„Oddastefnan er að þessu sinni uppskeruhátíð á vissan hátt þar sem farið er yfir afrakstur þeirra fimm ára sem Oddarannsóknin stóð yfir,“ segir Friðrik Erlingsson verkefnastjóri Oddafélagsins, þegar Morgunblaðið spyr hann út í Oddastefnuna sem fram undan er í Gunnarsholti hinn 30. maí og verður helguð Sæmundi fróða.
Oddafélagið hefur haldið Oddastefnu bæði að vori og hausti í fjölmörg ár. Þar hafa komið fram ýmist fræðimenn eða leikmenn og rætt um ýmislegt úr sögu Odda. Aðallega þá um miðaldasöguna og það sem tengist Sæmundi fróða og afkomendum hans. Ríkisstjórnin kom á fót sjóði í tilefni af 75 ára afmæli lýðveldisins. Í því fólst að hefja sagnfræði- og fornleifarannsóknir í fimm ár á þeim stöðum þar sem ritstofur voru á miðöldum eins og til dæmis í Odda á Rangárvöllum.
„Hvað Odda varðar þá var það kallað Oddarannsóknin og hefur staðið yfir í fimm ár en lauk á síðasta ári. Annars vegar var það fornleifarannsókn á staðnum og hins vegar rannsókn í sagnfræði og bókmenntum. Kristborg Þórsdóttir stýrði fornleifarannsókninni og þar kom margt mjög merkilegt í ljós,“ segir Friðrik en Kristborg mun fjalla um það á Oddastefnunni.
„Um leið og þau byrjuðu að grafa kom í ljós uppistandandi hellishluti sem er elsta uppistandandi mannvirki á Íslandi sem verið hefur aldursgreint. Hellirinn var grafinn út í Odda um miðja 10. öld. Segja má að þegar höfðingjar voru á Þingvöllum að stofna Alþingi þá hafi verið verkamenn að grafa út þennan helli,“ segir Friðrik og hlær en leggur áherslu á að þessi fornleifafundur sé merkilegur.
Bókaútgáfa síðar á árinu
Varðandi sagnfræðina þá mun Oddarannsóknin skila bókaútgáfu bæði á íslensku og ensku.
„Í haust kemur út bók á íslensku með um 40 greinum fræðimanna sem hafa unnið við Oddarannsóknina. Ekki er einungis um fræðilega úttekt að ræða heldur er bókin fyrst og fremst ætluð almenningi. Þar verða upplýsingar um hvað hefur komið í ljós á hinum ýmsu sviðum í rannsókninni. Einnig verður gefin út bók á ensku, væntanlega á þessu ári, en hún verður fyrst og fremst fræðilega unnin. Helgi Þorláksson fór fyrir sagnfræði- og bókmenntarannsókninni og mun segja frá helstu niðurstöðum hennar á Oddastefnu. Auk þess mun hann segja frá þessari bók sem verður á ensku.“
Friðrik getur þess að dagskráin innihaldi tónlistaratriði hjá sviðslistahópnum Animato. „Við verðum með tvö atriði úr óperunni Sæmundur fróði sem er stórmerkileg enda hefur verkið, sem Þórunn Guðmundsdóttir samdi, fengið afar góð viðbrögð gagnrýnenda og óperugesta. Það er við hæfi að við hossum Sæmundi með því að vera með aríur úr óperu um hann en það var kominn tími til að einhver myndi semja óperu um Sæmund,“ segir Friðrik og sjálfur mun hann segja frá ljósmyndasýningu sem kallast Oddasýning.
„Oddasýning hefur verið í undirbúningi mjög lengi. Sýningin verður svokölluð skiltaborg og verður staðsett í hringlaga lundi fyrir neðan Oddakirkju. Þar verða níu stór skilti með glæsilegum vel unnum ljósmyndum sem sýna uppvöxt Sæmundar fróða og sögu Oddaverja. Myndirnar hafa verið í nokkurn tíma í eftirvinnslu en um sextíu sjálfboðaliðar úr héraði stilltu sér upp á myndunum í miðaldabúningum sem hinar ýmsu persónur úr sögu Oddaverja.“
Sagan verði sýnileg
Sýningin verður sett upp í sumar og Friðrik vitnar í hið kunna skáld Matthías Jochumsson
„Sýningin verður mjög glæsileg og kemur upp síðar í sumar. Verður það hluti af því markmiði Oddafélagsins að gera söguna sýnilega á staðnum. Matthías Jochumsson orti mikið kvæði þar sem hann talar um að lyfta úr mold hinni sögustóru fold. Það erum við að gera. Taka söguna upp úr moldinni og gera hana sýnilega fyrir gesti og gangandi.“
