Tveir stærstu eigendur hjúkrunarheimilisins Sóltúns voru handteknir og færðir til yfirheyrslu hjá lögreglu nú í mars vegna rannsóknar á viðskiptum með hjúkrunarheimilið. Þessir menn heita Þórir Kjartansson og Arnar Þórisson og eru stórtækir fjárfestar á Íslandi. Húsleitir voru framkvæmdar hjá þeim Arnari og Þóri í þessum aðgerðum lögreglu. Þetta herma heimildir Þetta helst.
Rannsóknin á þeim Þóri og Arnari byggir á kæru frá fyrrverandi eiganda og einum stofnanda hjúkrunarheimilisins Sóltúns, Jóhanni Óla Guðmundssyni. Hann telur að þeir Þórir og Arnar hafi gerst sekir um meint fjársvik með því að hafa ekki greitt umsamið kaupverð upp á tvo milljarða króna fyrir móðurfélag Sóltúns, Öldung hf., árið 2009. Þetta kemur fram í kærunni frá Jóhanni Óla sem dagsett er í janúar 2025 og fréttastofa RÚV hefur undir höndum.
Lögmaður Þóris, Eva Bryndís Helgadóttir, segir að kæran sé tilhæfulaus með öllu. „Þessi kæra er tilhæfulaus með öllu og byggð á ranghugmyndum sem eiga sér enga stoð í raunveruleikanum. Ég á ekki von á öðru en að málið verði fellt niður, vonandi sem fyrst.“
Fjallað er um þessa rannsókn á viðskiptunum með Sóltún í fréttaskýringaþættinum Þetta helst í dag. Þáttinn má hlusta á hér:
Segist hafa skrifað undir niðurfellingu á kröfum
Samkvæmt kærunni segist Jóhann Óli hafa gert meintan samning við Arnar og Þóri í maí árið 2009 um að selja þeim hjúkrunarheimilið á tvo milljarða króna. Jóhann Óli var þá eigandi Sóltúns í gegnum fyrirtækið Frumafl hf. Bæði Frumafl og Öldungur áttu í miklum rekstrarerfiðleikum í kjölfar íslenska efnahagshrunsins. Frumafl var síðar úrskurðað gjaldþrota árið 2011.
Kjarninn í kærunni er að þeir Þórir og Arnar hafi ekki staðið við þennan meinta samning og að þeir hafi ekki greitt Jóhanni Óla þessa peninga sem þeir hafi skuldbundið sig til að greiða honum. Jóhann Óli vænir þá í kærunni um fjölþætt lögbrot sem tengjast þessu.
Þórir Kjartansson vill í símasamtali við Þetta helst ekki ræða um kæruna þegar eftir því er leitað og vísar á lögmann sinn.
Í samtali við Þetta helst segir Alda Hrönn Jóhannsdóttir, staðgengill lögreglustjórans á Suðurnesjum og yfirlögfræðingur embættisins, að hún geti ekki tjáð sig um málið umfram það að staðfesta að rannsókn þess sé í gangi. Alda segir aðspurð að hún geti meðal annars ekki svarað því af hverju hinir kærðu í málinu voru handteknir né af hverju húsleitir voru framkvæmdar hjá þeim. Hún vísar til þess að almennt séð séu heimildir fyrir slíku í lögum við rannsókn mála við tilteknar aðstæður.
Í kærunni staðhæfir lögmaður Jóhanns Óla, Einar Gautur Steingrímsson, fyrir hans hönd að á fyrri hluta árs 2015 hafi þeir Þórir og Arnar neytt hann til að skrifa undir yfirlýsingu þess efnis að hann ætti ekki neinar kröfur á hendur fyrirtækjum þeirra. Í kæru Jóhanns Óla segir að hann hafi verið látinn skrifa undir þessa yfirlýsingu gegn vilja sínum.
Kæran hefur farið á milli embætta
Kæra Jóhanns Óla hefur velkst um í kerfinu síðastliðið rúmt ár. Hún hefur farið til embættis héraðssaksóknara, til lögreglunnar á höfuðborgarsvæðinu, til embættis ríkissaksóknara og til lögreglunnar á Suðurnesjum sem hefur forræði yfir málinu í dag. Þess vegna hófst rannsókn málsins ekki fyrr en nýlega af fullum krafti, samkvæmt heimildum Þetta helst.
