Nýjasta kvikmynd leikstjórans Christopher Nolan, The Odyssey, verður frumsýnd í kvöld vestanhafs og er þegar orðin miðpunktur harðra menningardeilna á alþjóðavettvangi. Samkvæmt The Telegraph hefur kvikmyndin, sem framleidd er fyrir 250 milljónir Bandaríkjadala, mætt mikilli andstöðu á samfélagsmiðlum þar sem tveir ólíkir pólar takast á um fjölbreytileika, sögulega nákvæmni og pólitískt réttlæti. Nýjustu fregnir herma að andstaða við myndina fari vaxandi og hefur umræðan meira að segja náð inn í sali evrópskra stjórnmála.

Ásakanir um sögufölsun og „woke“-pólitík

Heitustu deilurnar snúast um val á leikurum í helstu hlutverkin. Sú ákvörðun Nolan að ráða mexíkósk-kenísku leikkonuna Lupita Nyong'o í hlutverk Helenu fögru hefur mætt harðri gagnrýni frá íhaldssömum álitsgjöfum og athafnamönnum á borð við Elon Musk, sem saka framleiðendur um svokallaða „woke“-pólitík og sögufölsun í opinberri færslu á samfélagsmiðlinum X. Gagnrýnin hefur enn fremur beinst að þátttöku trans mannsins Elliot Page í hlutverki stríðsmannsins Sínons og rapparans Travis Scott sem fornsagnaskáld, sem hefur valdið miklum usla á hægri væng bandarískra miðla.

Lupita svarar gagnrýnisröddum fullum hálsi

Óskarshafinn Lupita Nyong'o hefur nú rofið þögnina og svarað þeirri neikvæðni sem beinst hefur að henni á samfélagsmiðlum. Í samtali við fjölmiðla sagðist hún ekki ætla að láta áreitið á sig fá. „Helena af Tróju er goðsöguleg persóna, ekki sagnfræðileg persóna úr raunveruleikanum,“ sagði leikkonan og benti á að sagan hefði verið endursögð á óteljandi vegu í gegnum aldirnar. Hún bætti því við að hún væri stolt af því að færa þessari klassísku persónu nýtt líf og nýja sýn og hvatti fólk til þess að dæma myndina út frá listrænum gæðum hennar frekar en húðlit þeirra sem hana leika.

Grikkir og sagnfræðingar lýsa yfir óánægju

Á sama tíma ríkir djúp óánægja í Grikklandi. Grísk menningarsamtök og fjölmiðlar hafa sent frá sér yfirlýsingu þar sem því er mótmælt að engir grískir leikarar fái að túlka eigin þjóðararfleið, á meðan bandarísku stjörnurnar Matt Damon og Tom Holland fara með hlutverk Ódysseifs og Telemakkosar. Sagnfræðingar og áhugafólk um bókmenntir hafa sömuleiðis rekið upp stór augu yfir handritinu, en fyrstu sýnishorn sýna persónurnar nota nútímalegt bandarískt slangur og klæðast herklæðum sem minna fremur á sögulegan skáldskap en gríska goðafræði.

Sniðganga vegna hernáms í Vestur-Sahara

Auk þess berst myndin við alþjóðlegan pólitískan mótbyr vegna tökustaða. Samkvæmt yfirlýsingu frá FiSahara (Festival international du film du Sahara) var hluti myndarinnar tekinn upp í nágrenni Dakhla í Vestur-Sahara, sem er undir stjórn Marokkó en flokkast sem hernumið svæði samkvæmt alþjóðalögum. Mannréttindasamtök, þar á meðal forsvarsmenn kvikmyndahátíðarinnar FiSahara, og sjálfstæðissinnar hafa hvatt til alþjóðlegrar sniðgöngu á myndinni og saka Nolan um að lögmæta hernám svæðisins með veru sinni þar. Nú hefur hópur evrópskra þingmanna tekið undir þessar kröfur og krafist þess að evrópskir sjóðir endurskoði stuðning við dreifingu myndarinnar.

Nolan vísar gagnrýni á bug og miðasala slær met

Leikstjórinn Christopher Nolan lýsti því yfir í samtali við breska ríkisútvarpið, BBC, að hann teldi þessa gagnrýni óviðeigandi fyrir framtíð kvikmyndalistarinnar. Hann lýsti yfir fullu trausti á Lupita Nyong'o og sagði hana alltaf hafa verið sitt fyrsta val í hlutverkið. Nolan bætti við að listrænt frelsi og persónuleg túlkun vegi þyngra en kröfur um sögulega nákvæmni í hreinum skáldskap. Hann líkti ástandinu við viðbrögðin sem hann fékk þegar hann leikstýrði Batman Begins, þar sem aðdáendur voru upphaflega mjög ósáttir við breytingar hans. Þrátt fyrir hávær mótmæli og virk athugasemdakerfi á samfélagsmiðlum myndarinnar sýna opinberar tölur að forsala aðgöngumiða í IMAX-kvikmyndahús hefur slegið öll fyrri met og stefnir myndin í að verða ein stærsta frumsýning ársins.