Íslendingar voru skynsamir að hafna Brussel og vera sjálfstæðir

Jón Magnússon skrifar:
Leiðari Daily Telegraph er um þjóðaratkvæðagreiðsluna á laugardaginn. Stundum er gests augað glöggt. Hér að neðan er leiðarinn þýddur á Íslensku:
„Ákvörðun Íslendinga um að hefja ekki aðildarviðræður við ESB á ný er merki um sjálfstæði þjóðarinnar og áfall fyrir sjálfsvitund Brussel. Í þjóðaratkvæðagreiðslu greiddu íbúar landsins atkvæði með 52,8 prósentum gegn 47,2 prósentum gegn nýjum viðræðum um aðild. Þessum viðræðum var frestað fyrir áratug þrátt fyrir að vera langt komnar vegna deilna um sjávarauðlindina.
Ísland hefur þegar náin tengsl við ESB. Það hefur verið hluti af Evrópska efnahagssvæðinu síðan 1994, aðili að tollabandalaginu og Schengen-ferðasvæðinu, svipuð staða og hjá Noregi. Sem eitt af ríkustu löndum Evrópu miðað við íbúa hefði það orðið nettóframlag til fjárlaga ESB ef það hefði gengið til liðs við það, og það borgað fyrir aðgang að sameiginlega markaðnum. Það voru því ekki peningar sem sannfærðu meirihluta um að vera utan ESB í heild sinni heldur enn og aftur hið flókna mál fiskveiða.
Ísland er harður verjandi réttinda sinna, eins og Bretland uppgötvaði í svokölluðum þorskastríðunum frá 1950 til 1970. Fiskveiðar eru stór iðnaður, sem gerir…“ sem nemur næstum 10 prósentum af landsframleiðslu landsins og 40 prósentum af útflutningi þess. Í kosningabaráttunni var ljóst að sjávarútvegurinn var næstum alfarið á móti aðild.
Aðild hefði fært Ísland innan gildissviðs sameiginlegu fiskveiðistefnunnar og kvótakerfisins. Þar sem samningamenn í Brussel hljóta að hafa skilið að þetta væri hugsanleg hindrun fyrir inngöngu, hefðu Íslendingar kannski búist við að einhvers konar svigrúm yrði boðið upp á í viðræðunum. En miðað við erfiðleika Brexit-viðræðna Bretlands, þar á meðal fiskveiða, kemur það varla á óvart að enginn sveigjanleiki var í boði.
52,8 prósent atkvæða gegn 47,2 prósentum endurspegluðu örlög djúpstæðrar sundrungar sem sést hefur í öðrum löndum þegar mikilvægar ákvarðanir um ESB hafa verið lagðar fyrir almenning. Það er athyglisvert að eina svæðið sem kaus að enduropna viðræður var höfuðborgin, Reykjavík, sú tegund af gjá milli borgar og landsbyggðar sem hefur orðið algeng. Hugmyndin um að ganga í sambandið hefur iðulega valdið sundrungu.