Ráðstefnan kallast Transitioning away from fossil fuels, eða Tilfærsla frá jarðefnaeldsneyti, og er sú fyrsta sinnar tegundar.
Ráðstefnan fer fram í Santa Marta, strandbæ í Kólumbíu sem gerir mikið út á ferðamennsku. Santa Marta er jafnframt sá bær í Kólumbíu sem flytur út mest kol, en Kólumbía er fimmti stærsti kolútflytjandi í heimi.
Og það er kannski viðeigandi að ráðstefnan sé haldin þar, þar sem aðalumfjöllunarefnið er orkuskipti og hvernig hægt er að hverfa frá notkun jarðefnaeldsneytis.
Susana Muhamad, fyrrverandi umhverfisráðherra Kólumbíu, segir að þessi ráðstefna sé frábrugðin öðrum að því leyti að loksins snúist samtalið um hvernig þjóðir heims geti horfið frá notkun jarðefnaeldsneytis og fært sig yfir í endurnýjanlega orkugjafa. „Þessi ráðstefna setur á oddinn það málefni sem þjóðir heimsins hafa ekki getað átt samtal um undanfarin þrjátíu ár, það er: Hvernig ætlum við að færa okkur frá notkun jarðefnaeldsneytis?“
Hér liggi þegar fyrir samkomulag um nauðsyn orkuskipta. „Þær þjóðir sem mættu hingað, þeir stjórnmálamenn, fræðimenn, vísindamenn og samfélög, ætla sér að vinna saman að því markmiði.“
Segir hagsmunagæslu olíurisanna koma í veg fyrir breytingar
Fulltrúar landa víðs vegar að úr heiminum komu saman í Santa Marta, ásamt tugum fjölmiðlamanna, þar sem forseti Kólumbíu, Gustavo Petro Urrega, steig meðal annars á svið.
Í ræðu sinni benti forsetinn á hvernig olíufyrirtækin hafi á COP30- ráðstefnunni komið í veg fyrir að þetta umfjöllunarefni væri tekið fyrir. „Á COP30 var vísindaskýrslan sem fullyrti að 75% loftslagskreppunnar væru vegna vinnslu og notkunar jarðefna – sem í grundvallaratriðum eru kol, olía og gas – hunsuð og málefnið var ekki einu sinni tekið fyrir vegna þess að hagsmunagæsla olíurisanna kom í veg fyrir það.“
Um tíma var óvíst hvort forsetinn myndi mæta, eftir banvæna sprengjuárás á laugardag, þar sem á annan tug létust og tugir særðust.
Gestir frá meira en fimmtíu löndum lögðu leið sína til Kólumbíu, en þó voru ekki margir þjóðarleiðtogar þar á meðal. Engu að síður binda menn vonir við að ráðstefnan hafi raunveruleg áhrif.
„Við sjáum hér að það er hægt að sjá fyrir sér og skapa veröld sem er ekki háð olíu og sú leið er skapandi, uppbyggjandi og eykur frið í stað átaka. Sú leið skilur engan eftir og arðrænir hvorki náttúruna né samfélög, og ég trúi því að við getum byggt slíka framtíð saman,“ segir Susana Muhamad.
Jochen Flashbart, umhverfisráðherra Þýskalands, segir ráðstefnuna skipta máli. „Þetta er mikilvæg ráðstefna fyrir Evrópuþjóðir og birtingarmynd þess að við erum enn að fylgja græna sáttmálanum,“ segir Jochen Flashbart, en græna samkomulagið snýst um það að draga úr losun gróðurhúsalofttegunda um að minnsta kosti 55% fyrir 2050. „Við erum einnig hluti af alþjóðlegu átaki við að færa okkur frá notkun jarðefnaeldsneytis á heimsvísu.“
Björninn er þó ekki unninn.
„Það eru margir ólíkir þættir sem geta verið hindrun í að skipta yfir úr notkun jarðefnaeldsneytis og fjárfesta í endurnýjanlegri orku. Það þarf að vera lagaleg vissa, það þarf að setja regluverk, það þurfa að vera til staðar efnahagsleg skilyrði, eins og til dæmis þegar um þróunarlönd er að ræða, þá þarf að hafa samstarfsaðila á vettvangi alþjóðlegra þróunarbanka eða iðnríkja sem veita stuðning,“ segir Jochen Flashbart.
Susana Muhamad tekur undir þetta. „Það er ekki til nein uppskrift að því hvernig fara á að því að ráðast í svo flóknar aðgerðir, en í það minnsta eru þær þjóðir sem mættu á ráðstefnuna í fyrsta sinn að horfast í augu við vandann en ekki bara sópa honum undir teppið.“
