Tveir með réttarstöðu sakbornings vegna banaslyss á Breiðamerkurjökli – málið aftur komið til ákærusviðs

Tveir einstaklingar hafa réttarstöðu sakbornings í rannsókn lögreglunnar á Suðurlandi á banaslysi sem varð á Breiðamerkurjökli í ágúst 2024. Rannsókn málsins er nú lokið í annað sinn og hefur verið send ákærusviði lögreglunnar til ákvörðunar um hvort gefin verði út ákæra eða málið fellt niður.
Málið hafði áður verið fellt niður án ákæru, en ríkissaksóknari óskaði eftir því að tiltekin atriði yrðu rannsökuð frekar.
Nýjustu upplýsingarnar vekja athygli á því að rannsókn málsins hefur verið tekin upp að nýju eftir fyrri ákvörðun um að ljúka henni.
Bandarískur ferðamaður lést í íshellaskoðun
Slysið varð á Breiðamerkurjökli 25. ágúst 2024 þegar ísveggur hrundi yfir ferðamenn sem voru í skipulagðri íshellaferð.
Bandarískur karlmaður lést í slysinu og eiginkona hans, sem einnig var bandarísk, slasaðist alvarlega.
Konan var barnshafandi þegar slysið varð. Hún var flutt með þyrlu Landhelgisgæslunnar til Reykjavíkur til aðhlynningar.
Samkvæmt upplýsingum sem Morgunblaðið hefur birt sakaði ófætt barn hennar ekki.
Slysið kallaði á umfangsmiklar björgunaraðgerðir við erfiðar aðstæður á jöklinum.
Umfangsmikil leit stóð yfir í sólarhring
Í fyrstu var talið að fleiri ferðamenn hefðu lent undir ísnum þegar veggurinn hrundi.
Björgunarsveitir, lögregla og aðrir viðbragðsaðilar hófu því umfangsmikla leit.
Aðstæður voru hættulegar þar sem ísinn var óstöðugur og hætta var á frekara hruni.
Leitin stóð yfir í um sólarhring áður en í ljós kom að ekki var saknað fleiri einstaklinga.
Viðbragðsaðilar höfðu þá unnið við að fjarlægja ís og kanna hvort fleiri hefðu grafist undir hruninu.
Ríkissaksóknari óskaði eftir frekari rannsókn
Lögreglan á Suðurlandi rannsakaði slysið í kjölfar þess að það varð árið 2024.
Rannsókninni var síðar lokið án þess að ákæra væri gefin út.
Samkvæmt upplýsingum sem Þorsteinn M. Kristinsson, aðalvarðstjóri hjá lögreglunni á Suðurlandi, veitti fjölmiðlum óskaði ríkissaksóknari hins vegar eftir því að ákveðin atriði málsins yrðu skoðuð betur.
Lögreglan tók því til frekari rannsóknar þau atriði sem óskað hafði verið eftir.
Þeirri rannsókn er nú lokið og málið komið aftur til ákærusviðs.
Ekki hefur verið upplýst opinberlega hvaða atriði ríkissaksóknari taldi nauðsynlegt að rannsaka frekar.
Tveir með réttarstöðu sakbornings
RÚV greindi fyrst frá því 18. nóvember að nokkrir einstaklingar hefðu réttarstöðu sakbornings í málinu.
Síðar sama dag greindi Morgunblaðið frá því, með vísan til Þorsteins M. Kristinssonar, að um tvo einstaklinga væri að ræða.
Ekki hefur verið upplýst hverjir einstaklingarnir eru eða hvaða háttsemi er til rannsóknar gagnvart hvorum þeirra.
Réttarstaða sakbornings felur í sér að viðkomandi nýtur þeirra réttinda sem lög um meðferð sakamála tryggja einstaklingum sem sæta rannsókn vegna gruns um refsivert brot.
Hún felur hvorki í sér að ákæra hafi verið gefin út né að sekt hafi verið sönnuð.
Ákærusvið metur næstu skref
Málið er nú til meðferðar hjá ákærusviði lögreglunnar á Suðurlandi.
Þar verður lagt mat á rannsóknargögnin og hvort lagalegar forsendur séu til þess að gefa út ákæru.
Þrjár mögulegar niðurstöður eru í stöðunni: að ákæra verði gefin út, málið verði fellt niður eða óskað verði eftir frekari rannsóknaraðgerðum.
Ekki hefur verið gefin upp tímasetning á því hvenær ákvörðun liggur fyrir.
Öryggi ferðamanna á jöklum
Banaslysið vakti á sínum tíma mikla umræðu um öryggi skipulagðra íshellaferða á íslenskum jöklum.
Íshellar og sprungur í jöklum eru síbreytileg náttúrufyrirbæri og aðstæður geta breyst vegna hitastigs, úrkomu, hreyfinga íssins og annarra náttúrulegra þátta.
Ferðir á slík svæði krefjast því sérstakrar áhættugreiningar, þekkingar og viðeigandi öryggisráðstafana.
Rannsókn banaslyssins kann að varpa frekara ljósi á hvaða atriði skiptu máli í aðdraganda slyssins.
Ekki er þó hægt að fullyrða að tilteknar öryggisreglur hafi verið brotnar meðan niðurstaða ákæruvaldsins liggur ekki fyrir.
Beðið ákvörðunar um ákæru
Rúm tvö ár eru nú liðin frá banaslysinu á Breiðamerkurjökli.
Þótt lögreglan hafi lokið rannsókn sinni er málinu ekki endanlega lokið innan réttarvörslukerfisins.
Ákærusvið lögreglunnar á Suðurlandi þarf nú að taka afstöðu til þess hvort rannsóknargögnin gefi tilefni til málshöfðunar.
Á meðan er mikilvægt að hafa í huga að þeir tveir einstaklingar sem hafa réttarstöðu sakbornings teljast saklausir uns sekt þeirra hefur verið sönnuð að lögum.