Íslensk stjórnvöld hafa gengið lengra en önnur ríki við innleiðingu reglna gegn peningaþvætti og komið á íþyngjandi eftirliti sem leiði til mikils kostnaðar fyrir fyrirtæki og almenning.
Þetta segja þeir Benedikt S. Benediktsson, framkvæmdastjóri SVÞ – Samtaka verslunar og þjónustu og Bílgreinasambandsins, Bjarni Benediktsson, framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins, og Ólafur Stephensen, framkvæmdastjóri Félags atvinnurekenda, í aðsendri grein á vef Vísis.
Í greininni rifja þeir upp að Ísland hafi verið sett á svokallaðan gráan lista FATF-aðgerðarhópsins gegn peningaþvætti árið 2018. Í kjölfarið hafi stjórnvöld ráðist í umfangsmiklar breytingar á regluverki til að tryggja að Ísland kæmist af listanum.
„Markmið tilskipunarinnar var mikilvægt, að vernda fjármálakerfið gegn misnotkun í þágu peningaþvættis og fjármögnunar hryðjuverka,“ skrifa þeir.
Óþarfar og íþyngjandi kröfur
Þremenningarnir segjast styðja markmið laganna um að verja fjármálakerfið gegn glæpastarfsemi, en telja að við lagasetningu Alþingis hafi bæst við kröfur sem séu bæði óþarfar og íþyngjandi.
Þeir segja meðal annars að bifreiðasölur og bifreiðaumboð hafi verið skylduð til að framkvæma ítarlegar rannsóknir á fjárhagslegum bakgrunni viðskiptavina sinna.
„Þannig var því komið til leiðar að bifreiðasalar og bifreiðaumboð þyrftu að ráðast í djúpa rannsókn á kaupendum bifreiða og skrá í kerfi ítarlegar upplýsingar um hverjir viðskiptavinirnir væru og hvernig þeir hefðu eignast peninga til kaupanna,“ segir í greininni.
Benda þeir á að fyrirtæki geti átt yfir höfði sér háar sektir ef rannsóknirnar eru ekki framkvæmdar með réttum hætti.
„Standi söluaðilarnir ekki rétt að rannsókninni eru þeir sektaðir eins og glæpamenn væru,“ skrifa þeir og bæta við að boðaðar sektir hafi hingað til numið „hátt í 84 milljónum króna.“
Kostnaður sem ratar út í verðlag
Þeir segja kostnaðinn vegna nýrra kerfa, verklags og þjálfunar starfsfólks geta numið hundruðum milljóna króna á ári.
„Líkur eru á að kostnaðurinn nemi hátt í hálfum milljarði króna á ári hverju og hann ratar út í verðlag,“ segir í greininni.
Þá gagnrýna forsvarsmenn samtakanna að sambærilegar kröfur hafi verið útvíkkaðar til fleiri greina, meðal annars í tengslum við aðgerðir gegn smálánafyrirtækjum.
„Vandinn er sá að útfærslan er svo víðtæk að nú þurfa kaupendur raftækja, landbúnaðarvéla o.fl. einnig að sæta yfirheyrslu af hálfu sölufólks sem skráir allt í kerfin,“ skrifa þeir.
Í greininni er jafnframt vísað til stefnuyfirlýsingar ríkisstjórnarinnar þar sem lögð er áhersla á einföldun stjórnsýslu og að vinna gegn svokallaðri gullhúðun reglna. Höfundarnir segja þó lítið hafa gerst þegar kemur að þessum reglum.
„Hins vegar er erfitt að skilja hvers vegna jafn einföld aðgerð og að afmá fyrri verk Alþingis, sem leitt hafa til óþarfa yfirheyrslna borgaranna og uppsöfnunar kostnaðar í sölustarfsemi – og er í þokkabót í ósamræmi við kröfur og framkvæmd í öðrum ríkjum – fái engan hljómgrunn,“ segir í greininni.
Að lokum segja forsvarsmenn samtakanna að þau hafi óskað eftir fundi með dómsmálaráðherra fyrr á þessu ári til að ræða málið, en án árangurs.
„Það er synd að enn hafi ráðherra ekki séð sér fært að taka þátt í því samtali,“ skrifa þeir.
