Háttsettir embættismenn Evrópusambandsins eru sagðir skoða hvernig sambandið geti aðstoðað já-hliðina í þjóðaratkvæðagreiðslunni um framhald aðildarviðræðna við ESB, án þess að ganga svo langt að íslensk stjórnvöld telji sambandið hafa afskipti af kosningabaráttunni.
Þetta kemur fram í frétt Euractiv, sem birtist nú þegar aðeins þrjár vikur eru þar til Íslendingar ganga að kjörborðinu þann 29. ágúst.
Samkvæmt frétt miðilsins hefur Kristrún Frostadóttir forsætisráðherra á sama tíma komið þeim skilaboðum til ráðamanna í Brussel að bein afskipti Evrópusambandsins af kosningabaráttunni séu óæskileg.
Euractiv hefur eftir ónafngreindum embættismanni Evrópusambandsins að háttsettir embættismenn séu engu að síður að „skoða leiðir til þess að hjálpa já-hliðinni án þess að styggja íslensk stjórnvöld“.
Fullyrðingin er ekki staðfest opinberlega og byggir frétt Euractiv á ónafngreindri heimild.
Framkvæmdastjórnin segist ekki skipta sér af þjóðaratkvæðagreiðslum
Þegar Euractiv leitaði viðbragða hjá framkvæmdastjórn Evrópusambandsins var þeirri fullyrðingu hafnað að sambandið hefði afskipti af þjóðaratkvæðagreiðslum í einstökum ríkjum.
Stjórnmálin.is, sem vakti athygli á frétt Euractiv hér á landi, segir jafnframt að utanríkisráðuneytið hafi ekki viljað tjá sig um málið.
Fréttin kemur í kjölfar fjölda heimsókna evrópskra stjórnmálamanna til Íslands undanfarna mánuði þar sem fyrirhugað þjóðaratkvæði og hugsanleg innganga Íslands í Evrópusambandið hafa ítrekað komið til umræðu.
Meðal þeirra sem hafa heimsótt Ísland er Jean-Noël Barrot, utanríkisráðherra Frakklands. Hann sagði í Reykjavík í júlí að Ísland hefði „engu að tapa“ á því að hefja aðildarviðræður að nýju.
„Atkvæðagreiðslan 29. ágúst ákveður ekkert fyrirfram. Ísland hefur nákvæmlega engu að tapa á því að semja við Evrópusambandið,“ sagði Barrot.
Leiðtogi Renew Europe einnig komið til Íslands
Valérie Hayer, leiðtogi Renew Europe á Evrópuþinginu, heimsótti Reykjavík í júní og hefur opinberlega talað fyrir því að Ísland gangi í Evrópusambandið.
Í kjölfar Íslandsheimsóknarinnar sagði hún að hugsanleg aðild væri „win-win“ fyrir bæði Ísland og Evrópusambandið og skrifaði jafnframt grein í The Guardian þar sem hún hvatti ESB til þess að leggja mikið á sig til að fá Ísland inn í sambandið.
Þetta eru því ekki fyrstu opinberu afskipti evrópskra stjórnmálamanna af umræðunni hér á landi, þótt annað mál sé hvort um sé að ræða formleg afskipti stofnana Evrópusambandsins af sjálfri kosningabaráttunni.
Evrópuþingið vildi „kynna ávinning“ aðildar
Umræðan um hlutverk Evrópusambandsins í aðdraganda þjóðaratkvæðisins á sér einnig lengri aðdraganda.
Evrópuþingið samþykkti 26. nóvember síðastliðinn ályktun um stefnu sambandsins á norðurslóðum þar sem sérstaklega var fjallað um Ísland.
Þar var Evrópusambandið hvatt til þess að eiga „virk“ samskipti við íslensk stjórnvöld og „kynna ávinning hugsanlegrar ESB-aðildar“ samhliða því að undirbúa hugsanlega endurupptöku aðildarviðræðna.
Ályktunin var samþykkt með miklum meirihluta, 510 atkvæðum gegn 75, en 80 sátu hjá.
Svipuð afstaða birtist síðan aftur í ályktun Evrópuþingsins í janúar á þessu ári þar sem þingið kallaði eftir „virkum samskiptum“ við íslensk stjórnvöld til að kynna kosti ESB-aðildar.
Kristrún: „Þetta er innanlandsmál“
Kristrún Frostadóttir hefur sjálf áður verið spurð á Alþingi um hugsanleg afskipti erlendra aðila af þjóðaratkvæðagreiðslunni.
Þann 28. maí sagði hún að hún hefði ekki séð yfirlýsingar af hálfu Evrópusambandsins um að sambandið hygðist hafa áhrif á almenningsálitið og sagði ESB gera sér grein fyrir því að ákvörðunin væri í höndum Íslendinga.
Hún tók enn skýrar til orða á Alþingi 11. júní.
„Þetta er innanlandsmál, þetta er innanlandspólitík og það er innanlandsákvörðun Íslendinga að hefja þessar viðræður eða ekki og auðvitað viljum við ekki óeðlileg afskipti,“ sagði forsætisráðherra.
Hún bætti þó við að gera yrði greinarmun á óeðlilegum afskiptum annars vegar og því að Evrópusambandið svaraði málefnalegum spurningum um eigin starfsemi eða hugsanlegar aðildarviðræður hins vegar.
Frétt Euractiv bendir nú til þess að þessi mörk séu einnig til umræðu innan Evrópusambandsins sjálfs.
Kosið 29. ágúst
Þjóðaratkvæðagreiðslan 29. ágúst snýst ekki um hvort Ísland gangi í Evrópusambandið heldur hvort stjórnvöld fái umboð til að hefja aðildarviðræður að nýju.
Verði niðurstaðan já er ætlunin að ljúka viðræðum og leggja mögulegan aðildarsamning síðan sérstaklega fyrir þjóðina í annarri þjóðaratkvæðagreiðslu.
