Barnaheill, með styrk frá dómsmálaráðuneytinu, héldu ungmennaþing um kynferðisofbeldi í nánum samböndum ungmenna á sex stöðum á landinu frá febrúar til apríl.
Niðurstöður ungmennaþingana voru kynntar í dag.
Meira er um ofbeldi í nánum samböndum en áður var talið og ungmenni treysta sér síður til að segja frá.
Samfélagsmiðlar og klám móta hegðun, framkomu og kröfur ungmenna í nánum samböndum.
Lítið rætt vandamál en raunveruleiki margra
Þátttakendur voru nemendur í efstu bekkjum grunnskóla og úr framhaldsskólum.
Í umræðum á þingunum kom fram að birtingarmyndir ofbeldis í nánum samböndum geti verið margs konar en að ungmennin hafi sérstakar áhyggjur af andlegu ofbeldi og stjórnun í samskiptum.
Algengt er að krafa sé gerð um að deila staðsetningu með maka, til dæmis í gegnum smáforrit í síma.
Það kom einnig fram að verulegt bakslag hafi orðið í kynjajafnrétti, sérstaklega á samfélagsmiðlum.
Stelpur eiga að vera grannar, með stór brjóst og stóran rass. Vel farðaðar, skilningsríkar og hugsa vel um heimilið. Þær eiga líka að hugsa vel um kærastann og vera undirgefnar.
Strákar eiga að vera massaðir og hávaxnir, stjórnsamir, duglegir, græða peninga og gefa reglulega gjafir.
Kolbrún H. Sigurgeirsdóttir, verkefnastýra hjá Barnaheillum, segir ungmenni verða vör við aukið ójafnrétti meðal kynjanna.
„Það eru lokaðir hópar þar sem strákar eru að skiptast á nektarmyndum af kærustunum sínum. Algjörlega á bakvið þær og þær vita ekki neitt. Podcöst, sem þau segja, eru með gamaldags viðhorfum til kynjanna. En svo auðvitað bara líka á tiktok og instagram, mjög mikið.“
Ungmennin töluðu einnig um að klám hafi mikil áhrif á ofbeldi í nánum samböndum.
Ungmenni vilja fá meiri fræðslu
Ungmenni vilja meiri fræðslu um ofbeldi og að hún innihaldi fræðslu um andlegt ofbeldi og um áhrif kláms.
Enginn átti sig á hve alvarlegt og algengt ofbeldi milli ungmenna sé.
Kolbrún segir að ungmenni ekki vilja hafa þróunina svona en á sama tíma upplifi þau að breytt viðhorf séu að smjúgast hægt og rólega inn í samböndin þeirra.
„Og til dæmis voru stelpur sem sögðu, við vitum að þetta er ósanngjarnt en samt stendur maður sig að því að hugsa, bíddu hann gefur mér ekki reglulega blóm og gjafir. Elskar hann mig þá ekki?“
Jason Singh Sandhu og Lovísa Lillý Davíðsdóttir tóku þátt í ungmennaþingum í sínum sveitarfélögum.
Þau segjast bæði hafa orðið vör við ólík viðhorf til kynjahlutverka á samfélagsmiðlum.
„Eitruð karlmennska hefur náttúrlega gríðarleg áhrif á ofbeldi og við sjáum það bara eins og út úr þessum niðurstöðum,“ segir Lovísa Lillý.
Hvernig getum við breytt þessu?
„Það er aðallega að hlusta, að fullorðnir séu fyrirmyndir. Að það sé tekið til aðgerða og að það sjáist að það sé verið að taka til aðgerða,“ segir Lovísa Lillý.
Jason tekur undir það.
„Síðan bara algjörlega bara auka fræðslu. Byrja bara í leikskóla. Ef ég segi nei þá áttu ekki að knúsa mig.“
Kolbrún segir fræðslu vera bestu forvörnina og nauðsynlegt sé að sinna henni betur.
„Við þurfum að hætta að rífast um hvort kynfræðsla sé góð eða slæm, börnin kalla ítrekað eftir þessu.“
Þolendur og aðstandendur geta haft samband til að fá stuðning og/eða ráðgjöf hjá Kvennaathvarfinu í síma 561-1205. Einnig má finna upplýsingar á vef Kvennaathvarfsins.
Ef þig vantar aðstoð eða ráð sem þolandi ofbeldis eða aðstandandi er hægt að hafa samband á 112.is eða hringja í 112.
Ef þú eða einhver sem þú þekkir glímir við sjálfsvígshugsanir má hafa samband við Píeta-samtökin, pieta.is og í síma 552-2218.
