Mikilvægt er að taka sérstaklega utan um börn með erlendan bakgrunn, bæði félagslega og í námi, segir Fríða Bjarney Jónsdóttir samhæfingastjóri MEMM-verkefnisins hjá Miðstöð menntunar og skólaþjónustu.
Aðeins 28% nemenda með erlendan bakgrunn búa yfir grunnfærni í lesskilningi. Hlutfallið er hærra meðal þeirra sem fæddust hér á landi eða 34% en aðeins 16% nemenda sem fæddust erlendis hafa grunnfærni í lesskilningi.
Til samanburðar hafa 68% prósent allra nemenda sem ekki hafa erlendan bakgrunn grunnfærni í lesskilningi. Einnig er talsverður munur á vísindum og stærðfræðilæsi.
Helga Birgisdóttir, lektor á menntavísindasviði Háskóla Íslands, segir niðurstöðurnar ekki koma á óvart. Þær séu sambærilegar útkomu úr fyrri fyrirlögnum PISA og sýni heilt yfir að styrkja þurfi grunnstoðir menntakerfisins. Þörf sé á langtímaáætlun frekar en skyndilausnum. Nemendur með erlendan bakgrunn sé sístækkandi hópur í skólakerfinu og taka þurfi betur utan um hann, bæði námslega og félagslega.
MEMM-verkefnið hjá Miðstöð menntunar- og skólaþjónustu byggist á fræðslu og ráðgjöf til skóla og sveitarfélaga um menntun, móttöku og menningu barna með erlendan bakgrunn. Það hefur verið í þróun í tvö ár.
Líklegri til að vera einmana og finnast þau ekki tilheyra
Fríða Bjarney, sem er samhæfingastjóri verkefnisins, segir ábyrgðina sameiginlega og samfélagslega. Horfa þurfi heildstætt á stöðu barna með erlendan bakgrunn, ekki aðeins námsárangur. Þetta sé gríðarlega fjölbreyttur hópur sem mælist þó verr í farsæld en önnur börn.
„Það er líklegra að þau upplifi sig einmana, ekki tilheyra, og ekki vera virkir þátttakendur,“ segir Fríða. Þau tengist ekki samnemendum og kennurum, „og þarna held ég að við þurfum að horfa á okkur sem samfélag. Hvernig við eigum í samskiptum við annað fólk þvert á tungumál og menningu.”
Ekki á byrjunarreit en þörf á skýrri framtíðarsýn
Þarfirnar séu mismunandi milli skóla, hverfa og sveitarfélaga og því þurfi verkfærin að vera ólík. Fríða segist bjartsýn á að árangur náist á næstu árum. Með MEMM-verkefninu og samtölum við skóla og sveitarfélög sé kominn góður grunnur.
„Þannig að ég myndi segja að við séum ekki á núllpunkti en við þurfum auðvitað miklu skýrari sýn til framtíðar um hvernig við ætlum að gera þetta.” Styðja þurfi við Miðstöð menntunar og skólaþjónustu þannig að hún geti verið bakland og vettvangur fyrir skólana í þessum málum.
„Svo þarf auðvitað fjármagn inn í sveitarfélög og skóla til þess að geta mætt þeim þörfum sem þar eru,” segir Fríða Bjarney. „Þannig að við þurfum einhvern veginn að taka þessa ábyrgð upp í gegnum öll kerfin.”
