Guðný Benediktsdóttir, stjórnarmaður í Leigjendasamtökunum, segir að fasteignasalar hafi verið drifkraftur fasteignabólunnar sem blásið hefur út hér á markaði undanfarin ár. Það hafi verið galið að horfa upp á hækkun fasteignaverðs langt umfram fasteignamat. Eignir sem séu í mikilli viðhaldsþörf hafi selst langt yfir eðlilegu verði.
Fasteignasalinn Finnbogi Kristjánsson tekur undir með Guðnýju, en þetta kemur fram í umræðum um fasteignamál í Facebook-hópnum Fjármálatips.
Guðný skrifar:
„Fasteignasalar hérlendis eru stór þáttur í geðveikinni sem hefur átt sér stað hérna síðustu 15 ár hið minnsta, ég myndi segja að þau séu hreinlega drifkraftur fasteignabólunnar, óhóflegra verðhækkanna húsnæðis og verðbólgu á þeim markaði.
Já, síðustu ár höfum við horft uppá þessa starfstétt ekki bara auglýsa eignir fólks til sölu heldur hreinlega óska eftir eignum á skrá, það er svo brjálað að gera !!! Þau hafa ýtt markvisst undir hækkun fasteignaverðs enda græða þau mest á því sem bæði einstaklingar og fyrirtæki!
Það hefur verið gjörsamlega galið að horfa á verðlagningu langt yfir fasteignamati eigna síðustu ár, fólk m.a að versla eignir langt yfir raunverðmæti ár eftir ár, hálf ónýtar eignir margar hverjar eða komnar langt fram yfir síðasta söludag varðandi eðlilegt viðhald, margar þessara eigna hafa farið beint á leigumarkað án viðeigandi aðgerða kaupenda til þess að hægt sé að réttlæta meint markaðsverð leigu, aðrar eignir hafa þó fengið yfirhalningu og mjög misjafnt eftir eigendum leigueigna hvað lagt hefur verið í “fjárfestinguna”.
Nóg um það, völd fasteignasala liggja í augljósum staðreyndum, þeir geta markvisst blekkt bæði kaupendur og seljendur fasteigna þar sem hvorugur þessara aðila hefur bein samskipti við hvor annan! Já, krakkar mínir, fasteignasalar eiga að huga að hagsmunum bæði seljenda og kaupenda og þess vegna hefur fólk verið að versla hér fasteignir á yfirverði, m.a eignir komnar til ára sinna með mikla viðhaldsþörf.“
Hún segir að fasteignasalar hafi ekki gætt hagsmuna þeirra sem hafi keypt hálfónýtar fasteignir á yfirverði síðustu áratugi. Hún bætir í:
„Fasteignasalar hafa verðlagt byggingaraðila, sjálfa sig og okkur mörg hver út af markaðnum langleiðina uppí efri millitekjustéttir og væla nú í ríkismiðlinum yfir þróun sem þau bera mikla ábyrgð á ásamt lánveitendum (bönkum og lífeyrissjóðum), tásu Grana í Seðlabankanum og aðgerðum og aðgerðarleysi fyrri ríkisstjórna til að koma til móts við þarfir hagsmunaaðila á þessum frjálsa markaði sem virðist seint ætla að geta orðið almenning og þjóðinni til gagns til langtíma.“
Segir fasteignasölu hafa breyst til hins verra
Fasteignasalinn Finnbogi Kristjánsson tekur undir með Guðnýju og segir sölumenn í lausasölu skorta djúpa þekkingu á faginu. Segir hann að þekking á verðmati fasteigna sé að hverfa úr faginu. Um lausamennina segir Finnbogi:
„Þessir „fasteignasalar“ öðlast aldrei reynslu og raunverulega þekkingu á faginu. Koma og fara þegar þeim hentar. Taka aldrei á neinum vandamálum. Það virðist vera að þekking á verðmati fasteigna sé að hverfa út stéttinni. Lagt er allt kapp á ,,sölumennsku“ og að kaupandi og seljandi hittist aldrei. Seljandi þekkir sína fasteign sem býr í henni, betur en utanaðkomandi. Reyndur fasteignasali þekkir þetta vel og leggur upp úr því að ræða við seljandann, jafnvel fyrrverandi eiganda á undan honum og sögu hússins. Þekkir byggingagerð húsa, galla og kosti. Hann hlustar líka á kaupandann og upplýsir hann.“
Finnbogi segir þann ósið tíðkast meðal íslenskra fasteignasala að segja ekki frá fjárhæð kauptilboða sem berast í eignir. Næsti bjóðandi lendi þá í því að yfirbjóða eignina „með giski um að hann sé að gera rétt.“ Hann segir að banna ætti þessi vinnubrögð. Finnbogi skrifar ennfremur:
„Síðan þarf ekki alltaf að setja ,,ofurverð“ á eignirnar. Fasteignasali á að gefa leiðbeinandi verð. Það skortir hér. Ef tilboð bjóðast er það seljandans að ákveða hvað verð hann vill ná, m.a. með því að svara með gagntilboði eða gera ekki neitt.“
