Robert Hall og Michael Woodford, hagfræðingar frá Bandaríkjunum, fengu Nóbelsverðlaunin í hagfræði í morgun. Í umsögn sænsku dómnefndarinnar kemur fram að verðlaunin séu veitt fyrir að þróa nýtt líkan til að taka á efnahagskreppum og öðrum vandamálum sem er ekki hægt að leysa með hefðbundnum verkfærum.
Líkanið byggir á vel tímasettum aðgerðum í peningastefnu og ríkisfjármálum. Hall og Woodford skoðuðu fyrst hvor í sínu lagi hvernig hægt væri að breyta ríkjandi líkani frá kenningunum sem John Maynard Keynes setti fram fyrir 100 árum og byggðu á því hvernig væri hægt að örva hagkerfi í kreppu.
Olíukreppan á áttunda áratugnum leiddi í ljós að þær kenningar virkuðu ekki.
„Í stað þess að byggja líkönin á tölfræðilegum tengslum milli þjóðhaglegra þátta á borð við verðbólgu, framleiðslu og neyslu var örhagfræðin skoðuð,“ segir í umsögn akademíunnar.
Þar er meðal annars átt við hvernig heildarfjöldi heimila og fyrirtækja hefur áhrif á hagkerfið með athöfnum sínum. Yfirvöld sem sjá um ríkisfjármálin og seðlabankar sem sjá um peningastefnuna geti með því að beina sinni stefnu í ákveðnar áttir haft áhrif á viðhorf fólks til framtíðar og þar með ákvarðanir þess um útgjöld og sparnað.
Kenningar þeirra höfðu meðal annars þau áhrif að við fjármálakreppuna árið 2008 fóru seðlabankar að gefa skýrari yfirlýsingar um í hvaða átt þeir töldu stýrivexti stefna til lengri tíma. Woodford sagði að þetta hefði leitt til meiri stöðugleika.
