Sumir aðstandendur íbúa á hjúkrunarheimilinu Skjóli á Kleppsvegi hafa lýst yfir óánægju eftir að þeim barst tölvupóstur þar sem óskað var eftir aðstoð við ýmis garð- og viðhaldsverk á heimilinu en DV greindi frá málinu í gær.

Í póstinum voru ættingjar og vinir hvattir til að mæta til vinnudags fimmtudaginn 28. maí til að sinna verkefnum á borð við að sópa, tína rusl, klippa tré, hreinsa stéttar, bera á útihúsgögn og setja niður blóm.

Þá voru þátttakendur jafnframt hvattir til að koma með eigin verkfæri, svo sem skóflur, sköfur og hanska. Fram kom að boðið yrði upp á pylsur og drykki í lok dags.

Charlotta Sverrisdóttir, sem á 95 ára móðursystur á Skjóli, segir í færslu á Facebook beiðnina hafa komið sér á óvart. Hún segir móðursystur sína greiða um 600 þúsund krónur á mánuði fyrir dvölina á heimilinu og telur óeðlilegt að aðstandendur séu beðnir um að sinna slíkum verkefnum.

Að hennar mati ætti hjúkrunarheimilið annað hvort að kaupa þjónustuna eða fá aðstoð í gegnum unglingavinnu eða aðrar leiðir. Hún segir beiðnina gefa til kynna að verið sé að reyna að færa kostnað og vinnu yfir á aðstandendur íbúanna.

Mannlíf sendi fyrirspurn á Skjól að fá þeirra hliðina á málinu.

„Tilgangurinn er að fegra umhverfi íbúanna fyrir sumarið svo hægt sé að njóta sumarsins og útiveru við hvert tækifæri eins fljótt og hægt er ásamt því að stuðla að góðri samveru við aðstandendur í leiðinni,“ sagði Kjartan Kjartansson, framkvæmdastjóri fjármála- og rekstrarsviðs Eirar, Skjóls og Hamra, við fyrirspurn Mannlíf um málið.

„Í nokkur ár hefur komið upp sú umræða meðal starfsfólks hvort ekki væri gaman að koma saman, njóta samveru og fegra umhverfi íbúa og kom upp sú hugmynd að bjóða aðstandendum að taka þátt með okkur,  þetta væri góð leið að bjóða aðstandendum að taka þátt, hitta starfsfólk og vinna saman að því sameiginlega markmiði að bæta lífsgæði íbúa.“

Þykir ykkur eðlilegt að fólk sem í mörgum tilfellum er að borga sé að borga fyrir vistun ættingja sé að þrífa fyrir ykkur?

„Hjúkrunarheimilin okkar eru óhagnaðardrifin og eru heimili einstaklinganna sem þar búa. Ættingjum finnst oftast eðlilegt, sjálfsagt og gott að geta lagt sitt af mörkum við að aðstoða þá við að hlú að umhverfinu til að geta notið útiveru og jafnvel gluggaveðurs,“ sagði Kjartan en tók fram að þetta væri í fyrsta skipti sem svona bón er send út.

„Svona samverustund hefur ekki verið haldin áður en við höfum oft fengið ættingja í lið með okkur t.d. við að skreyta híbýli íbúa fyrir jól og páska. Haft Pálínuboð í kringum jól og annað slíkt. Bæði aðstandendur, íbúar og starfsfólk njóta slíkra samvista.“

Eru ekki innheimtufyrirtæki

Hvar liggur línan, getur fólk búist við því að það þurfi mögulega að elda í heimilismenn?

„Samverustund sem þessi er í fyrsta lagi ekki skylda – heldur boð til þeirra sem langar að vera með og vilja gera sér glaðan dag með fólkinu sínu, sem býr á hjúkrunarheimili, ásamt starfsfólki. Við trúum því að stund sem þessi geti verið aðstandendum og starfsfólki sérlega gefandi.“

Í svari sínu bendir Kjartan einnig á að hjúkrunarheimili landsins séu fjármögnuð með daggjöldum frá Sjúkratryggingum Íslands og að íbúar greiði því ekki beint til heimilanna fyrir dvöl sína. Hins vegar sé íbúum samkvæmt lögum gert að taka þátt í greiðslu dvalarkostnaðar og sé það fyrirkomulag útfært af Tryggingastofnun ríkisins.

Samkvæmt Kjartani reiknar Tryggingastofnun út greiðsluþátttöku hvers íbúa og sendir síðan kröfuna á Sjúkratryggingar Íslands, sem dragi upphæðina frá daggjöldum viðkomandi hjúkrunarheimilis. Í kjölfarið sitji heimilin uppi með að innheimta greiðslurnar af íbúunum fyrir hönd ríkisins.

Kjartan segir að hjúkrunarheimili hafi lengi barist fyrir því að losna undan þessu hlutverki.

„Við sérhæfum okkur í að reka hjúkrunarheimili en erum ekki innheimtufyrirtæki,“ segir hann og telur að innheimtan eigi að vera á ábyrgð ríkisins en ekki stofnananna sjálfra.