Jóhann Óli Guðmundsson vill í samtali við Þetta helst ekki tjá sig um málið að svo stöddu. Samkvæmt heimildum Þetta helst hefur Jóhann Óli tvisvar sinnum farið í skýrslutöku við rannsókn málsins.
Hjúkrunarheimili fjármagnað af ríkinu
En hvað er hjúkrunarheimilið Sóltún eiginlega og hvaða máli skiptir þessi kæra Jóhanns Óla og umræða um heimilið?
Sóltún á og rekur 92 hjúkrunarrými í starfsstöðvum sínum og fær greitt fyrir hvert rými frá Sjúkratryggingum. Í ljósi stærðar Sóltúns og langrar rekstrarsögu eru eðlilega margir Íslendingar sem hafa átt ættingja sem hefur búið þar síðustu 25 árin.
Sóltún gerði um aldamótin 25 ára samning við íslenska ríkið um þjónustu hjúkrunarheimilis í Sóltúni í Reykjavík fyrir aldraða. Samið var um að ríkið, í gegnum Sjúkratryggingar Íslands, myndi greiða ákveðna upphæð til fyrirtækisins fyrir þjónustu þess á hverju ári.
Árið 2024 nam greiðsla frá ríkinu til Sóltúns rúmum tveimur milljörðum króna en hafði numið tæpum tveimur milljörðum króna árið 2023. Um 90 prósent af tekjum Sóltúns koma frá íslenska ríkinu. Frá stofnun hefur íslenska ríkið greitt Sóltúni samtals tæplega 25 milljarða króna fyrir þjónustu þess.
Nú stendur yfir stækkun á hjúkrunarheimilinu Sóltúni. Verið er að bæta við 67 hjúkrunarrýmum til viðbótar við heimilið. Í kjölfarið munu greiðslur frá íslenska ríkinu til hjúkrunarheimilisins aukast um 2/3 og nema um 3,5 milljörðum króna á ári. Efnahagur Sóltúns er því bara á leiðinni að styrkjast og vænkast enda er umframeftirspurn eftir hjúkrunarrýmum hér á landi.
Sóltún er því vægast sagt sterkt fyrirtæki og byggir það rekstur sinn nær alfarið á viðskiptum við einn traustasta viðskiptavin sem fyrirfinnst hér á landi: íslenska ríkið.
Segir Sóltún hafa verið selt fyrir ekkert
Í ljósi þess hversu traust tekjustreymi Sóltún er með er ekki skrítið að Þórir og Arnar hafi viljað eignast hjúkrunarheimilið. Fleiri fjárfestar en þeir höfðu sömuleiðis áhuga á Sóltúni áður en þeir Arnar og Þórir eignuðust fyrirtækið og Jóhann Óli fór út úr því.
Í kæru Jóhanns Óla segir orðrétt að afleiðingarnar af þeim meintu brotum sem hann kærir þá Þóri og Arnar fyrir hafi í reynd verið þær að þeir hafi eignast þetta öfluga fyrirtæki fyrir ekki neitt, að hans sögn.
Orðrétt segir í kæru Jóhanns Óla: „Kærðu fengu í hendurnar Öldung hf. án þess að greiða nokkuð fyrir hlutabréfin. Þau voru a.m.k. þriggja milljarða króna virði þegar kaupin áttu sér stað. Öldungur þurfti ekki utanaðkomandi fjármagn til að reka sig og greiða af lánum. Nú þegar hafa kærðu greitt um tvo milljarða í arð út úr félaginu og það stendur áfram undir sér með ágætum.“
Tekið skal fram að á þessu stigi liggur ekki fyrir hver niðurstaða þessarar rannsóknar lögreglunnar verður. Hugsanlegt er að kærunni verði vísað frá og að kæran sem slík kunni að hafa frekari afleiðingar þar sem refsivert er að bera rangar sakir á annað fólk.
