„Þetta er ótrúlega erfitt og var þungt högg í magann þegar við heyrðum þetta fyrst,“ segir Friðrik Rúnar Friðriksson.
Annar tvíburinn í lífshættu
Tvíburadætur þeirra Ronju Ránar Palladóttur fæddust þann 27. júní síðastliðinn með bráðakeisaraskurði eða sex vikum fyrir settan dag, þann 7. ágúst.
Í bréfi þeirra Ronju og Friðriks kemur fram að ákvörðunin um bráðakeisarann hafi ekki verið í höndum Ronju, heldur hafi legið fyrir læknisfræðileg nauðsyn. Bæði Ronja sjálf og annar tvíburinn, sem glímdi við vaxtarskerðingu í móðurkviði, hafi verið í lífshættu og því hafi þurft að grípa tafarlaust inn í til að tryggja öryggi þeirra.
Foreldrarnir benda á að hefðu börnin fæðst á settum degi hefði Ronja uppfyllt skilyrði um starfshlutfall og þar með átt rétt á greiðslum úr Fæðingarorlofssjóði. Þau segja niðurstöðuna sérstaklega ósanngjarna í ljósi þess að jafnvel örfárra daga frestun fæðingarinnar, fram í júlí, hefði dugað til að tryggja réttinn – en slík frestun hafi ekki verið raunhæfur kostur vegna þeirrar alvarlegu hættu sem steðjaði að heilsu og lífi bæði móður og barns.
„Ronja gat með engu móti haft stjórn á því hvenær börnin þurftu að fæðast,“ segir í bréfinu, þar sem foreldrarnir leggja áherslu á að um bráða læknisfræðilega stöðu hafi verið að ræða. Þau segja það afar ósanngjarnt að lífsnauðsynlegur bráðakeisaraskurður fyrir tímann leiði til þess að Ronja missi rétt til fæðingarorlofsgreiðslna, sem hún hefði ella átt ef meðgangan hefði getað haldið áfram örfáum dögum lengur.
Í bréfinu er þess óskað að tekið verði tillit til hinna sérstöku aðstæðna sem lágu að baki fyrirburafæðingunni – að hún hafi orðið til vegna ófyrirséðra og alvarlegra læknisfræðilegra ástæðna en ekki vegna neinnar ákvörðunar sem Ronja hafði stjórn á. Foreldrarnir fara fram á að málið verði tekið til ítarlegrar endurskoðunar og að ákvörðunin um synjun greiðslna verði endurmetin í ljósi þessa.
Á vökudeild þegar óvæntur póstur barst
Friðrik Rúnar segir í samtali við Vísi málið í meira lagi skrýtið. Þau hafi bæði verið búin að fá samþykkt fæðingarorlof. Ronja Rán lauk námi í desember og hóf í jólamánuðinum vinnu við 100 prósent starf. Hlutfallið hafi þó aðeins náð 20 prósentum í desember áður en hún náði að vinna heila mánuði á nýju ári. Því var ljóst að til að fá fæðingarorlof þyrfti hún að vinna út júnímánuð til að uppfylla skilyrði. Á það var stefnt enda settur dagur ekki fyrr en 7. ágúst.
„Við fórum fyrst á Landspítalann á viku 30 og þá veltu læknarnir fyrir sér að mögulega væri tilefni til að fara í bráðakeisara,“ segir Friðrik Rúnar. Fjórum vikum síðar var ástandið metið það alvarlegt að Ronja Rán fékk ekki að fara heim. Allt var undirbúið fyrir bráðakeisara daginn eftir þar sem stelpurnar tvær komu í heiminn. Önnur dóttirin var í öndunarvél fyrstu dagana og saman voru þær í tólf daga á spítalanum áður en þær fengu að fara heim. Þá hafði Ronju borist bréf frá Fæðingarorlofssjóði með óvæntum tíðindum.
„Þar stóð að hún uppfyllti ekki skilyrðin. Við sendum bréf og spurðum hvað þau meintu. Það hlyti að vera hægt að gera eitthvað. En þau sögðu bara „sorry“, ekkert væri hægt að gera.“
Heilbrigðar, sterkar og góðar
Þau hafa kært málið til úrskurðarnefndar velferðarmála og sent fyrrnefnt bréf máli sínu til stuðnings. Verði engin breyting á segir Friðrik Rúnar orlof hans í uppnámi enda sé hann í fæðingarorlofi í tvo og hálfan mánuð til að byrja með en gæti þurft að gera breytingar á því.
Systurnar þriggja vikna kippa sér ekki upp við tíðindin og eru sannarlega ljós foreldra sinna. Þær eru lausar við sondur sem þær notuðu fyrstu tvær vikurnar.
„Þær eru heilbrigðar, sterkar og góðar,“ segir Friðrik og sama er að segja af nýbakaðri móður sem sé öll á uppleið eftir áskoranir sem fylgja inngripi sem bráðakeisaraaðgerð sé.
