Rupert Lowe, leiðtogi Restore Britain, hefur lagt til að flokkurinn taki upp samstarf við Reform UK og Nigel Farage. Lowe segir að persónulegur ágreiningur leiðtoganna megi ekki koma í veg fyrir að flokkar þeirra sameinist gegn því sem hann kallar yfirvofandi bandalag vinstriflokka.
Lowe birti opinbert ávarp á sunnudag þar sem hann hvatti Farage til að leggja fyrri deilur þeirra til hliðar. Hann sagðist telja nægilega mikinn málefnalegan samhljóm vera á milli Restore Britain og Reform UK til að flokkarnir gætu unnið saman.
„Nú er tíminn til að leggja ágreining okkar til hliðar og vinna saman í þágu landsins sem við elskum,“ sagði Lowe meðal annars í ávarpinu. Hann bætti við að ef Farage væri tilbúinn að vinna að róttækum umbótum og alvarlegri ríkisstjórn væri Restore Britain einnig tilbúið til samstarfs.
Setur fimm grundvallarskilyrði
Tilboð Lowe er þó ekki skilyrðislaust. Hann setti fram fimm meginatriði sem Reform UK þyrfti að vera reiðubúið að ræða eða samþykkja:
- Umfangsmiklar brottvísanir fólks sem dvelur ólöglega í Bretlandi, þar á meðal fjölskyldna, kvenna og barna.
- Mun strangari reglur um löglega innflytjendur, ásamt banni við búrku, sharía-dómstólum, hjónaböndum náinna frændsystkina og trúarlegum sláturaðferðum á borð við halal- og kosher-slátrun.
- Þjóðaratkvæðagreiðslu um hvort dauðarefsing verði tekin upp á ný.
- Uppstokkun velferðarkerfisins með aukinni áherslu á sjálfsbjargarviðleitni.
- Að fyrrverandi ráðherrar Íhaldsflokksins fái ekki sæti í framtíðarríkisstjórn sem Reform UK eða samstarfsflokkar þess mynduðu.
Lowe sagði fjöldabrottvísanir þurfa að verða pólitíska staðreynd og vísaði til samstarfs fulltrúa Restore og Reform í Norfolk sem sönnunar þess að flokkarnir gætu unnið saman þrátt fyrir deilur leiðtoganna.
Farage svarar án þess að samþykkja skilyrðin
Nigel Farage hafnaði tilboðinu ekki beinlínis en samþykkti heldur ekki skilyrði Lowe.
Farage sagði næstu þingkosningar verða „tilvistarlega baráttu“ um framtíð Bretlands. Reform UK þyrfti stuðning fólks úr öðrum flokkum og milljóna kjósenda sem hefðu áður setið heima. Hann sagðist vera að byggja upp breiða fylkingu og að heimili væri innan Reform fyrir fólk sem deildi stefnu flokksins um landamæri, efnahagsmál og lýðræði.
Farage bætti hins vegar við að hann myndi „aldrei snúa baki við sínu fólki“. Ummælin hafa verið túlkuð sem svar við kröfu Lowe um að fyrrverandi ráðherrar Íhaldsflokksins verði útilokaðir frá framtíðarstjórn. Farage hefur tekið á móti fjölda fyrrverandi íhaldsmanna í Reform UK og virðist ekki reiðubúinn að fórna þeim til að ná samkomulagi við Lowe.
Samkvæmt breska dagblaðinu The Times hyggst Restore Britain þó ekki bjóða fram gegn Farage í komandi aukakosningum í Clacton. Það gæti verið fyrsta takmarkaða skrefið í átt að kosningasamstarfi, jafnvel þótt samkomulag um sameiginlega stefnu liggi ekki fyrir.
Restore fór fram úr Íhaldsflokknum
Yfirlýsing Lowe kemur aðeins nokkrum dögum eftir borgarstjórakosningarnar í Stór-Manchester, þar sem frambjóðandi Restore Britain, Marlon West, fékk 46.289 atkvæði eða um 8,7 prósent fyrstu atkvæða.
Restore fékk þar fleiri atkvæði en Íhaldsflokkurinn, sem fékk 41.021 atkvæði. Reform UK var þó töluvert stærra og fékk 111.928 fyrstu atkvæði. Frambjóðandi Verkamannaflokksins, Bev Craig, sigraði að lokum eftir talningu annarra valkosta.
Niðurstaðan sýndi bæði möguleika Restore Britain og hættuna sem klofningur á hægri væng breskra stjórnmála skapar fyrir báða flokkana. Saman fengu Reform og Restore tæplega 30 prósent fyrstu atkvæða, en buðu fram sitt í hvoru lagi.
Reform enn mun stærra á landsvísu
Í nýjustu könnun YouGov mældist Reform UK með 22 prósenta fylgi, jafnt Verkamannaflokknum, en Restore Britain mældist með fjögur prósent. Reform er því enn margfalt stærra á landsvísu, en Restore getur tekið frá því nægilega mörg atkvæði til að hafa áhrif á úrslit í fjölda kjördæma.
Flokkarnir keppa að miklu leyti um sömu kjósendur. Samkvæmt stórri kjósendarannsókn YouGov nefna 90 prósent stuðningsmanna Restore innflytjendamál sem eitt mikilvægasta viðfangsefni landsins, samanborið við 86 prósent stuðningsmanna Reform.
Persónuleg afstaða til leiðtoganna er hins vegar veruleg hindrun. Alls hafa 67 prósent stuðningsmanna Restore neikvæða afstöðu til Farage og aðeins 36 prósent segjast geta hugsað sér að kjósa Reform síðar. Á sama tíma hafa 97 prósent stuðningsmanna Restore jákvæða afstöðu til Lowe.
Sár deila hófst árið 2025
Lowe var kjörinn á þing fyrir Reform UK í Great Yarmouth árið 2024 en missti þingflokksaðild sína í mars 2025 eftir að flokkurinn sakaði hann meðal annars um hótanir gegn Zia Yusuf, þáverandi formanni flokksins, og óviðeigandi framkomu gagnvart starfsfólki.
Lowe hafnaði ásökununum og sagði þær pólitíska tilraun til að losna við hann eftir að hann gagnrýndi forystu Farage. Breska ríkissaksóknaraembættið ákvað síðar að gefa ekki út ákæru vegna meintra hótana þar sem sönnunargögn þóttu ekki nægileg til að raunhæfar líkur væru á sakfellingu. Sú ákvörðun lauk þó ekki sérstakri rannsókn þingsins á kvörtun sem tengdist starfsemi skrifstofu hans.
Lowe stofnaði síðar Restore Britain og hefur verið skráður sem þingmaður flokksins frá mars 2026.
Engin formleg sátt enn
Nýjasta útspil Lowe er alvarlegasta opinbera tilraunin til sátta frá því að deila hans og Farage hófst. Enn hefur þó ekkert verið tilkynnt um formlegar viðræður, sameiginlegt framboð eða kosningabandalag.
Svar Farage virðist fremur vera varfærin áminning um að samstarf verði að fara fram undir forystu Reform UK en samþykki við skilyrðum Lowe. Restore Britain hefur á móti sýnt að flokkurinn getur tekið nægilega mörg atkvæði frá Reform til að þrýsta á Farage um einhvers konar samkomulag.
Hvort yfirlýsingin leiðir til raunverulegs samstarfs gæti því ráðist af því hvort leiðtogarnir geta komist fram hjá persónulegri óvild sinni – og hvor þeirra er tilbúinn að gefa eftir.
