði venjulegt fólk sem hingað kemur í góðri trú til að byggja sér nýtt líf og þau mannréttindi sem kostaði kynslóðir að berjast fyrir.
Í dag, 13. nóvember, eru liðin nákvæmlega ellefu ár frá því að íslamskir öfgamenn frömdu blóðug hryðjuverk í París og myrtu 130 saklausa borgara. Við skulum minnast fórnarlambanna í dag. Umræðan snýst ekki um að dæma einstaklinga fyrir trú þeirra, heldur um hvort við séum tilbúin að standa vörð um leikreglur lýðræðislegs réttarríkis í dag; að lög landsins standi æðri trúarbrögðum, að réttindi kvenna og minnihlutahópa séu virt og að öfgaöflum sé ekki veitt skjól í nafni misskilins umburðarlyndis.
Höfundur er stofnandi Borgarahreyfingarinnar og fyrrverandi meðeigandi DV og Smugunnar
