Kannski er eitthvað sem maður lærir af því að leita uppruna mannsins í Afríku, því við erum einmitt hönnuð fyrir aðstæður sem þessar. Það er eitthvað skrítið við að búa á landi þar sem það snjóar á sumardaginn fyrsta en eru sjaldnast hvít jól, þar sem menn forðast að setja á vetrardekkin á haustin í von um að veturinn komi kannski ekki í þetta sinn, þar sem er of bjart hálft árið og of dimmt restina. „Það er byrjað að dimma aftur,“ segir fólk undrandi í lok hvers ágústmánaðar. Eftir rúm þúsund ár erum við enn ekki búin að venjast aðstæðum fyllilega. Það er eitthvað óraunverulegt við þetta allt saman. 

Þegar komið er til Kenía finnur maður strax fyrir því að líkamanum líður betur. Hann fær í sig nóg vítamín frá sólinni. Honum er aldrei kalt. Allir dagar bjóða upp á hið fullkomna veður, að minnsta kosti á hásléttunni þar sem Naíróbí rís. 26 stig á daginn, þægileg 16 á kvöldin og örlítill hressandi gustur. Við erum miðbaugsdýrategund sem villtist af leið. 

Hér slekkur himinninn á ljósunum stundvíslega klukkan sjö á kvöldin árið um kring, yfir borginni og yfir sléttunum beint fyrir utan, eftir sólarlag sem sumir segja að sé það fegursta í heimi. Á sama tíma á morgnana kvikna ljósin á ný. Fólk hér er kvöldsvæft en vaknar með sólinni. Náttúran segir fólki hvenær það á að sofa og vaka.

Hvers vegna fórum við svona langt? Kannski er það vegna þess að við erum aldrei ánægð og verðum því að halda áfram, handan við næsta hól og svo næsta, þar sem grasið hlýtur að vera grænna. Allt þar til við vorum komin norður við pólbaug og ekki var hægt að komast lengra, á eyju sem lítur út eins og önnur pláneta.

Eða kannski þurfum við bara okkar eigið pláss, sama hvað það kostar, förum að heiman og út í húsnæðislánin, vonumst til að finna maka. Hér er hægt að taka leigubíl út að sléttunni miklu sem umlykur borgina og er ekki mikið lengra en að fara í Heiðmörk. Með háhýsin í baksýn tekur náttúran við í öllu sínu veldi. 

Hlébarðar merkja svæði sín með klóförum og hlandi til að láta aðra hlébarða vita að best er að halda sig undan. Það er rétt á fengitímanum að hinu kyninu er hleypt að, annars vilja þeir hafa svæði sitt út af fyrir sig. Ljónin eru félagslyndari og halda sig í hópum. Ef þau rekast á annan ljónahóp er barist upp á líf og dauða, og ef nýju karldýri tekst að taka völdin drepur það ungana til að vera viss um að það séu hans eigin afkvæmi sem komist af. 

En það eru ekki bara kjötæturnar sem beita grimmd. Nashyrningar stanga hver annan í baráttu um yfirráðasvæði, sérstaklega þegar kvendýr er nálægt. Helst er reynt að stanga andstæðinginn í síðuna eða aftan frá, og getur slíkt leitt til dauða. Meira að segja hinar sakleysislegu Impala-antílópur slást á fengitímanum, læsa hornunum og reyna að hafa hver aðra undir. Ekki er endilega reynt að drepa andstæðinginn en sumar slasast svo illa í átökunum að þær lifa það ekki af, eða verða máttfarnar því enginn tími er til að matast og verða rándýrum að bráð. Öll dýrin í skóginum eða á sléttunni geta ekki verið vinir nema í norskum barnabókum, þau myndu ekki hafa það af. 

Okkar eigin tegund lærði að beita ofbeldi, bæði gegn öðrum dýrum og hvert öðru. Náðum við á endanum svo mikilli færni í þeirri iðju að við lögðum undir okkur allan heiminn. Ofbeldið varð ekki til með kapítalismanum eða öðrum hugmyndastefnum, það hefur alltaf verið þarna. Ekki var barist um auðlindir eða hagtölur heldur um yfirráðaréttinn sjálfan, að geta sagt, hér ræð ég, og stjakað öðrum í burtu.

En við lærðum annað og meira. Við lærðum að vinna saman, að hjálpa hvert öðru þegar með þurfti. Þetta varð okkur til lífs þrátt fyrir skort á tönnum og klóm. Þetta gerði okkur kleift að fara alla leið út á heimsenda og komast þar af. Og búa til samfélag sem öðrum þykir öfundsvert.  

Með tíð og tíma lærði fólk að vinna saman í æ stærri hópum, heilu borgirnar, jafnvel heilu þjóðirnar, hjálpuðust að og það sem einn gerði gat gagnast öðrum. Um tíma virtist jafnvel sem allt mannkyn myndi koma saman og hugsa um sig sem hluta af einum og sama hópi. Það er einmitt hér í Kenía að við erum minnt á að upprunalega tilheyrðum við einum hópi, einum litlum ættbálk sem ekki virtist líklegur til stórræða en allt annað sprettur af. Mögulega er það Lúsí, sem hægt er að heimsækja í beinagrindarformi á Þjóðminjasafninu í Naíróbí, sem er formóðir okkar allra. 

Allt frá því manneskjan fékk mál, eða í það minnsta ritmál, hafa tvær hugmyndastefnur tekist á, hugmyndin um samkeppni og hugmyndin um samhjálp, hugmyndin um samfélag og hugmyndin um einstakling. Þegar önnur hvor hugmyndastefnan verður ofan á er voðinn vís, því auðvitað á bæði rétt á sér, við erum öll einstaklingar, við búum öll í samfélagi. 

Og það er lítill vafi á því að samkeppnin hefur átt stóran þátt í þeim framförum sem hafa orðið á högum okkar síðan við földum okkur á sléttunun frá risahýenum og hungruðum kattardýrum. En það var samvinnan sem gerði okkur kleift að komast af, og það er á henni sem við þurfum mest að halda ef við ætlum að hafa af þá tíma sem nú ganga í hönd.