Leiðtogafundurinn sem hófst í eftirmiðdaginn í dag verður sögulegur að vissu leyti. Þetta verður í fyrsta sinn í langan tíma sem ályktanir fundarins um Úkraínu verða samþykktar af öllum aðildarríkjunum tuttugu og sjö; það kemur auðvitað til vegna þess að Viktor Orban er ekki lengur á svæðinu, heldur Peter Magyar, nýr forsætisráðherra Ungverjalands sem hingað er kominn á sinn fyrsta leiðtogafund og hefur sett sér það markmið að bæta samskipti ungverskra stjórnvalda við Evrópusambandið.
(Það spilar líka inn í að nú er búið að leysa deiluna um ungverskumælandi minnihlutahópa í Úkraínu, og stjórnvöld í Búdapest eru á góðri leið með að losa um milljarða evra í styrki sem framkvæmdastjórn ESB hafði haldið til baka í langan tíma).
Samstaðan um Úkraínu og stuðning Evrópusambandsins við stjórnvöld í Kyiv er þannig meira óskoruð en áður. Volodymyr Zelensky forseti Úkraínu mætti hingað síðdegis og ræðir í kvöld við leiðtogana; hann fagnar án efa þeirri ákvörðun ESB að hefja á næstu vikum að greiða út fyrsta hlutann af risaláninu sem tekist var á um síðasta vetur, og hann mun einnig kalla eftir auknum hernaðarlegum stuðningi, rétt eins og hann gerði á fundi í höfuðstöðvum NATO fyrr í dag.
Tekist á um fjárlög til næstu sjö ára
En samstaða aðildarríkjanna er hins vegar öllu minni þegar kemur að næstu sjö ára fjárlögum Evrópusambandsins (sem kallast MFF á ensku, Multi annual financial framework). Í þessu risastóra máli (fjárlögin gætu verið upp á um tvö þúsund milljarða evra) má segja að aðildarríkin skiptist í tvo hópa; annars vegar ríki sem eitt sinn voru kölluð „sparsöm“ (en vilja núna kenna sig við nútímavæðingu fjárlaganna, nauðsyn þess að breyta uppbyggingu þeirra og verja til dæmis meiri fjármunum í varnar- og öryggismál). Þessi ríki er aðallega að finna í vestur- og norðurhluta álfunnar.
Hinn hópurinn eru ríki í suður- og austurhluta Evrópu sem stundum eru kölluð „vinir samheldninnar“ (friends of cohesion). Þau vilja ekki draga saman fjárlögin; hafna semsagt niðurskurði, og leggja áherslu á að halda i styrkjakerfi Evrópusambandsins, til dæmis fyrir landbúnað og landsvæði sem eru hlutfallslega verr stödd en önnur.
Og hvað með Kína?
Deilan um næstu fjárlög og hvernig eigi að verja þessum fjárhæðum tengist síðan víðtækari umræðu um stöðu Evrópusambandsins gagnvart öðrum stórum viðskiptablokkum, og ekki síður um samkeppnishæfni álfunnar gagnvart þeim.
Eitt af stóru umræðuefnum þessara fundar er beinlínis um þetta, eins og fram kom í boðsbréfi Antonio Costa, forseta leiðtogaráðsins:
We will revert to economic issues during dinner, when I would like us to focus on global macro economic imbalances and their implication for Europe´s competitiveness and prosperity.
Og vel að merkja: þegar talað er hér í Brussel um „economic imbalances“, þá er verið að tala um Kína; diplómati frá einu aðildarríkjanna sem fréttastofa heyrði í fyrir nokkrum dögum hafði það í flimtingum að þessi frasi væri nýja nafnið yfir Kína.
