Trump sagður hafa þrýst á Úkraínu að stöðva árásir á rússneskar olíuhreinsunarstöðvar

Úkraínsk stjórnvöld eru sögð hafa gert tímabundið hlé á árásum á rússneskar olíuhreinsunarstöðvar eftir ítrekaðan þrýsting frá Donald Trump Bandaríkjaforseta. Samkvæmt heimildum The Wall Street Journal óttast stjórnvöld í Kænugarði að áframhaldandi árásir geti stefnt bandarískum stuðningi í hættu. Nýjar fregnir af árás á olíuhreinsunarstöð í Rússlandi vekja þó spurningar um hvort hléið sé þegar á enda.
Bandaríska dagblaðið The Wall Street Journal greindi frá málinu á fimmtudag og byggir umfjöllun sína á heimildarmönnum sem þekkja til hernaðaraðgerða Úkraínu og samskipta stjórnvalda í Washington og Kænugarði.
Samkvæmt heimildunum fengu úkraínskar hersveitir sem annast langdrægar árásir þau skilaboð um miðjan október að gera hlé á árásum gegn rússneskum olíuhreinsunarstöðvum þegar þegar hafnar aðgerðir hefðu verið kláraðar.
Hléið er sagt hafa hafist í síðustu viku og upphaflega verið hugsað til loka þingkosninganna í Bandaríkjunum 3. nóvember. Ekki var útilokað að það gæti staðið lengur.
Fréttastofan Reuters fjallaði um málið 30. október en tók sérstaklega fram að henni hefði ekki tekist að staðfesta upplýsingarnar sjálfstætt.
Trump ósáttur við árásir á orkuinnviði Rússlands
Samkvæmt The Wall Street Journal hefur Trump undanfarnar vikur þrýst á Volodymyr Zelensky Úkraínuforseta að hætta árásum á rússneskar olíuhreinsunarstöðvar.
Árásirnar hafa verið mikilvægur þáttur í hernaðarstefnu Úkraínu, sem hefur reynt að veikja efnahagslegar undirstöður rússneska hernaðarins með því að ráðast á olíuiðnað landsins.
Rússneskar olíutekjur eru mikilvæg uppspretta ríkistekna og hafa Úkraínumenn talið að árásir á olíuhreinsunarstöðvar geti dregið úr getu Moskvu til að fjármagna áframhaldandi hernað.
Trump hefur hins vegar lýst áhyggjum af áhrifum árásanna á eldsneytisverð á alþjóðamörkuðum.
Hækkandi eldsneytisverð hefur orðið að pólitísku ágreiningsefni í Bandaríkjunum í aðdraganda þingkosninganna.
Sérfræðingar á orkumarkaði hafa þó bent á að stríð Bandaríkjanna og Írans sé einnig stór þáttur í hækkun eldsneytisverðs. Því er ekki hægt að rekja verðhækkanirnar eingöngu til árása Úkraínu.
Harður fundur með Zelensky í Ósló
Samkvæmt heimildum The Wall Street Journal kom krafa Bandaríkjamanna aftur fram á fundi Zelensky með bandarískum fulltrúum 20. október í Ósló.
Jared Kushner, sem hefur komið að friðarumleitunum Bandaríkjanna, tók þátt í fundinum í gegnum fjarfundarbúnað.
Hann er sagður hafa hvatt Zelensky til að gera 30 daga hlé á árásum á rússneskar olíuhreinsunarstöðvar á meðan bandarískir fulltrúar ynnu að því að koma á samningaviðræðum við Moskvu.
Einn bandarískur heimildarmaður lýsti fundinum sem mjög erfiðum.
Bandarísk stjórnvöld hafa lagt áherslu á að skapa aðstæður fyrir friðarviðræður, en Úkraínumenn hafa óttast að einhliða tilslakanir geti veikt samningsstöðu þeirra.
Úkraína vill gagnkvæma stöðvun árása á orkuinnviði
Zelensky hefur áður lagt áherslu á að Úkraína þurfi að fá eitthvað í staðinn fyrir að hætta árásum á rússneska orkuinnviði.
Ein þeirra hugmynda sem hann hefur rætt er gagnkvæmt samkomulag þar sem bæði Rússland og Úkraína hætti árásum á orkuinnviði hvors annars.
Rússar hafa um langt skeið beint eldflauga- og drónaárásum að raforkukerfi Úkraínu og valdið víðtæku tjóni á innviðum landsins.
Úkraínsk stjórnvöld telja því að einhliða stöðvun árása á rússneskar olíuhreinsunarstöðvar, án sambærilegra skuldbindinga frá Moskvu, gæti orðið Rússum til hagsbóta.
Zelensky hefur jafnframt nefnt auknar loftvarnir sem mögulegt mótvægi við slíka ákvörðun.
Starlink-deilan jók spennuna
Samskipti Bandaríkjanna og Úkraínu hafa einnig orðið fyrir áföllum vegna takmarkana á gervihnattaþjónustu Starlink.
Samkvæmt The Wall Street Journal hafði þjónustan, sem úkraínski herinn reiðir sig á í ýmsum aðgerðum, verið takmörkuð um tíma.
Þjónustan var síðan endurheimt 24. október.
Bandarískir embættismenn hafa hafnað því að endurheimt Starlink-þjónustunnar hafi verið háð því að Úkraína stöðvaði árásir á olíuhreinsunarstöðvar.
Sumir úkraínskir heimildarmenn telja þó að málin hafi saman aukið þrýstinginn á stjórnvöld í Kænugarði.
Ný árás vekur spurningar um hléið
Föstudaginn 30. október bárust jafnframt fregnir af drónaárás á olíuhreinsunarstöð í Novokuibyshevsk í Samara-héraði í Rússlandi.
Úkraínski miðillinn The New Voice of Ukraine greindi frá því að rússnesk yfirvöld og eftirlitsmiðlar hefðu tilkynnt um árásina.
Fregnirnar komu aðeins nokkrum klukkustundum eftir að The Wall Street Journal hafði greint frá hinu óformlega hléi.
Ekki lá þegar fyrir hvort árásin markaði formleg endalok hlésins eða hvort um einstaka hernaðaraðgerð hefði verið að ræða.
Zelensky hafði áður sagt að úkraínskar hersveitir hefðu sýnt ákveðna varfærni en að engin formleg fyrirmæli hefðu verið gefin um að banna árásir á olíuhreinsunarstöðvar.
Friðarumleitanir í skugga áframhaldandi árása
Fréttirnar berast á sama tíma og Bandaríkin reyna að endurvekja friðarviðræður um stríðið í Úkraínu.
Rússneskar hersveitir hafa á sama tíma haldið áfram árásum á úkraínskar borgir og orkuinnviði.
Samkvæmt Reuters hafa að minnsta kosti 20 manns látið lífið í nýlegum rússneskum eldflauga- og drónaárásum, samkvæmt upplýsingum úkraínskra yfirvalda.
Málið undirstrikar þann vanda sem úkraínsk stjórnvöld standa frammi fyrir: Að halda áfram hernaðarlegum þrýstingi á Rússland án þess að stofna mikilvægum samskiptum við Bandaríkin í hættu.
Enn er óljóst hversu lengi meint hlé á árásum Úkraínu stóð, hvort því hafi formlega verið lokið og hvaða áhrif þrýstingur Bandaríkjanna hefur haft á ákvarðanir úkraínska hersins.
Heimildir: The Wall Street Journal, 29. október 2026; Reuters, 30. október 2026; The New Voice of Ukraine, 30. október 2026.