Hinn 24 ára Kjartan Sveinn Guðmundsson er í Ungum vinstri grænum og hefur látið fyrir sér fara í hreyfingunni Ung gegn ESB-aðild.
Hinn 23 ára Ármann Leifsson er já-sinni úr Ungu jafnaðarfólki, ungliðahreyfingu Samfylkingarinnar. Báðir staðsetja þeir sig vinstra megin á hinu pólitíska litrófi, þótt Ármann viðurkenni að Kjartan sé heldur róttækari.
Í Vísi að viðræðum takast þeir á um Evrópumálin og fara um víðan völl. Meðal þess sem ber á góma eru evran, efnahagur, verkafólk, „kolkrabbar“, Palestína og Ísrael, nýfrjálshyggja og varnarmál.
Byggi á hugmyndum nýfrjálshyggju
Kjartan hefur áhyggjur af því að aðild að Evrópusambandinu kynni að grafa undan verkalýðsbaráttu ríkjanna.
„Það eru mjög fá samfélög sem hafa upplifað meira niðurrif heldur en norræn velferðarríki sem hafa gengið í ESB á sinni mynd,“ segir Kjartan Sveinn.
Kjartan telur hugmyndir nýfrjálshyggju vera rótgrónar innan sambandsins og tekur sem dæmi tillögu framkvæmdastjórnar sambandsins um verkefnið „EU Inc“ sem gengur út á það að fyrirtæki geti skráð sig í hvaða ESB-landi sem er og starfað eftir vinnulöggjöf þess lands óháð því hvar starfsfólkið vinnur í raun.
„Það hefur aldrei verið minnst á vægi stéttarfélaga eða vinnulöggjafar. Þú veist, það er bara ekki partur af þeirri formúlu í þessum lögum,“ segir Kjartan.
Ármann hafnar því að ESB byggi alfarið á hugmyndum nýfrjálshyggjunnar.
„Af hverju höldum við að menn eins og Elon Musk hvetji nánast til borgarastyrjaldar í Evrópu?“ spyr Ármann. „Það er af því að, ef eitthvað af öllum þessum stórveldum sem eru í heiminum, við erum með Kína, Bandaríkin, Evrópusambandið – ekkert af þessu er endilega einhverjir englar, – en þá eru það ESB sem er tilbúið að koma með löggjöf til að vernda fólk, til dæmis gegn tæknirisum.“
Hann nefnir þar persónuverndarlöggjöf, stafræn þjónustulög og löggjöf sem herðir samfélagsmiðla vegna ólöglegs efnis. Hann nefnir sömuleiðis reglugerðir er varða til dæmis Uber og Wolt, sem eigi að vera ráðningarsamband í staðinn fyrir verktöku.
Hamar (og sigð) Sameinuðu þjóðanna
Samband Evrópusambandsins við Ísrael ber einnig á góma í viðtalinu.
Kjartan bendir á að ESB-ríki hafi stungið upp á viðskiptabanni á Ísrael, en Þýskaland ítrekað stöðvað það. Slíka ákvörðun gæti Ísland tekið sjálft utan ESB, en innan sambandsins myndi Þýskaland alltaf setja stólinn fyrir dyrnar enda hafi ríki neitunarvald.
„Þetta er ekki ákvörðun sem að ríki innan ESB geta tekið vegna þess að Þýskaland stoppar það,“ segir Kjartan.
Þessu svarar Ármann: „Það eru þjóðir sem ég myndi segja að væru róttækari en Ísland hvað varðar Palestínu, eins og Spánn og Írland, í Evrópusambandinu. En það hefur ekki stoppað þær. Þetta eru frjálsar og fullvalda þjóðir,“ segir Ármann sem telur að Ísland gæti haldið sömu afstöðu til Ísrael/Palestínu hvort sem það er innan eða utan ESB, og að aðild myndi ekki neyða Ísland til að vera hlynntara Ísrael en nú er.
Kjartan tekur fram að Ísland eigi sér langa sögu í því að beita sér á alþjóðasviðinu.
„Hamarinn sem er notaður á þingi Sameinuðu þjóðanna er íslensk gjöf. Við vorum ein af fyrstu aðildarríkjum Sameinuðu þjóðanna og við höfum bara haft mjög langa sögu af því að beita okkur mjög vel,“ segir Kjartan.
Ármann skýtur prakkaralega inn í: „Komst þú með sigðina?“
„Hún kemur seinna. Ef við kjósum nei núna mun ég gefa þeim sigur,“ svarar Kjartan.
Hættur að tala við hundinn sinn
Sumir hafa haldið því fram að þjóðin sé klofin í herðar niður vegna atkvæðagreiðslunnar.
„Já, ég er hættur að tala við hundinn minn,“ svarar Kjartan aðspurður.
Bæði Ármann og Kjartan viðurkenna þó að hin hliðin hafi eitthvað til síns máls.
„Ég held að það séu alveg rök með og á móti og mér finnst mikilvægt að bera virðingu fyrir skoðunum Kjartans, sem ég hef nú reynt að gera hérna þó að ég hafi gaman af því að stríða honum,“ segir já-sinninn Ármann.
„Eins illa og ég get talað um Evrópusambandið,“ bætir nei-sinninn Kjartan við, „og eins og ég get málað hérna skrattann á vegginn hvað það varðar, þá veit ég og er mjög meðvitaður um það að þeir sem ætla að kjósa já eða eru að beita sér fyrir því koma frá góðum stað.“
Kjartann vill ekki ganga svo langt að kalla já-sinna föðurlandssvikara.
„Þetta eru ekki landráðamenn, það er enginn að ráðast á fjallkonuna á nokkurn hátt,“ segir Kjartan Sveinn.
