„Það eru komnar Rússagælur víða í samfélaginu. Mér finnst það bara ferlegt,“ segir Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir utanríkisráðherra í viðtali á Sprengisandi í dag.
„Mér finnst ferlegt að sjá að [Ólafur Ragnar Grímsson] fyrrum forseti Íslands skuli taka undir með [rússneska utanríkisráðherranum Sergei] Lavrov sem er að gagnrýna NATO fyrir að vera með eftirlitsaðgerðir, Arctic Sentry, sem er gríðarlega mikilvægt mál fyrir okkur Íslendinga,“ segir hún og vísar til þess að Ólafur Ragnar, sem er stofnandi Hringborðs norðurslóða, hafi deilt grein Lavrovs um öryggismál á Norður-Atlantshafi.
Ólafur sagði á X að grein Lavrovs væri lykilskjal fyrir alla þá sem hefðu áhuga á norðurslóðum og alþjóðamálum.
„Að einn helsti talsmaður nei-hreyfingarinnar fari strax og tali í rússnesku sjónvarpi, gapi eitthvað þar,“ segir hún og vísar þá væntanlega til Hannesar Hólmsteins Gissurarsonar stjórnmálafræðiprófessors sem fór í viðtal á rússneska ríkismiðlinum Russia Today til að greina niðurstöðu atkvæðagreiðslunnar um aðildarviðræður Evrópusambandið.
„Og að við séum gagnrýnd fyrir það, ég sérstaklega og utanríkisráðuneytið, að kalla til okkar rússneska sendistarfsmenn hér til þess að standa með Þjóðverjum,“ heldur hún áfram. Ráðuneytisstjóri utanríkisráðuneytisins fór í september að fordæmi margra annarra Evrópuríkja og kallaði fulltrúa rússneska sendiráðsins á fund til að gera athugasemdir við framferði Rússlands og fjölþáttaaðgerðir landsins í kjölfar drónaatviks í Þýskalandi í lok ágúst.
Sífellt „hoss“ gagnvart Rússum
„Það er bara verið að draga þetta fram svolítið blygðunarlaust og þetta veldur mér áhyggjum út af því að við áttum okkur alveg á því hvaðan ógnirnar stafa. Og við þurfum að standa vörð um okkar lýðræði og okkar frelsi, okkar upplýsingaflæði, mannréttindi og það er ekki beint að koma frá þessari átt,“ segir hún.
Kveðst hún engu að síður bera mikla virðingu fyrir Ólafi þó að erfitt sé að horfa sífellt upp á „þetta hoss gagnvart Rússum“.
„Mér fannst erfitt að upplifa á sínum tíma að árið 2014 – þá var ráðist á Úkraínu inni í Krím – að þáverandi forseti, Ólafur Ragnar, gagnrýndi Norðmenn fyrir það að gagnrýna Rússa harkalega fyrir innrásina í Krím. Mér fannst líka erfitt að upplifa það að árið 2023 að hann hafi ýjað að því að Austur-Evrópuþjóðirnar hefðu ekki átt að svona ýja að því að þær hefðu ekki átt að fá aðgang að NATO. Þetta voru fullvalda þjóðir,“ bætir Þorgerður við.
„Og hvað var það fyrsta sem þeir gerðu? Að sækja um aðild að Evrópusambandinu og NATO til þess að tryggja öryggi sitt. Og bara af því að það myndi hugsanlega trufla Pútín þá mættu þeir ekki vera hluti af NATO.“
Hún segir ríkisstjórnina standa með Úkraínu.
Miður að heyra Miðflokksmann gera lítið úr ógn Rússa
Þorgerður ræddi einnig um ákvörðun forvera síns, Þórdísar Kolbrúnar Reykfjörð Gylfadóttur, um að loka skrifstofu íslenska sendiráðsins í Rússlandi.
„Það voru ákveðnar ógnir gagnvart starfsmönnum,“ segir Þorgerður.
„Og mér fannst miður að heyra það hvert til að mynda Miðflokkurinn er kominn þar sem ég heyri þingmann í pontu þingsins eiginlega gera grín að öryggismálum íslenskra starfsmanna, að gera gys að því að rússneskir njósnarar eða starfsmenn rússnesku ríkisstjórnarinnar séu að fara inn á heimili íslenskra starfsmanna. Mér finnst það ekkert gamanmál,“ segir hún.
Þorgerður nefnir engan Miðflokksmann á nafn en nýlega vakti varaþingmaðurinn Hilmar Garðars Þorsteinsson athygli í ræðustól Alþingis þar sem hann gagnrýndi utanríkisstefnu Íslands og sérstaklega viðhorf stjórnvalda til Rússlands.
Hilmar sagði utanríkisstefnuna „virðast vera þannig að ef komið er auga á eitthvert óréttlæti í heiminum er farið af stað og gripið til hörðustu aðgerða sem völ er á, jafnvel umfram aðrar vestrænar þjóðir.“
Þorgerður heldur áfram: „Ég held að þetta hafi verið snúin staða sem Þórdís Kolbrún stóð frammi fyrir. Hún ákvað að kalla [sendiráðsstarfsmenn] heim. Ég styð þá ákvörðun,“ segir hún og svarar aðspurð að hún hefði sennilega gert slíkt hið sama hefði hún verið í sporum Þórdísar.
