Alþingi samþykkti í dag að gengið skuli til þjóðaratkvæðagreiðslu um framhald viðræðna um aðild Íslands að Evrópusambandinu 29. ágúst næstkomandi.
Þingmenn stjórnarmeirihlutans greiddu með tillögunni, 34 talsins. Átta kusu gegn henni, mestmegnis Miðflokksmenn, og fjórtán sátu hjá, þingmenn Sjálfstæðisflokks og Framsóknar.
Nanna Margrét Gunnlaugsdóttir, þingmaður Miðflokksins, og Pawel Bartoszek, þingmaður Viðreisnar ræddu um þessa niðurstöðu og komandi þjóðaratkvæðagreiðslu í kvöldfréttum Sýnar í kvöld.
„Leynigögnin“ lykillinn
Þingmenn Miðflokksins höfðu verið ansi duglegir að ræða málið á Alþingi síðustu daga. Til þess að dagsetningin, 29. ágúst, myndi ganga upp þurfti að samþykkja tillöguna í síðasta lagi í dag.
Varð einhver viðhorfsbreyting hjá ykkur í gær til þess að hleypa þessu máli í gegn?
„Í stuttu máli er svarið það að okkur fannst að í þessu risastóra máli þyrftu að komast á framfæri lykilpunktar í málinu. Okkur þótti of stutt að þetta mál yrði bara rætt á innan við viku í þinginu. Við náðum að koma okkar helstu punktum á framfæri, það varð til þess að þetta fór einn dag fram yfir það sem áætlað var,“ sagði Nanna Margrét.
Aðspurð um hvort þau í Miðflokknum hafi fengið eitthvað í staðinn fyrir að hleypa málinu í gegn sagði Nanna að þau hafi fengið að sjá „leynigögnin“. Þar vísar hún til gagna sem forseti Alþingis heimilaði í gærkvöldi öllum þingmönnum að kynna sér gögn sem forsætisráðuneytið lagði fram í málinu, en áður höfðu einungis meðlimir utanríkismálanefndar mátt kynna sér þau.
„Við fengum að sjá leynigögnin. Það var það sem við lögðum mikla áherslu á. Og við fengum að tjá okkur eins og við töldum nauðsynlegt. Það var í rauninni samkomulagið, og við stóðum við það.“
„Áður var ekki þessi feluleikur“
Pawel var spurður um hvort of mikill asi hefði verið hjá ríkisstjórninni og stjórnarflokkunum að fara fram á að atkvæðagreiðslan færi fram 29. ágúst. Hann sagðist ánægður með dagsetninguna, hún sýndi styrk ríkisstjórnarinnar sem hefði lagt upp með hana á blaðamannafundi í upphafi árs.
Þá sagði hann að umræðan um málið hafi fengið góðan tíma, og benti á að seinni umræðan nú hafi verið lengri en síðari umræðan þegar Ísland sótti um aðild að Evrópusambandinu árið 2009.
Nanna sagði eðlilega skýringu á því.
„Þetta er náttúrulega svolítið vandamálið sem við erum að eiga við. Hann talar um að þetta sé lengra núna, það er af því að þetta er svo óskýrt. Áður var ekki þessi feluleikur. Þá var bara klippt og skorið: Villtu ganga í Evrópusambandið?“ sagði hún.
Miðflokkurinn hefði alltaf sagt nei
Pawel minntist þá á að Snorri Másson, þingmaður og varaformaður Miðflokksins, hafi sagt að fyrir síðustu þingkosningar hafi flokkurinn sagst vera á móti þessari atkvæðagreiðslu og að hann myndi beita sér gegn henni.
„Í því ljósi verður að skoða alla gagnrýni,“ sagði Pawel.
„Við leituðum til Feneyjarnefndar, lagastofnanna, hagfræðistofnanna, ríkisstjórnin hélt aukafund til að aflétta leynd af tugum gagna. Ég held að niðurstaðan hefði alltaf verið sú að Miðflokkurinn hefði kosið nei.“
Vilja ekki taka þátt í leikritinu
Nanna Margrét vill meina að Miðflokkurinn sé ekki á móti því að þjóðin fái að segja sína skoðun á málinu, heldur sé spurning um á hvaða forsendum það sé gert.
„Hvað er verið að bjóða upp á? Hver eru samningsmarkmiðinn? Við vorum að reyna að fá það fram hjá ráðherrum. Þetta snýst um að við eigum að gefa Þorgerði Katrínu, yfirlýstum Evrópusinna, fullt umboð til að fara í þessar samningaviðræður, og það á ekki að setja nein skilyrði fyrir því hversu mikið má taka af sjálfstæði þjóðarinnar,“ segir hún.
„Við ætlum ekki að taka þátt í þessu leikriti ríkisstjórnarinnar, að þetta sé einhver „kíkja í pakkann“-vegferð. Evrópusambandið er það sem Evrópusambandið er. Það er ekkert hægt að kíkja í pakkann. Það vita allir sem vilja vita.“
Hvað gerist eftir þjóðaratkvæðagreiðsluna?
Aðspurður um hvað muni gerast að atkvæðagreiðslunni lokinni segir Pawel:
„Ef það kemur „já“ þá mun Ísland hefja að nýju aðildarviðræður við Evrópusambandið. Evrópusambandið hefur lýst því yfir að við erum umsóknarríki, þannig að viðræður ættu að geta hafist strax í haust og vonandi staðið yfir í ekki lengur en átján mánuði. Þannig að þeim sé lokið fyrir lok kjörtímabils. Ef það kemur „nei“ þá höldum við auðvitað ekki áfram með þetta mál. Þá er þetta mál úr sögunni í dágóða stund.“
