Tillaga tveggja íslenskra þingmanna og eins grænlensks um stuðning við baráttu samtaka hinsegin fólks mætti andstöðu frá Færeyingum á ársfundi Vestnorræna ráðsins. Fundurinn fer fram í Hofi á Akureyri um þessar mundir.
Vestnorræna ráðið er samstarf Íslands, Grænlands og Færeyja. Jón Gnarr er formaður Íslandsdeildar ráðsins.
Markmið ráðsins er að starfa að hagsmunum Vestur-Norðurlanda. Ráðið hefur ályktað um ýmis mál, þar á meðal umhverfis- og auðlindamál, aukið menningarsamstarf landanna og skóla- og íþróttasamvinnu. Í ráðinu sitja 18 þingmenn, sex frá hverju landi.
Jón Gnarr og Ása Berglind Hjálmarsdóttir fluttu tillögu á ársfundinum ásamt Pipaluk Lynge frá Grænlandi. Tillagan sneri að því að hvetja stjórnvöld í hverju landi fyrir sig til þess að styðja við hagsmunasamtök hinsegin fólks. Í Færeyjum eru það LGBT+ samtökin, Sipineq+ samtökin í Grænlandi og Samtökin '78 á Íslandi.
Í tillögu Jóns, Ásu og Pipaluk segir:
„Vestnorræna ráðið beinir þeim tilmælum til landsstjórnar Færeyja, Naalakkersuisut á Grænlandi og ríkisstjórnar Íslands: að ræða sameiginlegar áskoranir hinsegin fólks á Vestur-Norðurlöndum [...] með það að markmiði að efla starf þeirra að því að sameiginlegar vestnorrænar áskoranir verði teknar fyrir í landsbundnum aðgerðaáætlunum gegn mismunun og fordómum.“
Færeyingar sérstaklega ósáttir
Tillagan var að endingu samþykkt með 10 atkvæðum. Fjórir greiddu atkvæði gegn tillögunni og tveir sátu hjá. Miklar umræður sköpuðust um tillöguna á fundinum og voru það þingmennirnir Jörgen Niclasen, fyrrverandi formaður Fólkaflokksins í Færeyjum, og Hermann Samuelsen, þingmaður Sambandsflokksins, sem mæltu harðlega gegn henni.
„Við sem ríki eigum ekki að fjármagna svona samtök sem búa til klofning og sundrung og rugla fólk í ríminu,“ sagði Hermann.
Hermann sakaði Jón Gnarr um að vera að sækja sér atkvæði á Íslandi með þessari tillögu:
„Ég átta mig ekki á því hvað þetta er sem er verið að fjalla um - ég tel frekar að þetta séu skilaboð frá flutningsmanni tillögunnar sem myndi afla honum atkvæða við næstu kosningar. Ég skil ekki af hverju er verið að koma með þetta, því þetta sundrar fólki,“ sagði Hermann.
Honum var einnig tíðrætt um trans fólk og sagði meðal annars eðlilegt að skilgreina kyn og að það geri læknar við fæðingu.
Jörgen Niclaesen sagði að þetta væri innanríkismál hvers lands fyrir sig og væri ekki málefni sem Vestnorræna ráðið ætti að fjalla um. Þetta væri til þess fallið að skapa sundrung og ekki væri meirihluti fyrir þessu máli hjá Færeyingum.
Hermann og Jörgen töldu báðir að málefni Vestnorræna ráðsins ættu að vera eitthvað sem sameinaði þjóðirnar en myndi ekki sundra þeim.
Breytingartillagan felld
Jón bætti við breytingartillögu um að ríkin yrðu, hvert fyrir sig, hvött til þess að útvega þessum samtökum skrifstofurými eða húsnæði til að sinna starfseminni. Sú tillaga var felld með tveimur atkvæðum gegn 12.
Jón Gnarr sagði í samtali við fréttastofu að hann væri frekar sleginn yfir þessu. Hann hefði ekki búist við svona mikilli andstöðu við málið og það væri greinilegt að barátta hinsegin fólks á Íslandi væri lengra komin en hjá frændum okkar í Færeyjum.
„Mér finnst þetta algjörlega hræðilegt“
Að mati Jóns er staða réttindabaráttu hinsegin fólks í Færeyjum skemmst á veg komin af löndunum þremur. Hann átti alveg von á einhverjum mótbárum frá Færeyingum en ekki þeim þungu orðum sem voru látin falla í dag:
„Ég átti alls ekki von á þessu sem gerðist í dag. Ég er bara hálf miður mín. Mér finnst þetta óboðlegt. Mér finnst þetta algjörlega hræðilegt. Ég finn bara þegar ég tala um þetta hvað ég er sleginn yfir þessu. Ég bara skil þetta ekki,“ segir Jón.
Hann vonar að þetta setji ekki strik í reikning samstarf þjóðanna þriggja en telur að sú hætta sé fyrir hendi:
„Ég vona ekki. En mér finnst sú hætta alveg vera fyrir hendi, að þetta gæti sett strik í reikninginn.“
Jón var krafinn um það að draga tillöguna til baka og ýmsar aðrar ásakanir fengu að fjúka:
„Ég var krafinn um það að draga þetta til baka. Ég var sakaður um að ég væri að reyna að sundra öllu því sem hefði verið byggt upp, með þessari tillögu. Þetta er nú saklaus tillaga. Þetta er bara tilmæli til stjórnvalda í löndunum að skoða hvað er hægt að gera til að stoða fólk.“
Fréttin hefur verið uppfærð með viðtali við Jón Gnarr og fyrirsögn breytt.
